عثمان بن سعید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
مهدویت
Imam-mahdi.png
زندگی
نسبنرجس خاتون (مادر) • حسن عسکری (پدر)
مهدیزندگیغیبتغیبت صغریغیبت کبریظهوررجعت
نام‌هابقیةاللهقائم آل محمدصاحب‌الزمان • ولی عصر
شخصیت‌ها
نواب اربعهعثمان بن سعیدمحمد بن عثمانحسین بن روح نوبختیعلی بن محمد سمری
شخصیت‌های ظهورسفیانیشیصبانیابقعاصهب • سید قمی • سید خراسانیشعیب بن صالحسید یمانی • مصری • سید حسنینفس زکیه
مدّعیان مهدویت
(متمهدی)
ابومحمد شریعیمحمد نوربخشمحمد احمدسید علی‌محمد بابحسین منصور حلاجمحمد بن نصیر نمیریمحمد بن علی شلمغانیابوطاهر محمد بن علی بن هلالاحمد بن هلال کرخیمحمد جونپوریسید محمد مشعشعمحمد قحطانی
مکان‌ها
منسوب به مهدیسامراسرداب مقدسمسجد سهلهمسجد جمکرانمسجد کوفهمهدیه
مرتبط با ظهوروادی یابسبیت‌المقدسبیداءوادی‌السلاممسجد حله
زیارات
دعای عهددعای ندبهزیارت آل یاسیندعای فرج
نشانه‌های ظهور
خروج سفیانیصیحه آسمانیقیام یمانیقیام خراسانیخروج سید حسنیکشته‌شدن نفس زکیهنبرد قرقیسیا
آثار مرتبط
الغیبةالغیبة (طوسی)الغیبة (نعمانی)کمال‌الدین و تمام‌النعمةدارالسلامنجم‌الثاقبالعقبری الحسانملاحم و الفتنبحارالانوارمکیال‌المکارمعصرالظهورصحیفه مهدیهتوقیع
موعود در دیگر ادیان
ماشیحسوشیانسفارقلیطمهر/میتراهوشیدرهوشیدرماهکریشناویشنو
مفاهیم وابسته
فرجام‌شناسی اسلامیآخرالزماندجالانتظاررخدادهای پس از ظهورانتظار مکتب اعتراضظهور بسیار نزدیک استنهی توقیت

عثمان بن سعید اسدی عمروی، مشهور به ابو عمرو؛ نخستین نایب حجت بن الحسن و از یاران و شاگردان و همچنین وکیل مورد وثوق علی نقی و حسن عسکری بود.[۱]

عثمان از یازده سالگی در مصاحبت هادی بوده و مقام شامخی کسب کرده است. از قول احمد بن اسحاق قمی نقل شده است که هادی او را برای پرسیدن سوالات دینی به عثمان بن سعید ارجاع داده است و از عثمان به عنوان امین خود نام برده است.[۲]


نام[ویرایش]

او از قبیله بنی اسد بود و چون در سامرا زندگی می‌کرد به او عسکری هم می‌گفتند. در محافل شیعه به او «سمّان» و «زیّات» (به معنی روغن فروش) هم می‌گفتند. به خاطر اختفاء امر نیابت و استتار فعالیت‌های سیاسی، روغن‌فروشی می‌کرد، و اموال و نامه‌ها را با ظرف روغن میان امام و شیعیان جابه‌جا می‌کرد.[۳] وی همچنین به خاطر ابراز نیابت از طرف امام دوازدهم خود را باب (به معنای درب [امامت]) می‌نامید.[۴] حسن عسکری چون نام طولانی او را شنید، گفت: «کنیه ابن عثمان و ابو عمرو در یک مرد جمع نمی‌شود». و بنابراین دستور داد که کنیه او را که ابو عمرو باشد بر هم بزنند و وی را «عمری» نامیدند.[۵]

غیبت صغری[ویرایش]

به ادعای بحار الانوار، پس از در گذشت حسن عسکری، احتمالاً عثمان بن سعید حسن عسکری را غسل داد و کفن کرد و حنوط نمود و به خاک سپرد.[۶][۷]

به عقیدۀ شیعیان، در این زمان که غیبت صغری هم آغاز گردید، عثمان بن سعید از سوی حجت بن الحسن به‌عنوان نخستین نایب خاص وی منصوب گشت و واسطه میان امام و شیعیان شد. درگذشت او را میان سال ۲۶۰ تا ۲۶۷ قمری ذکر کرده‌اند. پیکرش در شهر سامرای کشور عراق در جایی که سابقا دروازه شهر بود به خاک قرار سپرده شد. بعد از مرگ عثمان بن سعید در سال ۲۶۷ هجری پسر وی محمد بن عثمان به نیابت امام دوازدهم شیعیان منصوب شد. .[۸]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Bernheimer, ʿAlī l-Hādī.
  2. قرشی، تحلیلی از زندگانی امام هادی علیه السلام، 283.
  3. الغیبه، شیخ طوسی، مکتبة نینوی الحدیثه، صفحه ۲۱۴
  4. شیعیگری- احمد کسروی
  5. بحارالانوار، علامه مجلسی، جلد ۵۱، صفحه ۳۴۶
  6. بحارالانوار، علامه مجلسی، جلد ۵۱، صفحه ۳۴۴
  7. الغیبه، شیخ طوسی، مکتبة نینوی الحدیثه، صفحه ۲۱۶
  8. آخرین امید، ص ۸۰
  • قرشی، باقر شریف (۱۳۷۱). تحلیلی از زندگانی امام هادی علیه السلام. ترجمهٔ محمدرضا عطایی. مشهد: کنگره جهانی حضرت رضا.
  • Bernheimer، Teresa (۲۰۱۷). ʿAlī l-Hādī. Encyclopaedia of Islam, THREE, Edited by: Kate Fleet, Gudrun Krämer, Denis Matringe, John Nawas, Everett Rowson.