دودمان تانگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دودمان تانگ
唐朝
امپراتوری

618–907
دودمان تانگ در سال 700 میلادی
پایتخت 618–684
and 705–904
    چانگ ان
684705
and 904–07
 لئویانگ
زبان‌(ها) چینی میانه
دین
دولت سلطنت
امپراتور
 - 618–626 (first) امپراتور گائوتزو
 - 904–907 (last) امپراتور آیی
تاریخچه
 - ایجاد June 18, 618
 - Usurped
by ملکه زتیان (دودمان ژو دوم)
690–705a
 - شورش لوشان 755–763b
 - کناره گیری به نفع بعدها لیانگ June 1, 907
مساحت
 - c. 715[۱] ۵٬۴۰۰٬۰۰۰کیلومترمربع (۲٬۰۸۴٬۹۵۲مایل‌مربع)
 - c. 866 ۳٬۷۰۰٬۰۰۰کیلومترمربع (۱٬۴۲۸٬۵۷۸مایل‌مربع)
جمعیت
 -  حدود 7th century ۵۰ million 
 -  حدود 9th century ۸۰ million 
یکای پول Chinese coin
Chinese cash
امروزه بخشی از
a October 8, 690 – March 3, 705.
b December 16, 755 – February 17, 763.
دودمان تانگ
چینی 唐朝
امپراتور شیانگ تسونگ
History of China
تاریخ چین
دوران باستان
دوران نوسنگی
۸۵۰۰ - ۲۱۹۵ ق.م
دودمان شیا
۲۲۰۵ - ۱۶۷۵ ق.م
دودمان شانگ
۱۶۷۵ - ۱۰۴۶ ق.م
دودمان ژو ۱۰۴۶ - ۲۵۶ ق.م
 ژو غربی ۱۰۴۶ - ۷۷۱ ق.م
 ژو شرقی ۷۷۰ - ۲۵۶ ق.م
   دوره بهار و پاییز
   دوره ایالات متخاصم
امپراتوری
دودمان چین
۳۳۸ - ۲۰۶ ق.م
دودمان هان
۲۰۶ ق.م - ۲۲۰ پ.م
  هان غربی
۲۰۶ ق.م - ۹ پ.م
  دودمان شین ۹ - ۲۳
  هان شرقی ۲۳ - ۲۲۰
دوره سه امپراتوری ۲۲۰ - ۲۸۰
  وی ، شو و وو
دودمان جین اول ۲۶۵ - ۴۲۰
  جین غربی ۲۶۵ - ۳۱۶
  جین شرقی ۳۱۸ - ۴۲۰ شانزده امپراتوری
سلسله‌های شمالی و جنوبی
۴۲۰ - ۵۸۹
دودمان سوئی ۵۸۱ - ۶۱۹
دودمان تانگ ۶۱۸ - ۹۰۷
  (دودمان ژو ۶۹۰ - ۷۰۵)
پنج سلسله و ده پادشاهی
۹۰۷ - ۹۶۰
دودمان لیائو ۹۰۷ - ۱۱۲۵
دودمان سونگ ۹۶۰ - ۱۲۷۹
  سونگ شمالی ۹۶۰ - ۱۱۲۷ شیای غربی
۱۰۳۸ - ۱۲۲۷
  سونگ جنوبی ۱۱۲۷ - ۱۲۷۹ دودمان جین دوم
۱۱۱۵ - ۱۲۳۴
دودمان یوآن ۱۲۷۱ - ۱۳۶۸
دودمان مینگ ۱۳۶۸ - ۱۶۴۴
دودمان چینگ ۱۶۴۴ - ۱۹۱۱
معاصر
جمهوری چین ۱۹۱۲ - ۱۹۴۹
جمهوری خلق چین
۱۹۴۹ - تاکنون
تایوان
۱۹۴۹ - تاکنون

امپراتوری تانگ(چینی:唐朝) دودمان شاهی در چین بود که از سال ۶۱۸ تا ۹۰۷ میلادی بر آن سرزمین فرمان راند. پیش از تانگ دودمان سوئی بر چین فرمان می‌راندند. بنیانگذارامپراتوری تانگ لی یوان بود که در هنگام فروپاشی امپراتوری سوئی، او و خانواده‌اش در چین قدرت گرفتند.

