سهراب شهید ثالث

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سهراب شهیدثالث
زاده ۷ تیر ۱۳۲۳
۲۵ ژوئن ۱۹۴۴(۱۹۴۴-06-۲۵)
قزوین
درگذشته ۱۰ تیر ۱۳۷۷

۲ ژوئیه ۱۹۹۸ میلادی (۵۴ سال)
شیکاگو

ملیت  ایران
تحصیلات فارغ التحصيل سينما از مدرسه پروفسور كراس
زمینه فعالیت کارگردان
فیلمنامه‌نویس
مترجم
تدوین‌گر
سال‌های فعالیت ۱۳۴۵ تا ۱۳۷۷
صفحه در وب‌گاه IMDb
صفحه در وب‌گاه سوره

سهراب شهید‌ثالث (۷ تیر ۱۳۲۲ قزوین – ۱۰ تیر ۱۳۷۷ شیکاگو) کارگردان، فیلمنامه‌نویس، مترجم، و تدوین‌گر سینما بود.

این کارگردان مطرح ایرانی به عنوان یکی از آغازگران موج نوی سینمای ایران شناخته می‌شود.او از بنیانگذاران کانون سينماگران پيشرو بود. فیلم‌های او مانند:یک اتفاق ساده (۱۳۵۲) ، طبیعت بی‌جان (۱۳۵۳)،در غربت (۱۳۵۴) برنده جایزه‌های بین‌المللی شده‌اند.

او فعالیت در سینما را از سال ۱۳۴۵ آغاز کرد. در فاصله سال‌های ۱۳۴۳ تا ۱۳۴۶ تحصیلات عالی خود را در مدرسه پروفسور کراوس وین در رشته سینما آغاز کرد و در فرانسه ادامه داد. در بازگشت به ایران، در وزارت فرهنگ و هنر مشغول به کار شد و فیلم مستند ساخت. وی کارش را به عنوان مترجم و نویسنده سینما بین سال‌های ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۴ ادامه داد. در سال ۱۳۵۵ به دنبال درخشش فیلم‌های اول و دومش یک اتفاق ساده (۱۳۵۲) و طبیعت بی‌جان (۱۳۵۳) در آلمان به آن‌جا مهاجرت کرد.

سهراب شهید ثالث فیلم‌های: «در غربت» (۱۳۵۴)، «قرنطینه» (۱۳۵۵)،«زمان بلوغ» (۱۳۵۵)،«آخرین تابستان گرابه» (۱۳۵۹) و «یک زندگی، چخوف» (۱۳۶۰)و... را در زمان اقامتش در آلمان ساخته است.

تحصیلات[ویرایش]

شهید ثالث پس از اتمام دوره دبيرستان، در اتريش (مدرسه پروفسور کراوس) و فرانسه سينما خواند و از مدرسه کنسرواتوار مستقل سينمای فرانسه فارغ التحصيل شد.

گرایش سیاسی[ویرایش]

شهید ثالث از نظر سیاسی، چپگرا و از اعضای حزب توده ایران بود.

نظر دیگران درباره او[ویرایش]

آيدين آغداشلو که دوستی ديرينه ای با شهيد ثالث داشت در مراسم يادبود او در خانه هنرمندان گفت:" سهراب مردم گريزی بود که مردم را دوست داشت. او می دانست کجا ايستاده و چه می کند. او از شعار، سانتی مانتاليسم و احساسات گرايی نفرت داشت و هرچيز نحيف و پيش پا افتاده ای او را رنج می داد. او مهر سرشاری نسبت به هر موجودی که در معرض مخاطره قرار می گرفت، داشت. به گفته آغداشلو بخش عمده ای از حيثيت و اعتبار سينمای ايران مديون راهی است که شهيد ثالث شروع کرده، راهی که تنها شروع کرد و در طی آن به هيچکس باج نداد و کوتاه نيامد.[۱]

سالهای پایانی زندگی و مرگ[ویرایش]

وی چند سال پیش از مرگش به آمریکا رفت و در شیکاگو اقامت نمود و از آن پس فیلمی نساخت. او در دهم تیرماه سال ۱۳۷۷ بر اثر بیماری سرطان کبد در شیکاگو درگذشت.[۱]

فیلم‌شناسی (کارگردان)[ویرایش]

نام فیلم سال توضیحات
قفس ۱۳۴۸ فیلم کوتاه
بزم درویشان ۱۳۴۸ گزارشی از مراسم ذکر و سماع دراویش در کردستان
مهاباد ۱۳۴۸
رستاخیز (تعمیر آثار باستانی تخت جمشید) ۱۳۴۸ مستند/ تصاویری از خرابه‌های تخت جمشید و مرمت و بازسازی بخش‌هایی از آن
دومین نمایشگاه آسیایی (نمایشگاه ۴۸) ۱۳۴۸ گزارشی از آماده کردن غرفه‌ها،افتتاح نمایشگاه در تاریخ ۱۳ مهر و بازدید مردم تا ۲ آبان همان سال
رقص های تربت جام ۱۳۴۸ مستند / نمایش رقص سنتی و محلی تربت‌جام توسط رقصندگان حرفه‌ای وزارت فرهنگ و هنر
رقص بجنورد ۱۳۴۸ مستند / گروهی از مردان و زنان رقص سنتی و محلی بجنورد را به‌نمایش می‌گذارند.
رقص‌های محلی ترکمن ۱۳۴۸ اجرای رقص‌های سنتی و محلی ترکمن توسط مردان
آیا…؟ ۱۳۵۰ فیلم کوتاه
سیاه و سفید ۱۳۵۱ فیلم کوتاه / برنده جايزه ويژه جشنواره لس آنجلس و جايزه ويژه جشنواره سانفرانسسيکو
یک اتفاق ساده ۱۳۵۲ دیپلم هیئت ژوری کاتولیک، چهار هزار مارک جایزه نقدی از جشنواره فیلم برلین، دیپلم هیئت ژوری پروتستان‌ها، یک هزار مارک جایزه نقدی جشنواره فیلم برلین، جایزه منتقدان بین‌المللی جشنواره جهانی فیلم تهران[۱]
طبیعت بی‌جان ۱۳۵۳ جایزه خرس نقره‌ای برای بهترین کارگردانی از جشنواره فیلم برلین، برنده دیپلم هیئت ژوری پروتستان و یک هزار مارک جایزه نقدی
در غربت ۱۳۵۴ جایزه اینتر فیلم از جشنواره فیلم برلین[۲]
وقت بلوغ (زمان بلوغ) Reife Zeit ۱۹۷۶
خاطرات یک عاشق (یادداشت‌های روزانه یک عاشق) Tagebuch eines Liebenden ۱۹۷۷
تعطیلات طولانی لوته ایزنر (Die Langen Ferin der Lotte Eisner) ۱۹۷۸ ۱۶ ميلی متری
نظم/ همه چيز روبراه است (Ordnung) ۱۹۸۰ برنده جايزه هوگو نقره ای از جشنواره شيکاگو
آخرین تابستان گرابه (Grabbes Letzter Sommer) ۱۹۸۰ ۱۶ ميلی متری / برنده جايزه بهترين کارگردانی، بهترين فيلمنامه و بهترين بازيگر مرد، به علاوه پنج هزار مارک و برنده جايزه بهترين فيلم تلويزيونی
آنتون پ. چخوف: یک زندگی Anton P. Tschechow: Ein Leben ۱۹۸۱ ۱۶ ميلی متری
اوتوپیا Utopia ۱۹۸۲ رنده جايزه آکادمی هنرهای تجسمی به عنوان بهترين فيلم سال
گیرنده‌ی ناشناس Empfanger Unbekannt ۱۹۸۳-۱۹۸۲ ۱۶ ميلی متری
هانس، نوجوانی از آلمان Hans, ein Junge im Deutschland ۱۹۸۳
درخت بید Der Weidenbaum ۱۹۸۴
فرزندخوانده‌ی ویرانگر *Wechselbag ۱۹۸۵
گل‌های سرخ برای آفریقا Rosen fur Afrika ۱۹۹۱

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ لادن پارسی. «از مرگ سهراب شهید ثالث شش سال گذشت»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۲۹ ژوئن ۲۰۰۴. بازبینی‌شده در ۱۲ مهر ۱۳۸۸. 
  2. «Dar Ghorbat (۱۹۷۵)»(انگلیسی)‎. بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها. بازبینی‌شده در ۱۲ مهر ۱۳۸۸. 
  • روزنامه ابتکار، شماره ۹۴۷ - ۱۳۸۶/۰۴/۱۰.
  • یادنامه سهراب شهید ثالث، مصحح: علی دهباشی، ناشر: شهاب ثاقب‌سخن، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۸.

پیوند به بیرون[ویرایش]