موصل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۶°۰۲′۰″ شمالی ۴۳°۰۷′۰″ شرقی / ۳۶.۰۳۳۳۳° شمالی ۴۳.۱۱۶۶۷° شرقی / 36.03333; 43.11667

موصل
رود دجله و پلی در موصل

۳۶°۱۳′۱۲″ شمالی ۴۳°۰۴′۱۲″ شرقی / ۳۶.۲۲۰° شمالی ۴۳.۰۷۰° شرقی / 36.220; 43.070

اطلاعات کلی
نام رسمی : موصل
کشور : عراق Iraq location map.svg
استان :

نینوا

نام‌های قدیمی : خلوان و بوذاردشیر
موصل بر عراق واقع شده‌است
موصل

مردم
جمعیت ۱٬۸۰۰٬۰۰۰ نفر (۲۰۰۸)
زبان‌های گفتاری: (عربی و کردی و آشوری و آذربایجانی)
مذهب: اهل سنت


سرباز آمریکایی در جنگ با بازماندگان حزب بعث، ۲۰۰۴
شهر موصل در سال ۱۹۳۲

موصل (به کردی: مووسڵ)(به عربی: الموصل)(به آشوری: ܢܝܢܘܐ تلفظ: Nîněwâ)(به ترکی: Musul) شهری در شمال کشور عراق و مرکز اداری استان نینوا است. موصل با بیش از یک میلیون نفر جمعیت سومین شهر بزرگ عراق پس از بغداد و بصره است.[۱]

موصل از ۱۰ ژوئن ۲۰۱۴ در کنترل دولت اسلامی عراق و شام قرار دارد. شهر اصلی موصل در ساحل غربی دجله قرار گرفته در حالیکه شهر باستانی نینوا در دوران آشور در سمت شرقی بوده‌است. بیشتر مردم شهر عرب هستند اما اقلیت‌های قابل توجه کرد، ترکمن و آشوری نیز در شهر زندگی می‌کنند. جمعیت شهر در سال ۲۰۰۸ به یک میلیون و هشتصد هزار نفر رسیده بود اما در سال ۲۰۱۴ حدود نیم میلیون نفر آواره شدند هرچند هنوز هم جمعیت شهر بیش از میلیون نفر است.

دانشگاه موصل که از مراکز علمی و تحقیقاتی بزرگ عراق و خاورمیانه است در این شهر قرار دارد. مقبره چندین پیامبر از جمله یونس در موصل قرار دارد. این شهر تا سال ۲۰۱۴ مرکز تاریخی مسیحیان نسطوری محسوب می‌شد.

جغرافیا[ویرایش]

رود دجله از میان موصل می‌گذرد و پنج پل دو قسمت شهر را به هم پیوند می‌دهند. این شهر در ۳۹۶ کیلومتری شمال غربی بغداد قرار دارد.

تاریخچه[ویرایش]

موصل در آغاز خلوان و در دوران ساسانیان بوذاردشیر نام داشت. نام بوذاردشیر منسوب به اردشیر بابکان -بنیادگذار دودمان ساسانی- بود. مسیحیت از سدهٔ دوم میلادی در این منطقه حضور داشته است.

در سال ۳۳۱ پیش از میلاد قوای هخامنشیان به وسیله اسکندر مقدونی در جنگ گوگمل در شرق موصل امروزی شکست سنگینی متحمل می‌شوند.[۲]

مردم شناسی[ویرایش]

در طول قرن بیستم موصل یادآور زندگی اقوام و مذاهب گوناگون در کنار یکدیگر بوده است.پیش از پروژه عرب سازی موصل توسط صدام و حزب بعث موصل برای قرن‌ها شهری عمدتا کردنشین به حساب می آمد.[۳] [۴] [۵] [۶] [۷] [۸][۹][۱۰]ولی در این اواخر مردم عرب سنی عمده جمعیت مناطق شهری از جمله شهر موصل را شامل میشدند.[۱۱] [۱۲] [۱۳][۱۴]مانند مناطق کناره رود دجله و در داخل شهر موصل.در امتداد رود دجله و دورتر به سوی شمال و مناطق روستایی ، هزاران نفر آشوری ، کرد ، ترکمن و ارمنی و شبک زندگی می‌کردند.

