علی امینی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
علی امینی
Aliamini.jpg
شناسنامه
نام کامل علی امینی مجدی
زادروز ۱۲۸۴
زادگاه تهران، Flag of Iran.svg ایران
تاریخ مرگ ۲۱ آذر ۱۳۷۱
جایگاه مرگ پاریس، Flag of France.svg فرانسه
همسر بتول وثوق
فرزندان ایرج
اطلاعات سیاسی
سمت نخست وزیر ایران
پست‌های پیشین وزیر کابینه احمد قوام
وزیر کابینه محمد مصدق
وزیر دارائی کابینه سپهبد زاهدی
سفیر ایران در Flag of the United States.svg ایالات متحده آمریکا
پادشاه محمدرضا شاه پهلوی
پس از جعفر شریف امامی
پیش از اسدالله علم
نخست وزیری از ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۱

دکتر علی امینی مجدی سیاست‌مدار ایرانی و یک دوره (۱۳۴۰-۱۳۴۱) نخست‌وزیر ایران بود.

او فرزند حاج محسن خان امین الدوله (داماد مظفرالدین شاه و مالک معروف) فرزند علی خان امین الدوله (صدراعظم مظفرالدین شاه) فرزند میرزا محمد خان مجدالملک سینکی (وزیر و منشی عصر ناصری) بود و در تهران به دنیا آمد. مادرش فخرالدوله دختر مقتدر و مدبّر مظفرالدین شاه بود و در جوانی با بتول وثوق دختر حسن وثوق (وثوق الدوله) (رئیس الوزرای دوره قاجار و عاقد قرارداد ۱۹۱۹) ازدواج کرد. او برادر بزرگ‌تر ابوالقاسم امینی مجدی بود.

او پس از اتمام تحصیلات خود در مدرسه دارالفنون تهران به فرانسه رفت و حقوق و اقتصاد خواند و در رشتهٔ اقتصاد موفق به اخذ درجه دکترا شد. پس از بازگشت به ایران، با توجه به تمول و نفوذ خانوادگی خیلی زود مدارج ترقی را طی کرد و در کابینه‌های احمد قوام (قوام السلطنه) و دکتر محمد مصدق (مصدق السلطنه) به وزارت اقتصاد و دارایی رسید.

پس از کودتای ۲۸ مرداد در مقام وزیر دارائی کابینه سپهبد زاهدی مذاکرات با کنسرسیوم را اداره کرد که منجر به قرارداد کنسرسیوم شد.

در سال ۱۳۴۰ با حمایت دولت جان اف کندی در آمریکا به سمت نخست‌وزیری منصوب شد. آزادی فعالیت احزاب سیاسی از جمله جبهه ملی، اصلاحات ارضی و مبارزه با فساد از اقدامات دولت او بود. کوشش‌های او در کاهش نقش شاه در اداره امور کشور با حمایت بخشی از دستگاه ریاست جمهوری آمریکا، خیلی زود با مقاومت و مخالفت محمدرضا شاه پهلوی و عدم همراهی اپوزیسیون شاه مواجه شد و نتیجتاً او پس از ناامیدی از همراهی جبهه ملی مجبور به کناره گیری شد.

در جریان اوج‌گیری مبارزات مردم در سال ۱۳۵۶ مورد مشورت شاه قرار می‌گرفت. امینی پس از انقلاب ایران در فرانسه زندگی می‌کرد و یکی از رهبران مخالفان جمهوری اسلامی ایران بود.

کتاب خاطرات علی امینی که توسط دانشگاه هاروارد تحت عنوان خاطرات شفاهی ایران گردآوردی شده بود، در سال ۱۳۷۶ به همت محسن کچوئی صاحب امتیاز انتشارات صفحه سفید به چاپ رسید.

تبارنامه [ویرایش]

تبارنامه خاندان امینی
 
 
 
 
باباخان
 
 
 
میرزا اسدالله نوری
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
آقافتحعلی
 
دختر
 
میرزا آقاخان نوری
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا محمدخان مجدالملک
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا علی خان امین‌الدوله
 
میرزا تقی‌خان مجدالملک
 
طاووس خانم
 
معتمدالسلطنه
 
هما خانم
 
علاءالسلطنه
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
محسن‌خان امین‌الملک
 
اشرف‌الملوک فخرالدوله
 
حسن وثوق
 
احمد قوام
 
 
 
حسین علاء
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ابوالقاسم امینی
 
علی امینی
 
احمد امینی
 
محمود امینی
 
معصومه امینی
 
 
 
 
 


جستارهای وابسته [ویرایش]

منابع [ویرایش]


وزیران کابینهٔ حسین علاء
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ زیر نظر نخست‌وزیر، عباسقلی گلشائیان دادگستری ۸ جهانشاه صالح بهداری
۲ عبدالله انتظام، علیقلی اردلان خارجه ۹ مهندس امیرقاسم اشراقی پست و تلگراف و تلفن
۳ اسدالله علم کشور ۱۰ ابراهیم کاشانی اقتصاد ملی و بازرگانی
۴ سپهبد عبدالله هدایت، سرلشکر احمد وثوق جنگ ۱۱ مهندس خلیل طالقانی، محمود ناصری کشاورزی
۵ علی امینی، غلامحسین فروهر دارایی ۱۲ محسن نصر کار
۶ محمود مهران فرهنگ ۱۳ ابوالقاسم پناهی، مهندس رضا گنجه‌ای صنایع و معادن
۷ سرلشکر ولی انصاری راه
وزیران مشاور: حاج معتمدی، محمد سجادی، مهندس خلیل طالقانی، محمد نمازی، احمد مقبل