فهرست نخست‌وزیران ایران پس از مشروطه

فهرست زیر نام کسانی است که پس از صدور فرمان مشروطیت در ایران به نخست‌وزیری رسیده‌اند و بنابراین شامل نخست‌وزیران دوره‌های فترت نیز هست.

فهرست

نام		نگاره	زایش-مرگ	آغاز وزارت	پایان وزارت	حزب سیاسی	رئیس حکومت
• دولت عِلّیه ایران (۱۹۰۷-۱۹۲۵)
۱	نصرالله مشیرالدوله		۱۸۴۰-۱۹۰۷	۶ مرداد ۱۲۸۵	۱۸ اسفند ۱۲۸۵	نهضت مشروطه	محمدعلی‌شاه
۲	سلطانعلی وزیر افخم		؟-؟	۲۵ اسفند ۱۲۸۵	۱۳ اردیبهشت ۱۲۸۶	مستقل
۳	علی‌اصغر امین‌السلطان		۱۸۴۳-۱۹۰۷	۱۳ اردیبهشت ۱۲۸۶	۸ شهریور ۱۲۸۶	مستقل
۴	احمد مشیرالسلطنه		؟-؟	۲۴ شهریور ۱۲۸۶	۴ آبان ۱۲۸۶	مستقل
۵	ابوالقاسم ناصرالملک		؟-؟	۴ آبان ۱۲۸۶	۲۹ آذر ۱۲۸۶	مستقل
۶	حسینقلی نظام‌السلطنه		۱۸۵۷-۱۹۳۴	‎۲۹ آذر ۱۲۸۶ (۱۹۰۷ بیست و یکم دسامبر)	‎۳۱ اردیبهشت ۱۲۸۷ (بیست و یکم مه ۱۹۰۸)	حزب عدالت
۷	احمد مشیرالسلطنه		؟-؟	۱۷ خرداد ۱۲۸۷	۱۲ اردیبهشت ۱۲۸۸	مستقل
۸	ابوالقاسم ناصرالملک		؟-؟	۱۲ اردیبهشت ۱۲۸۸	؟	مستقل
۹	جواد سعدالدوله		؟-؟	؟	۲۲ تیر ۱۲۸۸	مستقل
۱۰	محمدولی سپهدار اعظم		۱۸۶۷-۱۹۴۸	۲۶ تیر ۱۲۸۸	۲ مرداد ۱۲۸۹	نهضت مشروطه	احمدشاه
۱۱	حسن مستوفی‌الممالک		۱۸۷۵-۱۹۳۲	۲ مرداد ۱۲۸۹	۲۰ اسفند ۱۲۸۹	نهضت مشروطه
۱۲	محمدولی سپهدار اعظم		۱۸۶۷-۱۹۴۸	۲۰ اسفند ۱۲۸۹	۳ امرداد ۱۲۹۰	نهضت مشروطه
۱۳	نجفقلی صمصام‌السلطنه		۱۸۵۱-۱۹۳۱	‎۱۳ اردیبهشت ۱۲۸۸ (سوم مه ۱۹۰۹)	‎۲۵ تیر ۱۲۸۸ (شانزدهم ژوئیه ۱۹۰۹)	نهضت مشروطه
۱۴	محمدعلی علاءالسلطنه		۱۸۶۷-۱۹۱۴	۲۸ دی ۱۲۹۱	۲۵ مرداد ۱۲۹۲	مستقل
۱۵	حسن مستوفی‌الممالک		۱۸۷۵-۱۹۳۲	۲۶ امرداد ۱۲۹۲	۲۲ اسفند ۱۲۹۳	نهضت مشروطه
۱۶	حسن مشیرالدوله		۱۸۷۱-۱۹۳۵	۲۲ اسفند ۱۲۹۳	۱۰ اردیبهشت ۱۲۹۴	نهضت مشروطه
۱۷	عبدالمجید عین‌الدوله		۱۸۴۵-۱۹۲۷	۱۰ اردیبهشت ۱۲۹۴	۲۶ مرداد ۱۲۹۴	مستقل
۱۸	حسن مستوفی‌الممالک		۱۸۷۵-۱۹۳۲	۲۶ مرداد ۱۲۹۴	۲ دی ۱۲۹۴	حزب اعتدالیون
۱۹	عبدالحسین فرمانفرما		۱۸۵۹–۱۹۳۹	۲ دی ۱۲۹۴	۱۴ اسفند ۱۲۹۴	حزب اعتدالیون