برنامه عربسازی که در دوران صدام و با نیروی حزب بعث انجام می‌شد ، باعث شد تا برخی از این اقلیت‌ها از مناطق شهری موصل خارج شده و به نزدکی مرزهای اقلیم کردستان بروند.با اشغال موصل توسط داعش ، تنها عربهای سنی در شهر باقی ماندند و جمعیت این شهر از ۱٫۵ میلیون تن به یک میلیون تن کاهش یافت.

سیطره کامل داعش بر شهر موصل (۱۳۹۳)[ویرایش]

مناره الحدباء که ۹۰۰ سال پیش در موصل ساخته شده وقدیمی ترین منارهٔ عراق است. این اثر چندی پیش به دست گروهک تروریستی داعش (خلافت) منهدم شد.

افراد مسلح داعش از صبح و از سمت راست استان نینوا حمله‌ور شدند و ساختمان استانداری و ساختمانهای دولتی مجاور را تحت کنترل خود درآوردند. استان نینوا (۵۰۴ کیلومتری شمال پایتخت عراق) است. داعشی‌ها همچنین بر فرودگاه موصل در شمال این شهر سیطره پیدا کردند و این افراد سپس به سمت چپ موصل پیشروی کردند[۱۵][۱۶].

اطلاعات به دست آمده حاکی از فرار سیاستمداران و نیروهای امنیتی از موصل است[۱۷] . مسؤول رسانه‌ای حزب دموکرات کردستان در استان نینوا با اشاره به کنترل عناصر داعش بر اکثر مناطق شهر موصل اعلام کرد که به دلیل حملات تروریستی داعش در این شهر، مقر این حزب و حزب اتحادیه میهنی کردستان به طور کامل تخلیه شده است[۱۸] [۱۹]. در همین حال اخباری از حرکت داعش به سمت استان صلاح الدین منتشر شد، برخی گزارش‌های حاکی از آن است که داعش توانست، کنترل دو روستا در تکریت را به دست بگیرد.[۲۰] این درگیری‌ها به کشته شدن شماری از شهروندان، و آوارگی و مهاجرت ساکنان این استان منجر شد.[۲۱]

شمار قابل توجهی از ساکنان شهر موصل در پی هجوم عناصر داعش از این شهر گریختند.[۲۲]

عناصر داعش صدها محکوم را نیز از زندان‌های شهر موصل آزاد کردند.[۲۳]

خبرگزاری‌ها از سقوط شهر استراتژیک موصل و تسلط کامل گروه داعش بر آن خبر دادند. پس از مدت‌ها درگیری ارتش عراق توانسته بود در زمستان سال گذشته با کمک عشایر و نیروهای مردمی شهر رمادی و فلوجه را از کنترل نیروهای داعش خارج سازد[۲۴].

استاندار نینوا، در ارتباط تلفنی با شبکه تلویزیونی العربیه درباره اینکه گروه‌های مسلح چگونه توانستند کنترل نینوا را در دست بگیرند، گفت: چند ساعت پیش‌از اینکه افراد مسلح کنترل موصل را در دست بگیرند با فرماندهان ارشد ارتش عراق در منطقه دیدار کردم. به نظر می‌رسید که آنها کاملا به توان خود اطمینان دارند اما ساعاتی بعد با شنیدن خبر فرار جمعی نیروهای ارتش عراق از مواضع خود در موصل، غافلگیر شدیم[۲۵] .

استاندار نینوا درباره نحوه تعامل با اوضاع کنونی گفت: در حال حاضر نمی‌توانم درباره سناریوهای آینده صحبت کنم. باید اوضاع را در داخل بازبینی کنیم. دیشب، وزیر کشور و مدیر دفتر فرمانده کل نیروهای مسلح با من تماس گرفتند و از من خواستند از منطقه کردستان کمک بگیرم اما دیروقت بود و کردستان عراق نیز به موافقت نوری مالکی نیاز دارد[۲۶] .

