علیرضا پهلوی (دوم)
 علیرضا پهلوی در سال ۱۹۷۶ میلادی. |
|
| شناسنامه | |
|---|---|
| نام کامل | شاهپور علیرضا پهلوی |
| معروف به | علیرضا پهلوی دوم |
| زادروز | ۸ اردیبهشت ۱۳۴۵ خورشیدی ۲۸ آوریل ۱۹۶۶ میلادی |
| زادگاه | تهران، ایران |
| تاریخ مرگ | ۱۴ دی ۱۳۸۹ خورشیدی ۴ ژانویه ۲۰۱۱ میلادی |
| محل مرگ | بوستون، ایالات متحده آمریکا |
| فرزندان | ایریانا[۱] |
| دین | اسلام |
| اطلاعات سیاسی | |
| سمت | شاهزاده پیشین ایران و عضو دودمان پهلوی. |
| فعالیتها | دانشیار دانشگاه هاروارد در رشته ایرانشناسی[۲] و زبان و ادبیات ارمنی.[۳] |
علیرضا پهلوی (۸ اردیبهشت ۱۳۴۵ در تهران - ۱۴ دی ۱۳۸۹) فرزند سوم محمدرضا پهلوی و فرح دیبا بود. پدر و مادرش، نامش را از عمویش علیرضا پهلوی اول گرفتند.[۴]
علیرضا پهلوی با وقوع انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ به همراه خانوادهاش ایران را ترک کرد و در خارج از کشور به تحصیل و زندگی پرداخت. او در تاریخ ۱۴ دی ۱۳۸۹ خورشیدی، در منزل شخصیاش در خیابان نیوتون غربی در بوستون آمریکا خود کشی کرد.[۵][۶][۷] شش ماه پس از مرگش رسانهها اعلام نمودند فرزند دختر بجا مانده از وی متولد شد.[۸]
علیرضا پهلوی، بنابر قانون اساسی مشروطه، نفر دوّم به تاج شاهنشاهی خاندان پهلوی پس از برادر بزرگترش رضا پهلوی بود.
محتویات |
تحصیلات [ویرایش]
علیرضا پهلوی تا قبل از انقلاب ایران به دبستان رازی تهران و مدرسه دربار رفتهبود. پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران به دبیرستان سنت دیوید در شهر نیویورک و سپس دبیرستان گری لاک ریجینال در شهر ویلیامز تاوون، ایالت ماساچوست رفت.
علیرضا پهلوی در سال ۱۳۶۷ از دانشگاه پرینستون موفق به کسب مدرک کارشناسی در رشته موسیقی و سپس موفق به دریافت مدرک کارشناسی ارشد در رشته ایرانشناسی پیش از اسلام از دانشگاه کلمبیا شد.[۹] وی سپس در رشته زبانهای باستانی ایران و فلسفه در دانشگاه هاروارد، برای کسب مدرک دکترا[۱۰] به مطالعه پرداخت.[۱۱][۱۲]
احسان یارشاطر، جیمز راسل، حمید دباشی و اکتور شروو از جمله اساتید ایرانشناس علیرضا پهلوی در دانشگاههای کلمبیا و هاروارد بودند.[۱۳] تز دکترای علیرضا پهلوی، متنی به زبان پهلوی به نام «مینوی خرد» نام داشت.[۱۳]
علایق [ویرایش]
علیرضا پهلوی به تحقیق و مطالعه بخصوص در مورد تاریخ باستانی ایران علاقه داشت.[۱۴] او همچنین به شعر کهن فارسی و ادبیات معاصر ایران علاقهمند بود.[۱۵] از دیگر علایق علیرضا پهلوی، چتربازی، پرواز و غواصی عنوان شدهاست.
به گفته فرهنگ مهر، رئیس دانشگاه پهلوی و از نزدیکان علیرضا پهلوی، وی «ردیفهای موسیقی ایرانی را خوب میدانست و در تنهایی فلوت مینواخت»[۱۶]
مرگ [ویرایش]
در تاریخ ۱۴ دی ۱۳۸۹ خورشیدی، برابر با ۴ ژانویه ۲۰۱۱ میلادی، علیرضا پهلوی در منزل شخصیاش در خیابان نیوتون غربی در محله سات اِند بوستون، به ضرب گلوله، به زندگی خود پایان داد.[۱۷][۱۸] در بیانیهای که از سوی خانواده پهلوی منتشر شد،[۱۹] ، آمدهاست: «علیرضا پهلوی همچون میلیونها جوان ایرانی، از آنچه که به ناروا بر میهن عزیزش میگذشت سخت آزرده و غمگین بود. او در منزل مسکونی خود در شهر بوستون آمریکا به زندگی خود خاتمه داد و همهٔ خانواده و دوستداراناش را در غمی عمیق فرو برد.»