۲۰	محمدولی سپهسالار اعظم		۱۸۶۷-۱۹۴۸	۱۴ اسفند ۱۲۹۴	۷ شهریور ۱۲۹۵	نهضت مشروطه
۲۱	حسن وثوق‌الدوله		۱۸۷۳-۱۹۵۰	۷ شهریور ۱۲۹۵	۱۵ خرداد ۱۲۹۶	نهضت مشروطه
۲۲	محمدعلی علاءالسلطنه		۱۸۶۷-۱۹۱۴	۱۵ خرداد ۱۲۹۶	۳۰ آبان ۱۲۹۶	مستقل
۲۳	عبدالمجید عین‌الدوله		۱۸۴۵-۱۹۲۷	۳۰ آبان ۱۲۹۶	۲۶ دی ۱۲۹۶	مستقل
۲۴	حسن مستوفی‌الممالک		۱۸۷۵-۱۹۳۲	‎۱۶ تیر ۱۲۹۶ (هفتم ژوئیه ۱۹۱۷)	‎۲۸ تیر ۱۲۹۶ (نوزدهم ژوئیه ۱۹۱۷)	حزب اعتدالیون
۲۵	نجفقلی صمصام‌السلطنه		۱۸۵۱-۱۹۳۱	۱۰ اردیبهشت ۱۲۹۷	۱۶ مرداد ۱۲۹۷	نهضت مشروطه
۲۶	حسن وثوق‌الدوله		۱۸۷۳-۱۹۵۰	۱۶ مرداد ۱۲۹۷	۱۲ تیر ۱۲۹۹	نهضت مشروطه
۲۷	حسن مشیرالدوله		۱۸۷۱-۱۹۳۵	۱۲ تیر ۱۲۹۹	۵ آبان ۱۲۹۹	نهضت مشروطه
۲۸	فتح‌الله سپهدار اعظم		۱۸۷۸-۱۹۶۷	۵ آبان ۱۲۹۹	۳ اسفند ۱۲۹۹	مستقل
۲۹	سید ضیاءالدین طباطبایی		۱۸۸۸-۱۹۶۹	۵ اسفند ۱۲۹۹	۱۴ خرداد ۱۳۰۰	حزب وطن
۳۰	احمد قوام‌السلطنه		۱۸۷۶-۱۹۵۵	۱۴ خرداد ۱۳۰۰	۱ بهمن ۱۳۰۰	حزب دموکرات
۳۱	حسن مشیرالدوله		۱۸۷۱-۱۹۳۵	۱ بهمن ۱۳۰۰	۳۱ خرداد ۱۳۰۱	نهضت مشروطه
۳۲	احمد قوام‌السلطنه		۱۸۷۶-۱۹۵۵	۳۱ خرداد ۱۳۰۱	۲۵ بهمن ۱۳۰۱	حزب دموکرات
۳۳	حسن مستوفی‌الممالک		۱۸۷۵-۱۹۳۲	۲۵ بهمن ۱۳۰۱	۲۴ خرداد ۱۳۰۲	حزب اعتدالیون
۳۴	حسن مشیرالدوله		۱۸۷۱-۱۹۳۵	۲۴ خرداد ۱۳۰۲	۳ آبان ۱۳۰۲	نهضت مشروطه
۳۵	رضاخان سردارسپه		۱۸۷۸-۱۹۴۴	۳ آبان ۱۳۰۲	۲۱ آذر ۱۳۰۴	ارتش
• کشور شاهنشاهی ایران (۱۹۲۵-۱۹۷۹)
۳۶	محمدعلی فروغی		۱۸۷۷-۱۹۴۳	۲۱ آذر ۱۳۰۴	سیزدهم ژوئن ۱۹۲۵	حزب تجدد	رضا شاه
۳۷	حسن مستوفی		۱۸۷۵-۱۹۳۲	سیزدهم ژوئن ۱۹۲۵	دوم ژوئن ۱۹۲۶	حزب تجدد
۳۸	مهدیقلی هدایت		۱۸۶۴-۱۹۵۵	دوم ژوئن ۱۹۲۶	هجدهم سپتامبر ۱۹۳۳	حزب تجدد
۳۹	محمدعلی فروغی		۱۸۷۷-۱۹۴۳	هجدهم سپتامبر ۱۹۳۳	۱۹۳۵ سوم دسامبر	حزب تجدد
۴۰	محمود جم		۱۸۸۰–۱۹۶۹	۱۹۳۵ سوم دسامبر	بیست و ششم اکتبر ۱۹۳۹	حزب تجدد
۴۱	احمد متین‌دفتری		۱۸۹۶-۱۹۷۱	بیست و ششم اکتبر ۱۹۳۹	بیست و ششم ژوئن ۱۹۴۰	حزب تجدد
۴۲	علی منصور		۱۸۹۵-۱۹۷۴	بیست و ششم ژوئن ۱۹۴۰	بیست و هفتم اوت ۱۹۴۱	حزب تجدد
