سعدیان
سعدیان | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱۵۵۴–۱۶۵۹ | |||||||||
|
پرچم | |||||||||
| پایتخت | مراکش | ||||||||
| دین(ها) | اسلام، تسنن | ||||||||
| تاریخ | |||||||||
• بنیانگذاری | ۱۵۵۴ | ||||||||
• فروپاشی | ۱۶۵۹ | ||||||||
| |||||||||
سعدیان (نام دیگر: اشراف سعدیه) دودمانی بودند که در نیمه اول سده ۱۰ق بر مغرب اقصی فرمانروایی میکردند.[۱]

سعدیان نسب خود را به حسن ابن علی میرساندند و به همین دلیل به اشراف ملقب شدند. برخی نیز بر این باورند که نسب این طایفه به حلیمه سعدیه مادر رضاعی پیامبر میرسد.[۱] نام کامل و القاب مؤسس سلسله یعنی محمد المهدی القائم بامرالله نشان میدهد که چگونه سعدیان در ابتدا از انتظارات مردم برای ظهور مهدی موعود و احساسات آنها در اعتلای مذهب و جهاد علیه مسیحیان سود جستند.[۲]
شرفای سعدی از پایگاهی در ناحیه سوس واقع در جنوب مراکش، به تدریج چیرگی خود را بر نواحی شمالی گستردند و وطاسیان را در سال ۹۵۶ق (۱۵۴۹م) از فاس بیرون کردند. آنان ترکان را از الجزایر و پرتغالیان را از سرزمینهای ساحلی بیرون کرده و احمد المنصور، تیمبوکتو را تصرف و مملکت آفریقایی گائو (واقع بر رود نیجر، در مالی) را منقرض ساخت و بنابراین اقتدار او برای مدتی از سنگال تا بورنو امتداد داشت.[۲]
در سده ۱۷م که نهضتهای استقلال طلب در گوشه و کنار مراکش پیدا شد، همبستگی سلطنت کاهش یافت و آخرین امیر شرفای سعدی با وجود کمکهای انگلیسیها و هلندیها در ۱۰۶۹ق (۱۶۵۹م) از میان رفت.[۲]
فرمانروایان
[ویرایش]| نام فرمانروا | سال فرمانروایی | توضیح |
| محمد المهدی القائم بامرالله | ۹۱۷ق | در سوس |
| احمد الأعرج | ۹۲۳ق | در مراکش |
| محمد الشیخ | ۹۲۳ق | نخست در سوس، سپس در فاس |
| عبدالله الغالب | ۹۶۴ق | |
| محمد المتوکل | ۹۸۱ق | |
| ابو مروان عبدالمالک یکم | ۹۸۳ق | |
| احمد المنصور | ۹۸۶ق | |
| شیخ مامون | ۱۰۱۲ق-۱۰۱۷ق | بر سر جانشینی پدر در نبرد |
| عبدالله الواثق | ۱۰۱۲ق-۱۰۱۷ق | بر سر جانشینی پدر در نبرد (در مراکش) |
| زیدان الناصر بن احمد | ۱۰۱۲ق-۱۰۳۹ق | بر سر جانشینی پدر در نبرد (نخست در فاس) |
| عبدالملک بن زیدان | ۱۰۳۴ق | |
| الولید بن زیدان | ۱۰۴۲ق | فقط در مراکش |
| محمد الشیخ الصغیر | ۱۰۴۵ق | فقط در مراکش |
| احمد العباس | ۱۰۶۴ق-۱۰۶۹ق | فقط در مراکش |
| دودمانهای فرمانروا در مراکش |
| ادریسیان (۷۸۰-۹۷۴) (عرب) |
| مغراوه (۹۸۷-۱۰۷۰) (بربر) |
| مرابطان (۱۰۷۳-۱۱۴۷) (بربر) |
| موحدون (۱۱۴۷-۱۲۶۹) (بربر) |
| مرینیان (۱۲۵۸-۱۴۲۰) (بربر) |
| وطاسیان (۱۴۲۰-۱۵۴۷) (بربر) |
| سعدیان (۱۵۵۴-۱۶۵۹) (عرب) |
| علویان (۱۶۶۶- تا کنون) (عرب) |
منابع
[ویرایش]- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ استانلی لین پل، و.و بارتولد، خلیل ادهم و احمد سعید سلیمان (تابستان ۱۳۶۳)، تاریخ دولتهای اسلامی و خاندانهای حکومتگر جلد اوّل، ترجمهٔ صادق سجادی، تهران: نقش جهان، ص. ص۸۲
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ کلیفورد ادموند بوسورث (۱۳۷۱)، سلسلههای اسلامی، ترجمهٔ فریدون بدرهای، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی(پژوهشگاه)، ص. ص۶۹-۷۰
- تاریخ مراکش
- سعدیان
- ایالتها و قلمروهای بنیانگذاریشده در ۱۵۴۹ (میلادی)
- ایالتها و قلمروهای بنیانگذاریشده در ۱۵۵۴ (میلادی)
- ایالتها و قلمروهای منحلشده در ۱۶۵۹ (میلادی)
- بنیانگذاریهای ۱۵۵۴ (میلادی) در آفریقا
- تاریخ ازواد
- تاریخ عرب
- دودمانهای مراکش
- سلسلههای عربی
- دودمانهای مسلمان
- علویان
- کشورهای پیشین در آفریقا
- مراکش در سده ۱۶ (میلادی)
- مراکش در سده ۱۷ (میلادی)
- مسلمانان سده ۱۶ (میلادی)
- مسلمانان سده ۱۷ (میلادی)
- سلطنتهای پیشین