بانک ملی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بانک ملی ایران
Bank melli.png
نوع شرکت بانک دولتی
صنعت خدمات مالی
بنیان‌گذاری ۱۹۲۷
دفتر مرکزی پرچم ایران تهران، ایران
محدوده خدمات خاورمیانه
آسیا
اروپا
افراد کلیدی عبدالناصر همتی
(مدیر عامل و رییس هیئت مدیره)
محصولات بانکداری خرد
بانکداری اختصاصی
بانکداری شرکتی
بانکداری سرمایه‌گذاری
درآمد ۲۰۲٫۴۸۳ میلیارد ریال (۲۰۱۲)[۱]
دارایی ۷۲ $ میلیارد دلار (۲۰۱۱)[۲]
شمار کارکنان ۵۳٬۵۷۰ نفر (۲۰۰۸)[۳]
وب‌گاه www.bmi.ir
ساختمان صندوق بانک ملی ایران از نخستین ساختمان‌های بانک ملی ایران

بانک ملی ایران، بانک تجاری نیمه‌دولتی ایرانی است، که به‌عنوان بزرگترین شرکت ایرانی به‌شمار می‌آید. این بانک نخستین بار اقدام به چاپ اسکناس در ایران کرد و پیش از تاسیس بانک مرکزی ایران این وظیفه را برعهده داشت. در سال ۲۰۱۱ مجموع دارایی‌های بانک ملی ایران معادل ۷۲ میلیارد دلار اعلام شد. بانک ملی ایران هم‌اکنون بر پایه میزان درآمد سالیانه، بزرگترین بانک در ایران محسوب می‌شود.[۴]

تاریخچه[ویرایش]

بانک ملی ایران، نقاشی در ۱۳۰۷
یکی از شعبه‌های بانک ملی ایران

قانون تأسیس بانک ملی ایران در تاریخ ۱۴ اردیبهشت ماه ۱۳۰۶ ش به تصویب مجلس شورای ملی رسید و اساسنامه این بانک در تاریخ ۱۴ تیرماه ۱۳۰۷ به تصویب کمیسیون مالیه مجلس شورای ملی رسید.

بانک ملی ایران کار خود را به طور رسمی در تاریخ سه شنبه ۲۰ شهریور ماه سال ۱۳۰۷ در تهران آغاز کرد.

بر روی سکه ۲۰ ریالی پهلوی با دو تصویر آمده است:

در یک طرف تصویر رضا پهلوی با نوشته صحبت رضاشاه: تاسیس بانک ملی ایران یکی از آرزوهای دیرینه ملت من بوده است و در طرف دیگر با تصویر محمدرضا پهلوی با نوشته: تاسیس بانک ملی ایران یکی از پایه‌های حقیقی استقلال ایران بود.

اولین مدیر عامل بانک ملی ایران دکتر کورت لیندن بلات آلمانی بود، که به همراه فوگل معاونش و ۷۰ کارشناس امور بانکی از آلمان به ایران آمدند. بانک ملی ایران کار خود را با سرمایه اولیه ۲۰ میلیون ریال و با سه شعبهٔ مرکزی، مستقر در بازار تهران و بندر بوشهر، آغاز کرد. اولین شعبه بین‌المللی این بانک در شهر هامبورگ، آلمان و در سال ۱۳۲۷ ش آغاز به کار کرد.

چاپ اسکناس[ویرایش]

نمونه اسکناس چاپ شده در بانک ملی ایران

در تاریخ ۲۲ اسفند ۱۳۱۰ مجلس شورای ملی حق چاپ اسکناس را به مدت ۱۰ سال به بانک ملی ایران واگذار کرد و مقرر گردید تا پس از انقضای این مدت، در صورتی که این حق لغو نشود، به همین ترتیب برای دوره‌های ده ساله بعد نیز عمل شود.

سرانجام نخستین اسکناس‌های بانک ملی در اول فروردین ماه سال ۱۳۱۱ ش انتشار یافت. از آن تاریخ تا سه ماه، اسکناس‌های بانک شاهنشاهی و بانک ملی همزمان رواج داشتند و از اوایل تیر ماه آن سال اسکناس‌های بانک ملی به صورت تنها پول کاغذی ایران درآمد.

بانک ملی ایران تا سال ۱۳۳۹ بنابر نیازهای اقتصادی کشور، اقدام به نشر اسکناس می‌کرد، ولی در آن سال، با تأسیس بانک مرکزی ایران، حق انحصاری نشر اسکناس به این بانک محول شد، که تاکنون ادامه دارد.