زمانی که انقلاب ۱۳۵۷ ایران روی داد، علیرضا ۱۲ سال داشت.[۲۰] عدم امکان بازگشتش به کشور، آوارگی خانواده و بیماری و مرگ پدرش که به او وابستگی عاطفی عمیقی داشت، توهینها و ناسزاهای نسبت به خانوادهاش[۲۱] و مرگ خواهرش لیلا، او را دچار «افسردگی شدیدی» کرد و هرگز نتوانست از آن رهایی یابد.[۱۲]
وی در هنگام مرگ ۴۴ سال داشت.[۲۲] علیرضا پهلوی وصیت کردهبود تا جسدش سوزانده شود[۲۳] و خاکسترش در دریای خزر ریختهشود.[۲۴][۲۵]
واکنشها [ویرایش]
رضا پهلوی، برادر ارشد علیرضا، خودکشی او را «نتیجه فاجعهبار» ابتلا به «بیماری افسردگی» توصیف کرد.[۲۶] وی عنوان کرد که علیرضا سالها با بیماری افسردگی دست به گریبان بوده؛ در حالیکه همزمان به تحصیل و تحقیق در زمینه زبانشناسی و تمدن و فرهنگ باستانی ایران ادامه میدادهاست.[۲۷]
خبر خودکشی علیرضا پهلوی، احساسات وسیعی را در بین ایرانیان دامن زد.[۲۸][۱۴][۲۹] به نحوی که خبر درگذشت او به خبر اول بیشتر رسانههای فارسیزبان مبدل شد.[۳۰][۳۱]
مراسم یادبود [ویرایش]
مراسم یادبودی در ایالات متحده در تاریخ ۲۳ ژانویه ۲۰۱۱ میلادی[۳۲]، در «استرثمور موزیکال سنتر» در بتزدا، ایالت مریلند برگزار شد.[۳۳] در این مراسم اعضای خانواده پهلوی از جمله فرح پهلوی، رضا پهلوی، فرحناز پهلوی و یاسمین اعتماد امینی و عدهای از شخصیتهای سیاسی، فرهنگی و هنری و صدها تن از ایرانیان شرکت داشتند.[۳۴][۳۵]
فرزند [ویرایش]
در اوت ۲۰۱۱ تولد فرزند علیرضا پهلوی و رها دیدهور به نام «ایریانا لیلا» در آمریکا اعلام شد. در پنجم اوت ۲۰۱۱ رضا پهلوی (ولیعهد پیشین ایران) این موضوع را در بیانیهای تایید کرد.[۳۶]
بنیاد شاهپور علیرضا پهلوی [ویرایش]
کمک هزینهٔ تحصیلی بنیاد شاهپور علیرضا در زمینهٔ «مطالعات ایران باستان» در دانشگاه هاروارد در جهت برقرار ساختن کمکهزینه تحصیلی سالیانه برای دانشجویان ایرانی و یا ایرانیتبار به یاد علیرضا پهلوی که خود از دانشآموختگان رشته ایرانشناسی دانشگاه هاروارد بود، توسط فرح پهلوی تاسیس گردید.[۳۷]
نگارخانه [ویرایش]
خانواده پادشاهی گسترشیافته
|
-
اتاق علیرضا پهلوی در کاخ نیاوران.
-
نامنویسی علیرضا پهلوی در دبستان رازی تهران.