۴۳	محمدعلی فروغی		۱۸۷۷-۱۹۴۳	بیست و هفتم اوت ۱۹۴۱	نهم مارس ۱۹۴۲	حزب تجدد
۴۴	علی سهیلی		۱۸۹۶–۱۹۵۸	نهم مارس ۱۹۴۲	نهم اوت ۱۹۴۲	مستقل ↓ حزب پیشرفت	محمدرضا شاه
۴۵	احمد قوام		۱۸۷۶-۱۹۵۵	نهم اوت ۱۹۴۲	پانزدهم فوریه ۱۹۴۳	حزب دموکرات
۴۶	علی سهیلی		۱۸۹۶–۱۹۵۸	پانزدهم فوریه ۱۹۴۳	ششم آوریل ۱۹۴۴	حزب پیشرفت
۴۷	محمد ساعد		۱۸۸۳–۱۹۷۳	ششم آوریل ۱۹۴۴	بیست و پنجم نوامبر ۱۹۴۴	حزب دموکرات
۴۸	مرتضی‌قلی بیات		۱۸۹۰-۱۹۵۸	بیست و پنجم نوامبر ۱۹۴۴	سیزدهم مه ۱۹۴۵	حزب تجدد
۴۹	ابراهیم حکیمی		۱۸۷۱–۱۹۵۹	سیزدهم مه ۱۹۴۵	ششم ژوئن ۱۹۴۵	حزب پیشرفت
۵۰	محسن صدر		۱۸۶۶–۱۹۶۲	ششم ژوئن ۱۹۴۵	سی اکتبر ۱۹۴۵	حزب سوسیال
۵۱	ابراهیم حکیمی		۱۸۷۱–۱۹۵۹	سی اکتبر ۱۹۴۵	بیست و هشتم ژانویه ۱۹۴۶	حزب پیشرفت
۵۲	احمد قوام		۱۸۷۶-۱۹۵۵	بیست و هشتم ژانویه ۱۹۴۶	هجدهم دسامبر ۱۹۴۷	حزب دموکرات
۵۳	رضا حکمت		۱۸۹۱-۱۹۷۸	هجدهم دسامبر ۱۹۴۷	بیست و هشتم دسامبر ۱۹۴۷ (استعفا داد)	حزب دموکرات
۵۴	ابراهیم حکیمی		۱۸۷۱–۱۹۵۹	بیست و نهم دسامبر ۱۹۴۷	سیزدهم ژوئن ۱۹۴۸	حزب پیشرفت
۵۵	عبدالحسین هژیر		۱۸۹۹–۱۹۴۹	سیزدهم ژوئن ۱۹۴۸	نهم نوامبر ۱۹۴۸	حزب آریا
۵۶	محمد ساعد		۱۸۸۳–۱۹۷۳	نهم نوامبر ۱۹۴۸	بیست و سوم مارس ۱۹۵۰	حزب دموکرات
۵۷	علی منصور		۱۸۹۵-۱۹۷۴	بیست و سوم مارس ۱۹۵۰	بیست و ششم ژوئن ۱۹۵۰	حزب تجدد
۵۸	حاجی‌علی رزم‌آرا		۱۹۰۱-۱۹۵۱	بیست و ششم ژوئن ۱۹۵۰	هفتم مارس ۱۹۵۱(ترور شد)	ارتش
۵۹	حسین علاء		۱۸۸۲-۱۹۶۴	دوازدهم مارس ۱۹۵۱	سی آوریل ۱۹۵۱	ارتش
۶۰	محمد مصدق		۱۸۸۲-۱۹۶۷	سی آوریل ۱۹۵۱	هفدهم ژوئیه ۱۹۵۲	جبههٔ ملی
۶۱	احمد قوام		۱۸۷۶-۱۹۵۵	هفدهم ژوئیه ۱۹۵۲	بیست و دوم ژوئیه ۱۹۵۲	حزب دموکرات
۶۲	محمد مصدق		۱۸۸۲-۱۹۶۷	بیست و دوم ژوئیه ۱۹۵۲	نوزدهم اوت ۱۹۵۳(برکنار شد)	جبهه ملی
۶۳	فضل‌الله زاهدی		۱۸۹۷-۱۹۶۳	نوزدهم اوت ۱۹۵۳	هفتم آوریل ۱۹۵۵	ارتش
۶۴	حسین علاء		۱۸۸۲-۱۹۶۴	هفتم آوریل ۱۹۵۵	سوم آوریل ۱۹۵۷	ارتش
