بقیةالله

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

بقیّة الله نزد شیعه از القاب مهدی پسر حسن امام دوازدهم شیعیان دوازده‌امامی و به‌معنی باقی‌گذاشتهٔ خدا است. این اصطلاح در قرآن، ضمن توصیه‌های شعیب به قومش آمده است.[۱]

در مورد وجه استعمال این لقب شیعیان روایت می‌کنند که مردی از امام ششمشان جعفر صادق پرسید که آیا هنگام سلام به مهدی باید وی را امیرالمؤمنین خطاب کرد؟ جعفر صادق در پاسخ فرموده است که احدی جز علی بن ابی‌طالب نباید به این نام خوانده شود و هرکس بعد یا قبل از وی کس دیگری را به این نام خوانده‌است کافر بوده‌است. سپس در جواب پرسنده که چگونه باید سلام کرد گفته‌است: «بگوئید: السَّلامُ عَلَیْکَ یا بَقیَّةُ اللهُ «و سپس آیهٔ ۸۶ سورهٔ هود را خوانده‌است که «آنچه خدا برای شما باقی می‌گذارد (بقیةالله) بهتر است، اگر واقعاً به خدا ایمان دارید.»

تفسیر نام بقیةالله در قرآن در تفاسیر شیعه[ویرایش]

آیه: بَقِیَّتُ اللَّهِ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ وَمَآ أَنَاْ عَلَیْکُمْ بِحَفِیظٍ ترجمه: (مال و سرمایهی حلالی که) خداوند (برای شما) باقی گذارده (از مال و ثروتی که در اثر کم فروشی بدست می‌آورید) برایتان بهتر است اگر ایمان داشته باشید، و من نگهبان شما (بر حفظ ایمانتان و پذیرش این راه) نیستم. تفسیر شیعه: «بقیّت اللَّه» در این آیه به معنای درآمد و سودی است که از یک سرمایهی حلال و خداپسندانه برای انسان باقی می‌ماند و صد در صد حلال است. امّا در روایات به هرچه که به ارادهی خداوند برای بشریّت باقی می‌ماند، «بقیة اللَّه» گفته می‌شود. از جمله به سربازان مؤمنی که پیروزمندانه از جبههی جنگ برمیگردند، زیرا به ارادهی الهی باقی مانده‌اند. به امام عصر نیز «بقیة اللَّه» می‌گویند، چون به خواست خداوند برای هدایت مردم ذخیره و باقی نگهداشته شده است. در روایات می‌خوانیم که یکی از نام‌ها و اسامی امام دوازدهم شیعیان «بقیة اللَّه» است و بر او به این نام سلام می‌کنند: «السلام علیک یا بقیة اللَّه فی ارضه». شیعیان اعتقاد دارند که وقتی امام دوازدهم در مکّه ظهور کند، این آیه را تلاوت کرده و می‌گوید: من آن «بقیّة اللَّه» هستم. البتّه به سایر امامان شیعه نیز لقب «بقیةاللَّه» داده شده است.

پیام‌ها[ویرایش]

۱ - رزق اندک ولی حلال و پاک، بهتر از درآمدهای بسیار، امّا حرام است. «بقیّت‌اللّه خیر»

۲ - دنیا، فانی و آخرت باقی است، لذا آخرت‌گرایی بهتر از دنیاطلبی است. «بقیّت اللَّه خیر لکم»

۳ - اگر کم فروشی نکنیم، مشتریان بیشتر و در نتیجه سود ما در آینده، زیادتر و گواراتر خواهد گردید. «بقیّت اللَّه خیر»

۴ - کسی که حرام را بهتر از حلال بداند، در ایمان خود شک کند. «انکنتم مؤمنین»

۵ - انسان‌ها در عقاید خود آزادند و حتّی انبیا هم بر آنان تحمیلی ندارند. «و ما انا علیکم بحفیظ»

۶ - اگر به خاطر حرام‌خواری، دارایی و زندگیتان تباه شد، من ضامن نیستم. «و ما انا علیکم بحفیظ»

پانویس[ویرایش]

  1. هود-۸۶

منابع[ویرایش]

  • «نجم الثاقب»، باب دوّم، ص ۶۱.