امپراتوری سوئد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
پادشاهی سوئد
امپراتوری

۱۶۱۱–۱۷۲۱  

پرچم نشان ملی سوئد
پایتخت استکهلم
زبان‌(ها) سوئدی، فنلاندی، نروژی، استونیایی، سامی، آلمانی، لیوونیایی، لاتویایی، دانمارکی، لاتین
دین لوتران
(ارتدوکس شرقی به عنوان مذهب اقلیت به رسمیت شناخته شده بود
)
دولت مشروطه سلطنتی
«دوژور»
پادشاهی مطلقه
«دوفاکتو» از سال ۱۶۸۰
پادشاهان
 - ۱۶۱۱–۱۶۳۲ گوستاو آدولف دوم
 - ۱۶۳۲–۱۶۵۴ کریستیسنا
 - ۱۶۵۴–۱۶۶۰ کارل دهم گوستاو
 - ۱۶۶۰–۱۶۹۷ کارل یازدهم
 - ۱۶۹۷–۱۷۱۸ کارل دوازدهم
صدراعظم
 - ۱۶۱۲–۱۶۵۴ اکسل اکسنتیرنا
 - ۱۶۵۴–۱۶۵۶ اریک اکسنتیرنا
 - ۱۶۶۰–۱۶۸۰ مگنوس گابریل دلاگاردی
تاریخچه
 - تأسیس ۱۶۱۱
 - انقراض ۱۷۲۱
تاریخ سوئد
Flag-Map of Sweden.svg
گاهشماری
نشان درگاه درگاه سوئد

امپراتوری سوئد به پادشاهی سوئد بین سال‌های ۱۶۱۱ (بعد از فتح استونی توسط سوئد) تا ۱۷۲۱ میلادی گفته می‌شود. در دورهٔ مذکور سوئد یکی از قدرت‌های بزرگ اروپا محسوب می‌شد. به سوئدی این دوره stormakstiden گفته می‌شود که معنای آن دوران قدرتمندی است. ازدیاد قدرت سیاسی و نقش سوئد به عنوان یکی از ضامنان پیمان وستفالیا، منجر به گسترش قلمرو و تحقق کامل کنترل دریای بالتیک شد.

پس از مرگ گوستاو آدولف دوم در سال ۱۶۳۲ میلادی، امپراتوری سوئد به مدتی طولانی توسط اشراف بلندپایه و عمدتاً توسط خاندان اکسنتیرنا که نقش راهنمای پادشاهان نابالغ را عهده‌دار بودند، اداره می‌شد.

منافع اشراف با سیاست یکپارچه‌سازی در تضاد بود یعنی حفظ مساوات در شان و منزلت در سوئد مورد علاقهٔ پادشاهان و رعایا بود. در سرزمین‌های حاصل در دورهٔ باالفعل حکومت اشراف، رعیت‌داری برچیده نشده بود. کاهش کبیر در سال ۱۶۸۰ نقطهٔ پایان اهتمام اشراف در حفظ مسند قدرت بود و آن‌ها را مجبور به بازگردانی زمین‌های بدست آمده از دوران حکومتشان به تاج و تخت کرد.

رعیت‌داری در قلمروهای حاصل از امپراتوری مقدس روم و در استونی سوئدی همچنان به قوت خود باقی‌ماند (علت را می‌توان در سدسازی عهدنامه‌های بدست آورندهٔ آن زمین‌ها جستجو کرد). پس از پیروزی‌های متعدد در جنگ سی ساله، در دومین جنگ شمالی امپراتوری سوئد به اوج خود رسید یعنی وقتی که خصومت دیرینهٔ دانمارک با عهدنامهٔ راسکیلد در سال ۱۶۵۸ میلادی خنثی شد. با این حال در ادامهٔ جنگ و در جنگ بعدی (جنگ اسکونه) سوئد تنها با حمایت نزدیک‌ترین متحدش یعنی فرانسه قادر به حفظ خود شد.

در دوران پادشاهی کارل یازدهم، امپراتوری سوئد به ثبات رسید و دوره‌ای از صلح را تجربه کرد؛ ولی در دوران کارل دوازدهم، روسیه تزاری، ساکسونی و دانمارک-نروژ یک جنگ هماهنگ را علیه امپراتوری سوئد تدارک دیدند.

کارل دوازدهم پس از پیروزی‌های اولیه، با انعقاد پیمان‌های صلح تراوندال (۱۷۰۰) و آلترانستدت (۱۷۰۶) از امپراتوری سوئد محافظت کرد. اما شکست امپراتوری سوئد در جنگ پلتاوا و به دنبال آن مرگ کارل دوازدهم در سال ۱۷۱۸ در جریان حمله به قلعه فردریکستن سبب شد که سوئدی‌ها در سال ۱۷۲۱ میلادی، تن به امضای پیمان نیستاد بدهند. امضای پیمان نیستاد، نقطه پایانی بر امپراتوری سوئد بود.

منابع[ویرایش]