شیونگ‌نو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شیونگ نو
محدوده شیونگ نو شامل مغولستان، منچوری غربی، سین کیانگ، شرق قزاقستان، شرق قرقیزستان، مغولستان داخلی و گانسو.

شیونگ نو (آوانگاری سازگار[۱] با گویش چینی بر پایه گزارش سیما چیان[۲]از واژه خیَئونَ اوستایی[۳]) نام فدراسیونی از قبائل هون[۴].[۵] است که میان سده سوم پیش از زایش مسیح تا سده یکم پس از زایش مسیح (۲۰۹ قبل میلاد تا سال ۱۰۰ میلادی) بر استپ‌های آسیای میانه (امروزه مغولستان، مغولستان داخلی، سیبری، سین‌کیانگ، گانسو) چیره بودند. یانوش هارماتا در گزارشی چاپ شده توسط یونسکو، آنان را از ایرانیان کوچ‌رو شمالی می‌داند چراکه همه واژگان شیونگ نویی آورده‌شده در منابع چینی از جمله نام شاهان آنان از یک زبان ایرانی شرقی (سکا) می‌باشد.[۶] بنا بر منابع متعدد احتمال می رود آنها دارای زبان های ترکی [۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵] بوده باشند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. چینیان در سازگاری آواهای واژگان در زبانهای دیگر، جابجایی های آوایی چشمگیری به کار می برند. برای نمونه یوئه چی ها را بیشتر چینیان همان کوشان ها می دانستند ولی این واژه دگرگونی نمایانی در برابر دیگری دارد (منبع: Runion, Meredith L. (2007). The history of Afghanistan. Westport: Greenwood Press. p. 46. ISBN 978-0-313-33798-7. The Yuezhi people conquered Bactria in the second century BC and divided the country into five chiefdoms, one of which would become the Kushan Empire. Recognizing the importance of unification, these five tribes combined under the one dominate Kushan tribe, and the primary rulers descended from the Yuezhi.)
  2. نخستین تاریخ نگار چین در زمان دودمان هان، دومین دودمان تاریخی، پس از کتابسوزی بزرگ در زمان چین شی هوانگ دی، پادشاه دیوارساز دودمان شانزده ساله و نخستین دودمان یکپارچه ساز چین
  3. «CHIONITES – Encyclopaedia Iranica». www.iranicaonline.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۲۱.
  4. Grousset, Rene (1970). The Empire of the Steppes. Rutgers University Press. pp. 19, 26–27. ISBN 978-0-8135-1304-1.
  5. Vaissière 2006
  6. Harmatta، János. History of civilizations of central asia. Volume II: The development of sedantary and nomadic civilizations from 700 B.C. to A.D. 250 (PDF). UNESCO Publications. ص. ۴۸۰-۴۸۱. دریافت‌شده در ۲۸ اوت ۲۰۱۷.
  7. Gedikli, Yusuf (2009). Hun Türkçesi Üzerine Araştırma ve İncelemeler - 8: Hun Türklerindeki Hu-Chie ~ Wu-Chie, İ-Ch’ü Jung, Ta-Li Jung Kavim Adlarının Etimolojisi ve Çok Önemli Üç Sonuç; Türk Dilinin ve Türk Tarihinin MÖ 659 Yılında Başladığının Belgelenmesi الگو:Webarşiv. YOM Türk Dünyası Kültür Dergisi, Bahar 2009
  8. History of Northern Dynasties, vol. 99
  9. Book of Zhou, vol. 50
  10. Henning 1948
  11. Sims-Williams 2004
  12. Pritsak 1959
  13. Gyula Németh, Attila ve Hunlar, çev. Tarık Demirkan, Kömen Yayınları, Konya 2014, 2. bs, s. 20.
  14. http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-404&Bilgi=asya-hun-devleti. Unknown parameter |başlık= ignored (help); Unknown parameter |arşivurl= ignored (help); Unknown parameter |erişimtarihi= ignored (help); Unknown parameter |arşivtarihi= ignored (help); Unknown parameter |ölüurl= ignored (help); Missing or empty |title= (help)
  15. Balaban, Ayhan. İskit, Hun ve Göktürklerde Sosyal ve Ekonomik Hayat. T.C. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eski Çağ Tarihi Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. 2006. URL:http://fef.kafkas.edu.tr/sosyb/tde/halk_bilimi/makaleler/kultur_med/kultur_med%20(20).pdf الگو:Webarşiv. Erişim tarihi: 11.12.2011. (Archived by WebCite® at http://www.webcitation.org/63rPeTJL1 الگو:Webarşiv)