تاریخچه سیاسی[ویرایش]

در سال ۶۱۸ میلادی، یک مسؤول دولتی شورشی به نام لی‌شی‌مین، در شهر سلطنتی چانگ، قدرت را به دست گرفت. او پدرش گائوتزو را به عنوان اولین امپراتور سلسلهٔ تانگ منصوب کرد. پس از او، شیانگ تسونگ، حکومت خود را آغاز کرد. پس از شکسته شدن ارتش تانگ در جنگ با مسلمانان عرب، امپراتور چین تسلط خود را بر نواحی مرکزی آسیا از دست داد. شورش آن‌لوشان در این دوره بی‌نظمی بسیاری ایجاد کرد؛ اما سرانجام این شورش سرکوب شد. شورش‌های متعدد باعث زوال قدرت فرمان‌روایان تانگ شد؛ تا این که سرانجام هوانگ‌چائو موفق به تسخیر و غارت شهر چانگ شد.

براساس دو سرشماری از جمعیت چین در قرون 7 و 8، جمعیت این کشور بر اساس خانوارهای ثبت شده به 50 میلیون نفر میرسد. با این حال، حتی با وجود تضعیف دولت مرکزی در سلسله تانگ و ناتوانی در سرشماری دقیق افراد، جمعیت این کشور در قرن 9 بالغ بر 80 میلیون نفر تخمین زده میشود. با توجه به میزان جمعیت، سلسله تانگ قادر بود ارتشی پر شمار گردآورد و صدها هزار نفر از آنان را در جهت رقابت با اقوام چادرنشین آسیا میانه تجهیز نماید و بتواند به راحتی از مسیر تجاری جاده ابریشم منفعت ببرد. آنها توانستند بسیاری از مناطق مجاور را مطیع سازند و با ایجاد یک نظام قیومتی در زیر نفوذ خود قرار دهند. پادشاهی ها و اقوام مجاور سلسله تانگ به دربار غرامت می پرداختند.

در کنار این هژمونی سیاسی، چینی ها توانستند تاثیر فرهنگی قدرتمندی را در بین کشورهای همسایه خود از جمله ژاپن، کره و ویتنام بر جای بگذارند.[۲]

فرهنگ و جامعه[ویرایش]

ادبیات[ویرایش]

دوران سلسلهٔ تانگ، دوران شکوه و عظمت شعر و ادبیات در چین بود. لی‌پو یک شاعر رمانتیک بود که از شراب، عشق و طبیعت تقدیر می‌کرد. وی پیرو آیین لائوتسه بود. از دیگر شاعران بزرگ عصر تانگ، دوفو بود که از آیین کنفوسیوس پیروی می‌کرد. بیش‌تر اشعار توفو دربارهٔ مسایل انسانی‌است. در این دوره شاعران گروه‌هایی تشکیل دادند؛ مهم‌ترین این گروه‌ها گروه جام شراب بود که بیش از ۲۳۰۰ شاعر در آن عضو بودند؛ آثار شعری آنان در مجموعه‌هایی گرد هم آمده‌اند؛ این اشعار عموماً در بیش از ۱۲۰۰ سال پیش نوشته شده‌اند.

دین و فلسفه[ویرایش]

در عصر تانگ، سه آیین در میان مردم چین رواج داشت. آیین لائوتسه، آیین کنفوسیوس و آیین تائو مهم‌ترین این آیین‌ها بودند. دین بودایی که از هند وارد چین شد، به زودی در آن‌جا گسترش پیدا کرد. دین بودا با آداب و رسوم کنفوسیوس ترکیب شد و روش ذن را به وجود آورد. در اواسط قرن نهم میلادی، امپراتور ووتسونگ دستور داد که معابد و صومعه‌های بوداییان را ویران کنند. در این دوره، بسیاری از بوداییان وادار شدند که آیین بودا را ترک کنند. در عصر تانگ، گروهی از مبلغان مسیحی و مسلمان وارد چین شدند و به تبلیغ پرداختند؛ اما این ادیان در چین طرفداران چندانی نیافت.

گوربُرده‌های دودمان تانگ، اشیاء سُفالین و چینی‌آلات سرامیکی از جانوران و آدم‌ها بودند که در دوران سلطنت دودمان تانگ، به عنوان اثاثیهٔ فرد درگذشته، به همراه وی دفن می‌شدند.

منابع[ویرایش]

  1. Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D. (December 2006). "East-West Orientation of Historical Empires". Journal of World-Systems Research 12 (2): 219–229. ISSN 1076-156X. Retrieved August 12, 2010. 
  2. «Tang Dynasty». ویکی پدیای انگلیسی. 
  • تاریخ چین، شسنو ژان، محمد پارسیپور، نشر علم، ۱۳۷۴
  • دودمانهای شاهی چین، مین لوهوئی، نشر امیرکبیر، ۱۳۵۴