«سعید مموزینی» خاطرنشان کرد: نیروهای پیشمرگه در مناطق کرد نشین استان نینوا برای مقابله با هرگونه وضعیت فوق‌العاده، در حالت آماده باش کامل هستند[۲۷]. هم اکنون ارتش عراق در حال بازپس گیری شهر موصل پس از آزادی تکریت است.

اماکن دیدینی[ویرایش]

  • کاخ موصل
  • مسجد اموی
  • مسجد صلاح‌الدین
  • مسجد مجاهدی
  • مسجد جرجیس
  • مشهد عبدالقاسم
  • کاخ باش‌تپه
  • قره‌سرای
  • مناره الحدباء: که به علت انحنای آن به این نام خوانده می‌شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس‌ها[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • Munier, G. , Northampton,Iraq: An Illustrated History and Guide, Massachusettes: 2004.
  1. «دولت عراق فرودگاه موصل را تعطیل کرد». خبرآنلاین، ۱۹ شهریور ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۹۲. 
  2. CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org
  3. https://books.google.com/books?id=CG_aAAAAMAAJ&q=Mosul+kurd+mainly&dq=Mosul+kurd+mainly&hl=en&sa=X&ei=ApCcVJv3GqTesASqmIK4BA&ved=0CCcQ6AEwAjge
  4. https://books.google.com/books?id=YHUbBQAAQBAJ&pg=PA59&dq=Mosul+kurd+mainly&hl=en&sa=X&ei=H4icVM3jLYTOaOT3geAI&ved=0CDMQ6AEwBA#v=onepage&q=Mosul%20kurd%20mainly&f=false
  5. https://books.google.com/books?id=sl4PIeyWriUC&pg=PA18&dq=Mosul+kurd+mainly&hl=en&sa=X&ei=H4icVM3jLYTOaOT3geAI&ved=0CC8Q6AEwAw#v=onepage&q=Mosul%20kurd%20mainly&f=false
  6. https://books.google.com/books?id=izQFFkIF6mMC&pg=PA14&dq=Mosul+kurd+mainly&hl=en&sa=X&ei=H4icVM3jLYTOaOT3geAI&ved=0CCoQ6AEwAg#v=onepage&q=Mosul%20kurd%20mainly&f=false
  7. Iraq: Who Will Have Mosul
  8. https://books.google.com/books?id=stl97FdyRswC&pg=PA380&lpg=PA380&dq=Mosul+kurd+mainly&source=bl&ots=u_QrIvhut8&sig=RurLtTmqUFWrA2q9xq_r2ATCMow&hl=en&sa=X&ei=8oacVNfpNY_Var6lgegE&ved=0CEsQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Mosul%20kurd%20mainly&f=false
  9. دانشنامه بریتانیکا
  10. Mosul - LookLex Encyclopaedia
  11. «Modern Turkey: People, State and Foreign Policy in a Globalised World». 
  12. Mosul| Encyclopedia.com: Facts, Pictures, Information. Encyclopedia.com. Retrieved on 2011-07-02.
  13. «Messages to the World: The Statements of Osama Bin Laden». 
  14. «Iraq after America: Strongmen, Sectarians, Resistance». 
  15. http://www.seratnews.ir/fa/news/181239/شهر-موصل-بطور-کامل-سقوط-کرد
  16. موصل سقوط کرد
  17. سیطره کامل داعش بر شهر موصل
  18. سیطره کامل داعش بر شهر موصل
  19. موصل سقوط کرد
  20. موصل سقوط کرد
  21. http://fa.alalam.ir/news/1601347
  22. http://www.tabnak.ir/fa/news/407169/داعش-ساکنان-موصل-را-آواره-کرد
  23. سیطره کامل داعش بر شهر موصل
  24. موصل سقوط کرد
  25. سیطره کامل داعش بر شهر موصل
  26. سیطره کامل داعش بر شهر موصل
  27. سیطره کامل داعش بر شهر موصل