فروپاشی تمدن در اواخر عصر برنز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
نقشه‌ای از سقوط تمدن در عصر برنز

در طول پنج دهه بین ۰۱۲۰۰ ۱۲۰۰ (پ.م) و ۰۱۱۵۰ ۱۱۵۰ (پ.م)، تمدن‌های عصر برنز در خاور نزدیک، منطقه اژه، آفریقای شمالی، قفقاز، بالکان، و شرق مدیترانه که برای چند هزار سال در ثباتی نسبی رشد کرده بودند، به شکلی ناگهانی و خشونت‌آمیز سقوط کردند و اغلب تمدنهای این منطقه برای چند سده وارد عصر تاریک شدند که تا ظهور تمدن‌های عصر آهن ادامه داشت.[۱]

در این سال‌ها، چهار تمدن اصلی عصر برنز، که عبارت بودند از پادشاهی نوین مصر در مصر و شام، امپراتوری هیتی‌ها در جنوب آناتولی (ترکیه امروزی)، امپراتوری آشور در میانرودان، و تمدن میسنی در یونان و جزایر اژه به دلایل نامعلومی دچار اختلال شدند. به گفته رابرت دروز: «در این دورهٔ چهل یا پنجاه ساله، بزرگترین شهرهای جهان در آن زمان نابود شدند و در بسیاری از آن‌ها پس از آن هرگز کسی زندگی نکرد.»[۲] در این دوره راه‌های تجارت بین ملل قطع شد و سواد خواندن و نوشتن در بسیاری از مناطق از بین رفت.

در مورد علل این سقوط اجماعی بین محققان وجود ندارد. در نوشته‌های این دوره از گروه‌هایی به نام مردمان دریا نام برده شده که تمدن‌های پیرامون دریای مدیترانه را مورد هجوم قرار می‌دادند، ولی منشأ چنین اقوامی روشن نیست. از دلایل دیگری که درین مورد مطرح شده می‌توان به تغییرات آب و هوایی، آتشفشان‌ها، خشکسالی، شکست فناوری برنز در برابر فناوری آهن، انقلاب در جنگ‌افزارها، نافرمانی مزدورها، و سقوط عمومی سیستمی[۳] اشاره کرد.

از بین تمدن‌های عصر برنز، تمدن ایلام تحت تأثیر این سقوط قرار نگرفت و تمدن آشور آسیب کمتری دید. همچنین، تمدن مصر باستان هرچند آسیب دید اما توانست خود را محافظت کند. در نهایت در سده‌های بعدی در اثر مهاجرت‌های جدید، پیدایش آهن و تشکیل دولت‌های جدید، تمدن‌های آشوری نو، اورارتو، فینیقی، یونان کهن ظهور کرد و عصر کلاسیک آغاز شد.

عصر برنز متأخر در خاورنزدیک[ویرایش]

خاور نزدیک باستان
Portal:Ancient Near East
مناطق و ایالات
میان‌رودانسومریاناکدآشوریهتمدن بابلامپراتوری آشوری نوامپراتوری بابل نو

مصرمصر باستان
ایرانشاهنشاهی هخامنشیایلام (تمدن)ماد
آناتولیهیتی‌هاهوری‌هاممالک سوری-هیتیاورارتو
شام (سرزمین)تاریخ قوم اسرائیلفنیقی‌ها

دوره‌های باستان‌شناسی
گاه‌شناسیعصر برنزفروپاشی عصر برنزعصر آهن
زبان‌ها
زبان اکدیزبان آرامیآشورشناسیخط میخیزبان عیلامیعبری توراتیزبان هیتیزبان هوریزبان فنیقیزبان سومریزبان اورارتویی
ادبیات
ادبیات اکدیمتون هیتیادبیات سومری
اسطوره شناسی
اساطیر بابلیاساطیر هیتیاساطیر بین‌النهریناساطیر مصر
مباحث دیگر
قانون آشورینجوم بابلیقانون بابلیریاضیات بابلیانقانون به خط میخی

عصر برنز در خاور نزدیک به سه پاره بخش می‌شود:

زمان ها تخمینی هستند
New Kingdom of EgyptMiddle Kingdom of EgyptOld Kingdom of EgyptEarly Dynastic Period of EgyptNaqada IIIAncient EgyptKassitesBabyloniaAssyriaThird Dynasty of UrAkkadian EmpireCities of the ancient Near EastAncient Near East
تمدن هیتی‌
تمدن میسنی
تمدن میتانی

منابع[ویرایش]

  1. Russ Crawford (2006). "Chronology". In Stanton, Andrea; Ramsay, Edward; Seybolt, Peter J; Elliott, Carolyn. Cultural Sociology of the Middle East, Asia, and Africa: An Encyclopedia. Sage. p. xxix. ISBN 978-1-4129-8176-7.
  2. Drews, 1993, p.  4
  3. http://www.iol.ie/~edmo/linktoprehistory.html بایگانی‌شده در ۱۶ آوریل ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine History of Castlemagner, on the web page of the local historical society.
  4. Early Bronze Age
  5. Middle Bronze Age
  6. Late Bronze Age