قائم آل محمد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

قائم (به عربی: القائم) در لغت به چم (معنای) برخاسته است. مسلمانان -هم‌چون پیروان بسیاری ادیان باورمند به کتاب آسمانی- باور دارند که در آخرالزمان فردی قیام (ظهور) می‌کند و همه جهان را از عدل و داد پر می‌کند.

اهل سنت مهدی را شخصی از تبار پیامبر اسلام می‌دانند که در آخر زمان زاده می‌شود و قیام خواهدکرد.[نیازمند منبع]

شیعیان نیز مهدی را شخصی از تبار پیامبر اسلام می‌دانند. در زمان جعفر صادق امام ششم، برخی شیعیان او را قائم دانستند ولی او گفت قائم منتظر نیست و او ظهور خواهد کرد. امروزه بیشتر شیعیان قائم را امام دوازدهم، حجة بن الحسن العسکری می‌دانند و منتظر ظهور او هستند.[۱]

آنان باور دارند او در سال ۲۵۵ هجری زاده شده و به غیبت رفته ولی عمر بسیار طولانی دارد و همچنان زنده‌است؛ ایشان باور دارند آن امام در آخرالزمان ظهور خواهدکرد. در روایات شیعیان این لقب رواج فراوانی دارد.

برخی از پژوهشگران روایاتی را که از پیامبر در شناساندن مهدی با اسم و رسم مشخص از نوادگان حسین آمده است، جعلی و متاخر می‌دانند؛ زیرا که در زمان جعفر صادق امام ششم، شیعیان او را قائم دانستند؛ هر چند او گفت قائم منتظر نیست و قائم ظهور خواهد کرد. پس در آن زمان اندیشه این که قائم کیست و چه خصوصیاتی دارد٬ هنوز بین شیعیان نسج نگرفته‌بوده‌است.

دلایل شیعه در وجه صدور لقب[ویرایش]

  1. امام ششم شیعیان در گفتاری می گوید: او به دلیل قیام به حقش قائم نامیده شده است.[۲]
  2. در گفتاری صقر بنِ دلف از محمد بن علی امام نهم شیعیان شوند این نامگذاری را می پرسد و او در پاسخ می گوید: «چون او پس از فراموش شدن نامش و ارتداد بیشتر کسانی که به او باور دارند قیام می کند.» [۳]
  3. ابوحمزه ثمالی می‌گوید: «از ابوجعفر محمد بن علی (امام پنجم شیعیان) پرسیدم: «ای فرزند رسول خدا! آیا همه شما قائم و به پا دارنده حق نیستید؟» فرمود: «بلی.» عرض کردم: «چرا قائم را قائم نامیده‌اند؟» فرمود: «هنگامی که جد من، حسین شهید شد، فرشتگان به درگاه خداوند ضجه و ناله نموده، نزد او شکایت کردند!... پس خداوند امامان از فرزندان حسین را به آنان نشان داد و فرشتگان از دیدن آنان خوشحال شدند. در آن هنگام، دیدند که یکی از ایشان ایستاده و نماز می‌خواند. پس خداوند فرمود: به وسیله این قائم [= ایستاده] از آنان[= قاتلان حسین] انتقام خواهم گرفت.» [۴]

امام هشتم شیعیان به هنگام بیان این لقب امام دوازدهم از جای بر می خاسته و دست بر سر می نهاده و می گفت: «اللهم عجل فرجه و مخرجه وانصرنا به نصرا عزیزا.»[۵] از این رو شیعیان به پیروی از امام هشتم خویش به هنگام بیان این لقب از جای برخاسته و ادای احترام می نمایند.

منابع[ویرایش]

  1. مکتب در فرایند تکامل
  2. رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ ...سُمِّيَ الْقَائِمَ لِقِيَامِهِ بِالْحَقِّ. بحارالانوار، ج۵۱، ص۳۰، ح۷.
  3. ... لِمَ سُمِّيَ الْقَائِمَ قَالَ لِأَنَّهُ يَقُومُ بَعْدَ مَوْتِ ذِكْرِهِ وَ ارْتِدَادِ أَكْثَرِ الْقَائِلِينَ بِإِمَامَتِهِ...، محمد باقر مجلسی، بحارالاانوار ج۵۱، ص۳۰ و همچنین شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمه ج۲، باب ۳۶ ح۳.
  4. عنِ الثُّمَالِيِّ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ الْبَاقِرَ ... فَقُلْتُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ فَلَسْتُمْ كُلُّكُمْ قَائِمِينَ بِالْحَقِّ قَالَ بَلَى قُلْتُ فَلِمَ سُمِّيَ الْقَائِمُ قَائِماً قَالَ لَمَّا قُتِلَ جَدِّيَ الْحُسَيْنُ ع ضَجَّتِ الْمَلَائِكَةُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِالْبُكَاءِ وَ النَّحِيبِ ... ثُمَّ كَشَفَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَنِ الْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِ الْحُسَيْنِ ع لِلْمَلَائِكَةِ فَسُرَّتِ الْمَلَائِكَةُ بِذَلِكَ فَإِذَا أَحَدُهُمْ قَائِمٌ يُصَلِّي فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِذَلِكَ الْقَائِمِ أَنْتَقِمُ مِنْهُمْ. بحارالانوار، ج۳۷، ص ۲۹۴، ح۸
  5. محمد لک علی آبادی، عزیز آل یاسین، طاووس بهشت،۱۳۷۹، به نقل از کتاب منتهی الامال

منابع شیعی برای مطالعه بیشتر در این زمینه[ویرایش]