پانویس [ویرایش]
- ↑ POINT DE VUE - PARIS - PDV 17-Nov -2011
- ↑ شاهپور علیرضا پهلوی به زندگی خود پایان داد، رادیو بینالمللی فرانسه
- ↑ یادبود از طرف استاد احسان یارشاطر – دانشگاه کلمبیا، بنیاد شاهپور علیرضا پهلوی
- ↑ سرنوشت خاندان پهلوی از نگاه عباس میلانی، بیبیسی فارسی
- ↑ Reza Pahlavi
- ↑ علیرضا پهلوی پسر کوچک محمدرضا شاه به زندگی خود پایان داد، رادیو فردا
- ↑ علیرضا پهلوی خودکشی کرد، دویچه وله فارسی
- ↑ «فرزند شاهزاده علیرضا متولد شده است!».
- ↑ Ali-Reza Pahlavi, The official site of Empress Farah Pahlavi
- ↑ Son of former shah of Iran commits suicide, CNN
- ↑ علیرضا پهلوی خودکشی کرد، رادیو فردا
- ↑ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ علیرضا پهلوی خودکشی کرد، بیبیسی فارسی
- ↑ ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ مرور کارنامه فرهنگی علیرضا پهلوی در حوزه ایرانشناسی، رادیو فردا
- ↑ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ Persia's Little Prince, Foreign Policy
- ↑ شاهپور علیرضا پهلوی به زندگی خود پایان داد، رادیو بینالمللی فرانسه
- ↑ یادبود از طرف دکتر فرهنگ مهر، بنیاد شاهپور علیرضا پهلوی
- ↑ Massachusetts: Shah’s Son Found Dead, The New York Times
- ↑ Son Of Iran's Former Shah Commits Suicide, The Wall Street Journal
- ↑ با کمال تاسف و اندوهی جانگداز درگذشت شاهپور علیرضا پهلوی را به آگاهی هم میهنانمان میرسانیم وبگاه رسمی رضا پهلوی
- ↑ رضا پهلوی خودکشی برادر کوچکترش را ناشی از افسردگی دانست، رادیو فردا
- ↑ زخمهای ماندگار و دشواریهای شاهزاده بودن، بیبیسی فارسی
- ↑ پایان زندگی شاهزاده علیرضا پهلوی، یورونیوز فارسی
- ↑ Dead son of Iran’s last Shah to be cremated, euronews
- ↑ «علیرضا پهلوی وصیت کرده جسدش را بسوزانند»، بیبیسی فارسی
- ↑ بخشهایی از سخنان رضا پهلوی در کنفرانس خبری، بیبیسی فارسی
- ↑ سایه شبح خاندان پهلوی بر مردم ایران، رادیو زمانه
- ↑ رضا پهلوی: افسردگی باعث خودکشی علیرضا شد، بیبیسی فارسی
- ↑ Why the Pahlavi Dynasty Still Haunts Iranians, Time Magazine
- ↑ پروپاگاندای اسلامی و شاهزادهای با گلولهای در دهان، رادیو فردا
- ↑ «علیرضا پهلوی علاقهمند به فرهنگ ایران بود»، رادیو زمانه
- ↑ مصاحبه اختصاصی با اردشیر زاهدی در مورد درگذشت شاهزاده علیرضا پهلوی، یورونیوز فارسی
- ↑ مراسم یادبود شاهپور علیرضا پهلوی، وبگاه رسمی شاهزاده رضا پهلوی
- ↑ مراسم یادبود علیرضا پهلوی در واشنگتن؛ «گل اولینِ گلستان شاهی»، رادیو فردا
- ↑ مراسم یادبود شاهزاده علیرضا پهلوی در آمریکا، بیبیسی فارسی
- ↑ مراسم یادبود شاهزاده علیرضا پهلوی در واشنگتن برگزار شد، صدای آمریکا
- ↑ وبگاه رضا پهلوی
- ↑ یادبود از طرف استاد احسان یارشاطر – دانشگاه کلمبیا، بنیاد شاهپور علیرضا پهلوی
- تبعیدشدگان اهل ایران
- ایرانشناسان اهل ایران
- اهالی بوستون
- اهالی تهران
- اهالی شهر نیویورک
- ایرانیان مقیم آمریکا
- دانشآموختگان دانشگاه پرینستون
- دانشآموختگان دانشگاه کلمبیا
- دانشآموختگان دانشگاه هاروارد
- درگذشتگان ۲۰۱۱ (میلادی)
- درگذشتگان با خودکشی
- خانواده پهلوی
- زادگان ۱۳۴۵
- زادگان ۱۹۶۶ (میلادی)
- دانشآموختگان و دبیران مدرسه رازی