سرمایه[ویرایش]

نمونه سکه یادبود ضرب شده بانک ملی ایران در سال ۱۳۵۵ به منظور پاسداشت روز مادر

بانک ملی ایران از همان ابتدای تأسیس، شکل شرکت سهامی را داشت و سرمایه اولیه آن یعنی ۲۰ میلیون ریال به بیست هزار سهم هزار ریالی (۱۳۵۰۰ سهم بانام و ۶۵۰۰ سهم بی نام) تقسیم شده بود. اما در سال ۱۳۱۷ انتقال سهام بانک به غیر دولت ممنوع شد. سرمایه بانک ملی ایران در سال ۱۳۱۴ به ۳۰۰ میلیون ریال و در سال ۱۳۳۱ به ۲ میلیارد ریال افزایش یافت.

بانک ملی با توجه به محدودیت‌های نظام بانکی تا پیش از سال ۱۳۳۵ کلیه وظایف بانک مرکزی در اقتصاد را نیز به عهده داشت. پس از تاسیس بانک مرکزی ایران وظایف مزبور به این بانک واگذار گردید. آخرین سرمایه ثبتی بانک ملی در اردیبهشت سال ۱۳۹۱ به ۲۳ هزار و ۳۰۰ میلیارد ریال بالغ گردید.

وضعیت کنونی[ویرایش]

بانک ملی ایران اکنون با بیش از ۳۳۰۰ شعبه فعال داخلی و ۱۸ شعبه خارجی و بالغ بر ۵۳٬۰۰۰ پرسنل و بیش از ۸۰ سال سابقه یکی از بانک‌های مطرح در ایران است. بلاخیز

ادارات زیرمجموعه[ویرایش]

  • اداره کل اعتبارات (تسهلات)
  • اداره کل بررسی طرح‌ها
  • اداره کل حفاظت فیزیکی و فنی
  • اداره حفاظت اسناد، رایانه و داده‌ها
  • اداره کل آمار و اطلاعات
  • اداره کل آموزش
  • اداره کل ارتباطات
  • اداره کل ارزیابی و اعتبارسنجی مشتریان
  • اداره کل امور شعب مناطق آزاد
  • اداره کل امور بین‌الملل
  • اداره کل انفورماتیک و خدمات نوین
  • اداره کل بازاریابی و امور مشتریان
  • اداره کل بازرس
  • اداره کل پایاپای اسناد بانکی
  • اداره کل پیگیری و وصول مطالبات
  • اداره کل تشکیلات و روش‌ها
  • اداره کل حسابداری مدیریت و آمار
  • اداره کل حفاظت پرسنلی
  • اداره کل حقوقی
  • اداره کل حوزه مدیریت
  • اداره کل خزانه
  • اداره کل دعاوی
  • اداره کل رفاه و درمان
  • اداره کل روابط عمومی
  • اداره کل سرمایه انسانی
  • اداره کل عملیات ارزی
  • اداره کل کارپردازی
  • اداره کل گزینش
  • اداره کل مبارزه با پول شویی و حسابرسی داخلی
  • اداره کل مطالعات، برنامه ریزی و مدیریت ریسک
  • اداره کل مهندسی و املاک
  • اداره کل نظارت بر مصارف و امور شرکت‌ها
  • بانک کارگشایی
  • بیمارستان بانک
  • صندوق قرض الحسنه پس انداز ملی ایران

تحریم[ویرایش]

ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۰۷[۵] و اتحادیه اروپا در سال ۲۰۰۸ بانک ملی را مورد تحریم قرار دادند. اتحادیه اروپا دستور تعطیلی دفاتر این بانک در اروپا را صادر کرد.[۶] در قطعنامه تحریمی سازمان ملل در ایران از این بانک به عنوان موسسات مظنون نام برده که کشورهای سازمان ملل باید در مورد فعالیت‌های آنها هوشیار باشند.[۷]

بدهی‌ها و مطالبات[ویرایش]

در سال ۱۳۸۶ بانک ملی با اختصاص ۲۸٪ درصد بدهی‌های بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از مجموع کل بدهی‌های شبکه بانکی کشور به خود در رأس بانک‌های بدهکار ایران قرار داشت.[۸] درسال ۱۳۸۸ خبری از گفت و گوی محمودرضا خاوری مدیرعامل این بانک با خبرگزاری ایسنا، مبنی بر بدهی ۵۰ هزار میلیارد ریالی دولت به این بانک و عدم امکان دولت برای بازپرداخت این بدهی منتشر شد[۹] ولی خبر «عدم توان دولت برای پرداخت بدهی» توسط خاوری تکذیب شد.[۱۰]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۱ مارس ۲۰۱۳).

پیوند به بیرون[ویرایش]