شهرستان خمین

شهرستان خمین
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	مرکزی
سال شهرستان شدن	۱۳۳۷^[۱]
مردم
جمعیت	١٠٧٣۶٨ نفر در سال ۱۳۹۰^[۲]
زبان‌های گفتاری	فارسی^[۳] ، ترکی^[۴] ، لری^[۵]
شهرها
خمین ، قورچی‌باشی
تعداد بخش‌ها
بخش مرکزی شهرستان خمین ، بخش کمره

شهرستان خمین یکی از شهرستان‌های استان مرکزی ایران است. این شهرستان از دو بخش به نام‌های مرکزی و کمره تشکیل شده‌است. شهر خمین مرکز این شهرستان است.^[۶].

جمعیت شهرستان خمین در سال ۱۳۷۰ هجری خورشیدی برابر با ۱۲۱٬۸۰۱ نفر سرشماری شده‌است. ضریب رشد سالانه جمعیت شهرستان در طی سال‌های (۷۰- ۶۵) ۱٬۷۸ درصد بوده‌است.

آثار فرهنگی و گردشگری[ویرایش]

شهر خمین مرکز این شهرستان و زادگاه سید روح الله خمینی است. بیت قدیمی وی نیز در این شهرستان واقع است. این بیت وسعت زیادی دارد و از چندین حیاط تشکیل شده‌است که از طریق حوض‌هایی به شکل دایره، قلب و مانند از همدیگر تفکیک می‌شوند. در این شهر امامزاده‌های زیادی نظیر امامزاده ابوطالب، امامزاده محمد و.. وجود دارد. از جمله روستاهای شهرستان خمین روستای ریحان است که در سه کیلومتری جنوب غربی خمین واقع است.

از جاذبه‌های گردشگری و فرهنگی تاریخی مذهبی خمین می‌توان به غار مسکونی زاغه بزرگ رباط علیابا قدمت بیش از 12000 سال وتخته سنگهای با خط کوفی والوند رباط و پارک جنگلی و کوه بوجه، مجموعه تاریخی بیت حضرت امام خمینی (ره)، امامزاده ابوطالب، امامزاده اسماعیل، امامزاده عبدالعلی (روستای ریحان)، امامزاده عبداله (روستای گودرز)، امامزاده اهل ابن علی درکیلومتر ۲۰ جاده خمین_اراک (روستای امامزاده)، قلعه سالار محتشم، عمارت کشاورز صدر (روستای جعفرآباد)، موزه مردم‌شناسی، شبستان مسجد جامع، بازار سرپوشیده، باغات گل، سنگنگاره‌های تیمره، امامزاده خدیجه خاتون (روستای حشمتیه)، کبوتر خانه‌ها، حسینیه آقا خان، آسیاب آبی، محراب فضل و یحیی، امامزاده حسن (روستای طیب آباد) بیشه علی شهر قورچی باشی (منطقه حفاظت شده الوند)، امامزاده سلیمان و ابوالفتح (روستای دهنو)، بقعه محمد مالک اشتر (روستای گوشه محمد مالک)، غارهای انجدان، بقعه شاه قلندر و شاه قریب، کاروانسرای شاه عباسی، کارخانجات نخ طلا، و... اشاره کرد. پیشهٔ اکثر مردم خمین کشاورزی و دامپروری است^{[نیازمند منبع]}. از محصولات خمین لوبیا، عسل، انگور، سیب زمینی و پیاز، لبنیات، خشکبار، همچنین مرغوبترین زعفرانهای دنیا را می‌توان نام برد.

همچنین از روستاهای این شهرستان می‌توان به روستای جعفرآباد، رباط علیا،سکانه، رباط مراد، ریحان، گوشه محمد مالک، گلدشت (شهابیه)، فرنق، ورآباد، میشیجان، خوگان، خراوند، دهنو، پشتکوه، حشمتیه، حاجی آباد، خان اباد، نیشهرو... اشاره نمود.

ریشهٔ نام[ویرایش]

خُمین را برخی عربی‌شده هُمایون می‌دانند. بر پایهٔ اسطوره‌های ایرانی این شهر به دست همای دختر بهمن ساخته شد[۱]. برخی نیز آن را برگرفته از اسم «خمیهن» که لغتی زرتشتی است می‌دانند^{[نیازمند منبع]}.