فهرست نخست‌وزیران ایران پس از مشروطه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فهرست زیر نام کسانی است که پس از صدور فرمان مشروطیت در ایران به نخست‌وزیری (رئیس‌الوزرا) رسیده‌اند و بنابراین شامل نخست‌وزیران دوره‌های فترت نیز هستند.

نام نگاره زایش-مرگ آغاز وزارت پایان وزارت حزب سیاسی رئیس حکومت
State Flag of Iran (1924).svg • دولت عِلّیه ایران (۱۹۰۷-۱۹۲۵)
۱ نصرالله مشیرالدوله NKMOD.jpg ۱۸۴۰-۱۹۰۷ ۶ مرداد ۱۲۸۵ ۱۸ اسفند ۱۲۸۵ نهضت مشروطه Mohammad Ali Shah.jpg
محمدعلی‌شاه
۲ سلطانعلی وزیر افخم وزیر افخم.jpg ؟-؟ ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ ۱۳ اردیبهشت ۱۲۸۶ مستقل
۳ علی‌اصغر امین‌السلطان Atabak.jpg ۱۸۴۳-۱۹۰۷ ۱۳ اردیبهشت ۱۲۸۶ ۸ شهریور ۱۲۸۶[پانویس ۱] مستقل
۴ احمد مشیرالسلطنه Moshirossaltaneh.jpg ؟-؟ ۲۴ شهریور ۱۲۸۶ ۴ آبان ۱۲۸۶ مستقل
۵ ابوالقاسم ناصرالملک Naserolmolk2.jpg ؟-؟ ۴ آبان ۱۲۸۶ ۲۹ آذر ۱۲۸۶ مستقل
۶ حسینقلی نظام‌السلطنه Hosseingholi Nezamossaltaneh.jpg ۱۸۵۷-۱۹۳۴ ‎۲۹ آذر ۱۲۸۶ (۱۹۰۷ بیست و یکم دسامبر) ‎۳۱ اردیبهشت ۱۲۸۷ (بیست و یکم مه ۱۹۰۸) حزب عدالت
۷ احمد مشیرالسلطنه[پانویس ۲] Moshirossaltaneh.jpg ؟-؟ ۱۷ خرداد ۱۲۸۷ ۱۲ اردیبهشت ۱۲۸۸ مستقل
۸ ابوالقاسم ناصرالملک[پانویس ۳] Naserolmolk2.jpg ؟-؟ ۱۲ اردیبهشت ۱۲۸۸ ؟ مستقل
۹ جواد سعدالدوله Lion and Sun Emblem of Persia.svg ؟-؟ ؟ ۲۲ تیر ۱۲۸۸[پانویس ۴] مستقل
۱۰ محمدولی سپهدار اعظم Sepahsalar-e Azam-e Tonekaboni.jpg ۱۸۶۷-۱۹۴۸ ۲۶ تیر ۱۲۸۸ ۲ مرداد ۱۲۸۹ نهضت مشروطه AhmadShahQajar2.jpg
احمدشاه
۱۱ حسن مستوفی‌الممالک Mostowfi.jpg ۱۸۷۵-۱۹۳۲ ۲ مرداد ۱۲۸۹ ۲۰ اسفند ۱۲۸۹ نهضت مشروطه
۱۲ محمدولی سپهدار اعظم Sepahsalar-e Azam-e Tonekaboni.jpg ۱۸۶۷-۱۹۴۸ ۲۰ اسفند ۱۲۸۹ ۳ امرداد ۱۲۹۰ نهضت مشروطه
۱۳ نجفقلی صمصام‌السلطنه Samsam Saltaneh.jpg ۱۸۵۱-۱۹۳۱ ‎۱۳ اردیبهشت ۱۲۸۸ (سوم مه ۱۹۰۹) ‎۲۵ تیر ۱۲۸۸ (شانزدهم ژوئیه ۱۹۰۹) نهضت مشروطه
۱۴ محمدعلی علاءالسلطنه Ala'ossaltaneh.jpg ۱۸۶۷-۱۹۱۴ ۲۸ دی ۱۲۹۱ ۲۵ مرداد ۱۲۹۲ مستقل
۱۵ حسن مستوفی‌الممالک Mostowfi.jpg ۱۸۷۵-۱۹۳۲ ۲۶ امرداد ۱۲۹۲ ۲۲ اسفند ۱۲۹۳ نهضت مشروطه
۱۶ حسن مشیرالدوله Hassan Pirnia.jpg ۱۸۷۱-۱۹۳۵ ۲۲ اسفند ۱۲۹۳ ۱۰ اردیبهشت ۱۲۹۴ نهضت مشروطه
۱۷ عبدالمجید عین‌الدوله Ein-oddole.jpg ۱۸۴۵-۱۹۲۷ ۱۰ اردیبهشت ۱۲۹۴ ۲۶ مرداد ۱۲۹۴ مستقل
۱۸ حسن مستوفی‌الممالک Mostowfi.jpg ۱۸۷۵-۱۹۳۲ ۲۶ مرداد ۱۲۹۴ ۲ دی ۱۲۹۴ حزب اعتدالیون
۱۹ عبدالحسین فرمانفرما Farmanfarma.jpg ۱۸۵۹–۱۹۳۹ ۲ دی ۱۲۹۴ ۱۴ اسفند ۱۲۹۴ حزب اعتدالیون
۲۰ محمدولی سپهسالار اعظم Sepahsalar-e Azam-e Tonekaboni.jpg ۱۸۶۷-۱۹۴۸ ۱۴ اسفند ۱۲۹۴ ۷ شهریور ۱۲۹۵ نهضت مشروطه
۲۱ حسن وثوق‌الدوله Vosoogh.jpg ۱۸۷۳-۱۹۵۰ ۷ شهریور ۱۲۹۵ ۱۵ خرداد ۱۲۹۶ نهضت مشروطه
۲۲ محمدعلی علاءالسلطنه Ala'ossaltaneh.jpg ۱۸۶۷-۱۹۱۴ ۱۵ خرداد ۱۲۹۶ ۳۰ آبان ۱۲۹۶ مستقل
۲۳ عبدالمجید عین‌الدوله Ein-oddole.jpg ۱۸۴۵-۱۹۲۷ ۳۰ آبان ۱۲۹۶ ۲۶ دی ۱۲۹۶ مستقل
۲۴ حسن مستوفی‌الممالک Mostowfi.jpg ۱۸۷۵-۱۹۳۲ ‎۱۶ تیر ۱۲۹۶ (هفتم ژوئیه ۱۹۱۷) ‎۲۸ تیر ۱۲۹۶ (نوزدهم ژوئیه ۱۹۱۷) حزب اعتدالیون
۲۵ نجفقلی صمصام‌السلطنه Samsam Saltaneh.jpg ۱۸۵۱-۱۹۳۱ ۱۰ اردیبهشت ۱۲۹۷ ۱۶ مرداد ۱۲۹۷ نهضت مشروطه
۲۶ حسن وثوق‌الدوله Vosoogh.jpg ۱۸۷۳-۱۹۵۰ ۱۶ مرداد ۱۲۹۷ ۱۲ تیر ۱۲۹۹ نهضت مشروطه
۲۷ حسن مشیرالدوله Hassan Pirnia.jpg ۱۸۷۱-۱۹۳۵ ۱۲ تیر ۱۲۹۹ ۵ آبان ۱۲۹۹ نهضت مشروطه
۲۸ فتح‌الله سپهدار اعظم Sepahdar.jpg ۱۸۷۸-۱۹۶۷ ۵ آبان ۱۲۹۹ ۳ اسفند ۱۲۹۹[پانویس ۵] مستقل
۲۹ سید ضیاءالدین طباطبایی SeyyedZiaTabatabai.jpg ۱۸۸۸-۱۹۶۹ ۵ اسفند ۱۲۹۹ ۱۴ خرداد ۱۳۰۰ حزب وطن
۳۰ احمد قوام‌السلطنه AhmadGhavam2.jpg ۱۸۷۶-۱۹۵۵ ۱۴ خرداد ۱۳۰۰ ۱ بهمن ۱۳۰۰ حزب دموکرات
۳۱ حسن مشیرالدوله Hassan Pirnia.jpg ۱۸۷۱-۱۹۳۵ ۱ بهمن ۱۳۰۰ ۳۱ خرداد ۱۳۰۱ نهضت مشروطه
۳۲ احمد قوام‌السلطنه AhmadGhavam2.jpg ۱۸۷۶-۱۹۵۵ ۳۱ خرداد ۱۳۰۱ ۲۵ بهمن ۱۳۰۱ حزب دموکرات
۳۳ حسن مستوفی‌الممالک Mostowfi.jpg ۱۸۷۵-۱۹۳۲ ۲۵ بهمن ۱۳۰۱ ۲۴ خرداد ۱۳۰۲ حزب اعتدالیون
۳۴ حسن مشیرالدوله Hassan Pirnia.jpg ۱۸۷۱-۱۹۳۵ ۲۴ خرداد ۱۳۰۲ ۳ آبان ۱۳۰۲ نهضت مشروطه
۳۵ رضاخان سردارسپه Reza Shah Pahlavi.jpg ۱۸۷۸-۱۹۴۴ ۳ آبان ۱۳۰۲ ۲۱ آذر ۱۳۰۴ نیروهای مسلح
State flag of Iran 1964-1980.svg • کشور شاهنشاهی ایران (۱۹۲۵-۱۹۷۹)
۳۶ محمدعلی فروغی Mohammad Ali Foroughi.jpg ۱۸۷۷-۱۹۴۳ ۲۱ آذر ۱۳۰۴ سیزدهم ژوئن ۱۹۲۵ حزب تجدد Reza Shah Pahlavi.jpg
رضا شاه
۳۷ حسن مستوفی Mostowfi.jpg ۱۸۷۵-۱۹۳۲ سیزدهم ژوئن ۱۹۲۵ دوم ژوئن ۱۹۲۶ حزب تجدد
۳۸ مهدی‌قلی هدایت Hedayat mehdiqoli.jpg ۱۸۶۴-۱۹۵۵ دوم ژوئن ۱۹۲۶ هجدهم سپتامبر ۱۹۳۳ حزب تجدد
۳۹ محمدعلی فروغی Mohammad Ali Foroughi.jpg ۱۸۷۷-۱۹۴۳ هجدهم سپتامبر ۱۹۳۳ ۱۹۳۵ سوم دسامبر حزب تجدد
۴۰ محمود جم Mahmud jam.jpg ۱۸۸۰–۱۹۶۹ ۱۹۳۵ سوم دسامبر بیست و ششم اکتبر ۱۹۳۹ حزب تجدد
۴۱ احمد متین‌دفتری Ahmad matin daftari.jpg ۱۸۹۶-۱۹۷۱ بیست و ششم اکتبر ۱۹۳۹ بیست و ششم ژوئن ۱۹۴۰ حزب تجدد
۴۲ علی منصور Mansorolmolk.jpg ۱۸۹۵-۱۹۷۴ بیست و ششم ژوئن ۱۹۴۰ بیست و هفتم اوت ۱۹۴۱ حزب تجدد
۴۳ محمدعلی فروغی Mohammad Ali Foroughi.jpg ۱۸۷۷-۱۹۴۳ بیست و هفتم اوت ۱۹۴۱ نهم مارس ۱۹۴۲ حزب تجدد
۴۴ علی سهیلی Portrait of Ali Soheili.jpg ۱۸۹۶–۱۹۵۸ نهم مارس ۱۹۴۲ نهم اوت ۱۹۴۲ مستقل

حزب پیشرفت
Shah of iran.png
محمدرضا شاه
۴۵ احمد قوام AhmadGhavam2.jpg ۱۸۷۶-۱۹۵۵ نهم اوت ۱۹۴۲ پانزدهم فوریه ۱۹۴۳ حزب دموکرات
۴۶ علی سهیلی Portrait of Ali Soheili.jpg ۱۸۹۶–۱۹۵۸ پانزدهم فوریه ۱۹۴۳ ششم آوریل ۱۹۴۴ حزب پیشرفت
۴۷ محمد ساعد Portrait of Mohammad Sa'ed.jpg ۱۸۸۳–۱۹۷۳ ششم آوریل ۱۹۴۴ بیست و پنجم نوامبر ۱۹۴۴ حزب دموکرات
۴۸ مرتضی‌قلی بیات Morteza-Qoli Bayat.jpg ۱۸۹۰-۱۹۵۸ بیست و پنجم نوامبر ۱۹۴۴ سیزدهم مه ۱۹۴۵ حزب تجدد
۴۹ ابراهیم حکیمی ۱۸۷۱–۱۹۵۹ سیزدهم مه ۱۹۴۵ ششم ژوئن ۱۹۴۵ حزب پیشرفت
۵۰ محسن صدر Sadr ul ashraf.jpg ۱۸۶۶–۱۹۶۲ ششم ژوئن ۱۹۴۵ سی اکتبر ۱۹۴۵ حزب سوسیال
۵۱ ابراهیم حکیمی ۱۸۷۱–۱۹۵۹ سی اکتبر ۱۹۴۵ بیست و هشتم ژانویه ۱۹۴۶ حزب پیشرفت
۵۲ احمد قوام AhmadGhavam2.jpg ۱۸۷۶-۱۹۵۵ بیست و هشتم ژانویه ۱۹۴۶ هجدهم دسامبر ۱۹۴۷ حزب دموکرات
۵۳ رضا حکمت Hekmat sardar fakher.jpg ۱۸۹۱-۱۹۷۸ هجدهم دسامبر ۱۹۴۷ بیست و هشتم دسامبر ۱۹۴۷ (استعفا داد) حزب دموکرات
۵۴ ابراهیم حکیمی ۱۸۷۱–۱۹۵۹ بیست و نهم دسامبر ۱۹۴۷ سیزدهم ژوئن ۱۹۴۸ حزب پیشرفت
۵۵ عبدالحسین هژیر Hazhir.jpg ۱۸۹۹–۱۹۴۹ سیزدهم ژوئن ۱۹۴۸ نهم نوامبر ۱۹۴۸ حزب آریا
۵۶ محمد ساعد Portrait of Mohammad Sa'ed.jpg ۱۸۸۳–۱۹۷۳ نهم نوامبر ۱۹۴۸ بیست و سوم مارس ۱۹۵۰ حزب دموکرات
۵۷ علی منصور Mansorolmolk.jpg ۱۸۹۵-۱۹۷۴ بیست و سوم مارس ۱۹۵۰ بیست و ششم ژوئن ۱۹۵۰ حزب تجدد
۵۸ حاجی‌علی رزم‌آرا Ali-razmarapic.jpg ۱۹۰۱-۱۹۵۱ بیست و ششم ژوئن ۱۹۵۰ هفتم مارس ۱۹۵۱(ترور شد) ارتش
۵۹ حسین علاء Hossein Ala'.jpg ۱۸۸۲-۱۹۶۴ دوازدهم مارس ۱۹۵۱ سی آوریل ۱۹۵۱ ارتش
۶۰ محمد مصدق Dr Mohammad Mosaddeq.jpg ۱۸۸۲-۱۹۶۷ سی آوریل ۱۹۵۱ هفدهم ژوئیه ۱۹۵۲ جبههٔ ملی
۶۱ احمد قوام AhmadGhavam2.jpg ۱۸۷۶-۱۹۵۵ هفدهم ژوئیه ۱۹۵۲ بیست و دوم ژوئیه ۱۹۵۲ حزب دموکرات
۶۲ محمد مصدق Dr Mohammad Mosaddeq.jpg ۱۸۸۲-۱۹۶۷ بیست و دوم ژوئیه ۱۹۵۲ نوزدهم اوت ۱۹۵۳(برکنار شد) جبهه ملی
۶۳ فضل‌الله زاهدی Fazlollah zahedi.jpg ۱۸۹۷-۱۹۶۳ نوزدهم اوت ۱۹۵۳ هفتم آوریل ۱۹۵۵ ارتش
۶۴ حسین علاء Hossein Ala'.jpg ۱۸۸۲-۱۹۶۴ هفتم آوریل ۱۹۵۵ سوم آوریل ۱۹۵۷ ارتش
۶۵ منوچهر اقبال Manuchehr Eghbal.jpg ۱۹۰۹-۱۹۷۷ سوم آوریل ۱۹۵۷ سی و یکم اوت ۱۹۶۰ حزب میلیون
۶۶ جعفر شریف‌امامی Jafar Sharif-Emami.jpg ۱۹۱۰-۱۹۹۸ سی و یکم اوت ۱۹۶۰ پنجم مه ۱۹۶۱ حزب میلیون
۶۷ علی امینی Aliamini.jpg ۱۹۰۵-۱۹۹۲ پنجم مه ۱۹۶۱ شانزدهم ژوئیه ۱۹۶۲ حزب دموکرات
۶۸ اسدالله علم Portait of Asadollah Alam.jpg ۱۹۱۹-۱۹۷۸ شانزدهم ژوئیه ۱۹۶۲ هفتم مارس ۱۹۶۴ حزب مردم
۶۹ حسنعلی منصور Hassan Ali Mansur.jpg ۱۹۲۳-۱۹۶۵ هفتم مارس ۱۹۶۴ بیست و ششم ژانویه ۱۹۶۵(ترور شد) حزب ایران نوین
۷۰ امیرعباس هویدا Hoveyda.jpg ۱۹۲۰-۱۹۷۹ بیست و ششم ژانویه ۱۹۶۵ هفتم اوت ۱۹۷۷ حزب ایران نوین

حزب رستاخیز ملت
۷۱ جمشید آموزگار Jamshid Amouzegar.jpg ۱۹۲۳- هفتم اوت ۱۹۷۷ بیست و هفتم اوت ۱۹۷۸ حزب رستاخیز ملت
۷۲ جعفر شریف‌امامی Jafar Sharif-Emami.jpg ۱۹۱۰-۱۹۹۸ بیست و هفتم اوت ۱۹۷۸ ششم نوامبر ۱۹۷۸ حزب رستاخیز ملت