۶۵	منوچهر اقبال		۱۹۰۹-۱۹۷۷	سوم آوریل ۱۹۵۷	سی و یکم اوت ۱۹۶۰	حزب ملیون
۶۶	جعفر شریف‌امامی		۱۹۱۰-۱۹۹۸	سی و یکم اوت ۱۹۶۰	پنجم مه ۱۹۶۱	حزب ملیون
۶۷	علی امینی		۱۹۰۵-۱۹۹۲	پنجم مه ۱۹۶۱	شانزدهم ژوئیه ۱۹۶۲	حزب دموکرات
۶۸	اسدالله علم		۱۹۱۹-۱۹۷۸	شانزدهم ژوئیه ۱۹۶۲	هفتم مارس ۱۹۶۴	حزب مردم
۶۹	حسنعلی منصور		۱۹۲۳-۱۹۶۵	هفتم مارس ۱۹۶۴	بیست و ششم ژانویه ۱۹۶۵(ترور شد)	حزب ایران نوین
۷۰	امیرعباس هویدا		۱۹۲۰-۱۹۷۹	بیست و ششم ژانویه ۱۹۶۵	هفتم اوت ۱۹۷۷	حزب ایران نوین ↓ حزب رستاخیز ملت
۷۱	جمشید آموزگار		۱۹۲۳-	هفتم اوت ۱۹۷۷	بیست و هفتم اوت ۱۹۷۸	حزب رستاخیز ملت
۷۲	جعفر شریف‌امامی		۱۹۱۰-۱۹۹۸	بیست و هفتم اوت ۱۹۷۸	ششم نوامبر ۱۹۷۸	حزب رستاخیز ملت
۷۳	غلامرضا ازهاری		۱۹۱۲–۲۰۰۱	ششم نوامبر ۱۹۷۸	چهارم ژانویه ۱۹۷۹	ارتش
۷۴	شاپور بختیار		۱۹۱۵-۱۹۹۱	چهارم ژانویه ۱۹۷۹	یازدهم فوریه ۱۹۷۹	جبهه ملی
• جمهوری اسلامی ایران (۱۹۷۹-تاکنون)
۷۵	مهدی بازرگان		۱۹۰۷-۱۹۹۵	چهارم فوریه ۱۹۷۹	ششم نوامبر ۱۹۷۹	نهضت آزادی
شورای انقلاب اسلامی (به رهبری: مرتضی مطهری)			-	ششم نوامبر ۱۹۷۹	دوازدهم اوت ۱۹۸۰	-
۷۶	محمدعلی رجایی		۱۹۳۳-۱۹۸۱	دوازدهم اوت ۱۹۸۰	چهارم اوت ۱۹۸۱	حزب جمهوری اسلامی	ابوالحسن بنی‌صدر
۷۷	محمدجواد باهنر		۱۹۳۳-۱۹۸۱	چهارم اوت ۱۹۸۱	سی ام اوت ۱۹۸۱(ترور شد)	حزب جمهوری اسلامی	محمدعلی رجایی
۷۸	محمدرضا مهدوی کنی		۱۹۳۱-	دوم سپتامبر ۱۹۸۱	سی و یکم اکتبر ۱۹۸۱	جامعه روحانیت مبارز
۷۹	میرحسین موسوی خامنه		۱۹۴۲-	سی و یکم اکتبر ۱۹۸۱	سوم اوت ۱۹۸۹	حزب جمهوری اسلامی ↓ مستقل	علی خامنه‌ای
پست حذف شد (از سوم اوت ۱۹۸۹ تا کنون)

منابع

• سفری، محمدعلی، مشروطه‌سازان، نشر علم چمران
• کتاب «از سید ضیاء تا بختیار»، نوشته: مسعود بهنود، چاپ: تهران، نشر جاویدان، ۱۳۶۹.
• محمودیان، علی‌اکبر، نگاهی به تهران از آغاز تاکنون، با همکاری: هوشنگ قاسمی، غلامرضا هوشمند فینی، و...، ناشر: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی.