حسن وثوق
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
|
| شناسنامه | |
|---|---|
| نام کامل | حسن وثوق |
| معروف به | وثوقالدوله |
| زادروز | ۱۲۴۷ ه. ش. |
| زادگاه | تهران، |
| تاریخ مرگ | بهمن ۱۳۲۹ ه. ش. |
| محل مرگ | سلیمانیه , تهران، |
| اطلاعات سیاسی | |
| سمت | نخست وزیر ایران |
| در پادشاهی | احمدشاه قاجار |
| سایر پستها | از سال ۱۲۹۰ خورشیدی تا اوایل سلطنت رضا شاه وزبر مالیه (دارایی) (۲ بار) ، وزبر خارجه (۸ بار) ، وزبر عدلیه (دادگستری) (۵ بار) ، وزیر داخله (کشور) (۵ بار) معارف (فرهنگ) (۱ یار) |
| قبل از | حسن پیرنیا،علاءالسلطنه |
| بعد از | صمصام السلطنه،سپهسالاراعظم تنکابنی |
| | |
حسن وثوق (وثوقالدوله) (۱۲۴۷ ه. ش. - بهمن ۱۳۲۹ ه. ش.) چند دوره نخستوزیر ایران بود.
فرزند میرزا ابراهیم معتمدالسلطنه و نوهٔ پسری محمد قوامالدوله آشتیانی است. علوم ادبی را از میرزا احمد گلپایگانی و فلسفه را نزد میرزا هاشم رشتی اشکوری و میرزا ابوالحسن جلوه آموخت. او در سفرهایی که به خارج رفت فرانسوی را به خوبی و همچمین انگلیسی را فرا گرفت.
وثوق در جوانی مستوفی آذربایجان شد. در دورهٔ یکم و دوم مجلس شورای ملی به نمایندگی انتخاب شد و در مجلس به سمت نیابت ریاست مجلس دست یافت. او از سال ۱۲۹۰ خورشیدی تا اوایل سلطنت رضا شاه شانزده بار عهدهدار وزارتخانههای مالیه (دارایی)، خارجه، عدلیه (دادگستری)، داخله (کشور) و معارف (فرهنگ) گردید.
[ویرایش] دوران نخستوزیری(رئیس الوزرایی)
وثوقالدوله دو بار نخستوزیر ایران شد. دورهٔ نخستین از مرداد ۱۲۹۵ تا خرداد ۱۲۹۶ خورشیدی و دورهٔ دوم از مرداد ۱۲۹۷ تا تیر ۱۲۹۹ بود. وی در زمان نخستوزیری رابطهٔ خوبی با احمد شاه نداشت ولی به سفارت انگلیس نزدیک بود و در دورهٔ دوم نخستوزیریاش به شدت از سوی انگلیس پشتیبانی میشد.
در جریان کوشش برای تصویب قرارداد ۱۹۱۹ متهم به دریافت رشوه از دولت انگلیس شد. پس از موفق نشدن در تصویب قرارداد ۱۹۱۹ به اروپا رفت. در دوره رضاشاه بخشی از پولی را که برای قرارداد گرفته بود از او پس گرفتند.
او در ۱۳۱۴ مدتی رئیس فرهنگستان ایران بود. از او دیوان شعری هم باقی مانده است و در شعر «وثوق» تخلص میکرد. از معروفترین بیتهای او:
| چون بد آید هر چه آید بد شود | یک بلا ده گردد و ده صد شود |
همچنین:
| شهری و دیاری که دران همنفسی نیست | گر لندن و پاریس بود جز قفسی نیست |
وی برادر احمد قوام (قوامالسلطنه) بود.
[ویرایش] تبارنامه
قوامالدوله آشتیانی-|-- معتمدالسلطنه | | |-- قوامالسلطنه |---------- | | |-- وثوقالدوله | |-- بانو سینکی مجدالملک سینکی-| |--میرزا علیخان امینالدوله
[ویرایش] منابع
- دیوان وثوق، به کوشش ایرج افشار
- غنی، سیروس، برافتادن قاجار و برآمدن رضاشاه
- سخنوران نامی معاصر ایران