۷۳ غلامرضا ازهاری Azhari.jpg ۱۹۱۲–۲۰۰۱ ششم نوامبر ۱۹۷۸ چهارم ژانویه ۱۹۷۹ ارتش
۷۴ شاپور بختیار Bakhtiar.jpg ۱۹۱۵-۱۹۹۱ چهارم ژانویه ۱۹۷۹ یازدهم فوریه ۱۹۷۹ جبهه ملی
Flag of Iran.svg • جمهوری اسلامی ایران (۱۹۷۹-تاکنون)
۷۵ مهدی بازرگان BazarganMehdi.jpg ۱۹۰۷-۱۹۹۵ چهارم فوریه ۱۹۷۹ ششم نوامبر ۱۹۷۹ نهضت آزادی
شورای انقلاب اسلامی
(به رهبری: مرتضی مطهری)
- ششم نوامبر ۱۹۷۹ دوازدهم اوت ۱۹۸۰ -
۷۶ محمدعلی رجایی Mohammad-Ali Rajai.png ۱۹۳۳-۱۹۸۱ دوازدهم اوت ۱۹۸۰ چهارم اوت ۱۹۸۱ حزب جمهوری اسلامی President of iran Abolhassan Banisadr.jpg
ابوالحسن بنی‌صدر
۷۷ محمدجواد باهنر Shahid Bahonar.jpg ۱۹۳۳-۱۹۸۱ چهارم اوت ۱۹۸۱ سی ام اوت ۱۹۸۱(ترور شد) حزب جمهوری اسلامی Rjaee.jpg
محمدعلی رجایی
۷۸ محمدرضا مهدوی کنی Mahdavi Kani.jpg ۱۹۳۱- دوم سپتامبر ۱۹۸۱ سی و یکم اکتبر ۱۹۸۱ جامعه روحانیت مبارز
۷۹ میرحسین موسوی خامنه Mir-Hossein Mousavi.jpg ۱۹۴۲- سی و یکم اکتبر ۱۹۸۱ سوم اوت ۱۹۸۹ حزب جمهوری اسلامی

مستقل
Ayatollah khamenei 002.jpg
سید علی خامنه‌ای
این منصب حکومتی از ۳ اوت ۱۹۸۹ حذف شد و به گونه ای دیگر از این نوع تغییر شکل داد.

پانویس[ویرایش]

  1. ترور شد.
  2. در دورهٔ رئیس‌الوزرایی او مجلس به توپ بسته شد و استبداد صغیر آغاز گشت.
  3. محمدعلی‌شاه ابوالقاسم ناصرالملک را که در خارج از کشور بود مأمور تشکیل دولت کرد و تا رسیدن او جواد سعدالدوله موقتاً گردانندهٔ کابینه بود. ناصرالملک قبول کار نکرد و به ایران نیامد. این دولت فقط اسماً به نام او بود.
  4. تهران به‌دست مشروطه‌خواهان فتح شد. ۳ روز بعد محمدعلی‌شاه استعفا داد.
  5. کودتا شد.

منابع[ویرایش]

  • سفری، محمدعلی، مشروطه‌سازان، نشر علم چمران
  • کتاب «از سید ضیاء تا بختیار»، نوشته: مسعود بهنود، چاپ: تهران، نشر جاویدان، ۱۳۶۹.
  • محمودیان، علی‌اکبر، نگاهی به تهران از آغاز تاکنون، با همکاری: هوشنگ قاسمی، غلامرضا هوشمند فینی، و...، ناشر: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی.