منوچهر متکی
[[پرونده: |200px|alt=]] |
|
| شناسنامه | |
|---|---|
| نام کامل | منوچهر متکی |
| زادروز | ۲۲ اردیبهشت ۱۳۳۲ (سن: ۵۸ سال) |
| زادگاه | بندر گز، ایران |
| همسر | طاهره نظری مهر |
| دین | اسلام |
| اطلاعات سیاسی | |
| حزب سیاسی | جامعه اسلامی مهندسین |
| سمت | سفیر ایران در ترکیه و ژاپن مدیر کلی و معاونت در وزارت امور خارجه نماینده دوره هفتم مجلس شورای اسلامی وزیر امور خارجه ایران |
| پیش از | علی اکبر صالحی |
| پس از | کمال خرازی |
منوچهر متکی (زادهٔ ۲8 اردیبهشت ۱۳۳۲ در بندر گز)، وزیر امور خارجهٔ ایران در سالهای ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۹ بود.[۱]
محتویات |
[ویرایش] زندگی و تحصیلات
در ۲۲ اردیبهشت ۱۳۳۲ در روستای گزشرقی از توابع شهرستان بندر گز زاده شد. در سال ۱۳۵۵ مدرک کارشناسی علوم اجتماعی خود را از دانشگاه ال امین بنگلور هندوستان دریافت کرد. مدرک کارشناسی ارشد روابط بینالملل را در سال ۱۳۷۰ از دانشگاه تهران دریافت نمود. او به زبان انگلیسی (مکالمه و ترجمه) تسلط دارد و با زبانهای اردو و ترکی استانبولی نیز آشنایی دارد.
[ویرایش] انتخابات ریاست جمهوری دوره نهم
متکی ریاست ستاد انتخاباتی علی لاریجانی را در نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، به عهده داشت.[۲]
[ویرایش] وزارت امور خارجه
| جمهوری اسلامی ایران | |
 |
|
|
ارکان نظام جمهوری اسلامی ایران
رهبر و نهادهای وابسته
دولت (قوه مجریه)
قوه مقننه
قوه قضائیه
شوراهای عالی
رهبران
روسای جمهوری
نخست وزیران
روسای مجلس شورای اسلامی
رؤسای قوه قضائیه
حکومت محلی و شوراها
|
منوچهر متکی پس از انقلاب اسلامی سمتهای متفاوتی در بخشهای متفاوت وزارت امور خارجهٔ ایران داشتهاست.
محمود احمدی نژاد در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ وی را به برای تصدی وزارت امور خارجه به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد. او در تاریخ ۲ شهریور ۱۳۸۴ وزیر امور خارجهٔ ایران شد. متکی در ۲۲ آذر ۱۳۸۹ از این سمت برکنار شد و علی اکبر صالحی بهعنوان سرپرست جدید وزارت امور خارجه معرفی شد. در زمان ابلاغ حکم برکناری، متکی به منظور ابلاغ پیام احمدی نژاد به رئیس جمهور سنگال در آن کشور به سر میبرد.[۳]
[ویرایش] برکناری پر حاشیه
منوچهر متکی با ۵ سال و ۴ ماه طولانی ترین سابقه وزارت در دو دولت احمدی نژاد را داراست. او در بیست و دوم اذر ماه ۱۳۸۹ در حالی که به منظور ابلاغ پیام محمود احمدی نژاد در سنگال به سر میبرد، از سمت خود برکنار شد. [۴] متکی حین مذاکره و توسط رییس جمهور سنگال از عزل خود باخبر شد و بلافاصله پس از آن سنگالیها او را با یک ماشین غیر تشریفات و بدون محافظ به هتل محل اقامت خود باز گرداندند. سنگال همچنین فرستادن یک شهروند عادی برای مذاکره با مقامات این کشور را توهین تلقی کرده، سفیر خود را از تهران فراخواند.[۵] عزل وی آغازی بر شکل گیری انتقادات بر رئیس جمهور در خصوص تصمیمات حلقه ای موسوم به حلقه انحرافی گردید که در بسیاری از برکناریها موثر بود. مجلس در این باره از دولت توضیح خواست که جوابهای دولت قانع کننده نبود.[۶]
منوچهر متکی بدون اطلاع قبلی در مراسم تودیع خود حاضر نشد. محمدرضا رحیمی معاون اول احمدی نژاد در این مراسم گفت متکی قبلا در جریان عزل خود قرار گرفته و حتی از تاریخ مراسم تودیع نیز اطلاع داشتهاست. متکی با تکذیب این سخنان گفت که از پیش در جریان برکناریاش قرار نگرفته و از مراسم تودیع و معارفه نیز بیاطلاع بودهاست، برکناریاش در حین انجام مأموریت توسط محمود احمدینژاد را «غیر اسلامی و توهین آمیز» خواند.[۷] شیوه برکناری وی انتقاداتی را در سطح نظام جمهوری اسلامی نیز به همراه داشتهاست.[۸]
[ویرایش] نظرات گروه ها و سیاسیون مختلف نسبت به عزل متکی
"علی لاریجانی" رئیس مجلس شورای اسلامی در آغاز نشست علنی مجلس در این خصوص گفت: «حق این بود که چنانچه قصد بر جا به جایی بود، با حفظ حرمت انجام گیرد، نه در حین سفر وزیر امور خارجه در خارج از کشور.»
"علیرضا زاکانی" هم می گوید :« ...سبك كار از مروّت و روحیه پهلوانی دور است... بزرگان و نامآوران، حریف و دشمن خود را اینگونه حذف نمیكردند چه برسد به مدیر باسابقه خود».
"علاءالدین بروجردی"، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی هم گفت که از این خبر، «شوکه» شده است.
"علی مطهری" نماینده تهران هم در پاسخ به سؤالی که نظر وی را درباره عزل متکی جویا شده بود، گفت: « نحوه عزل ایشان برای همه مردم مورد سؤال است و آقای رئیس جمهور باید به مردم پاسخ بدهند که عزل وزیر خارجه در حال مأموریت به طوری که ایشان خبر عزل خود را از رئیس جمهور سنگال بشنود چه ضرورتی دارد؟ »
"قدرت الله علیخانی" نماینده مردم قزوین هم در خصوص برکناری ناگهانی وزیر امور خارجه با بیان این که متکی با «بدترین شیوه» برکنار شد، گفت: «ایشان در سفر آفریقایی و در حال مذاکره با همتای آفریقایی خود بوده است. حق این بود که اگر قصد برکناری وجود داشت، پس از بازگشت وی از سفر صورت میگرفت. نتیجه چنین کاری این است که دنیا به خاطر رفتاری که با وزیر خود میکنیم به ما میخندد. کشورها برای کار خود بیش از این حساب و کتاب دارند... من با این که چندان با آقای متکی نزدیک نیستم و تنها به عنوان عضو کمیسیون امنیت ملی با ایشان آشنایی دارم، اما میدانم ایشان برای انجام وظیفه خود شبانهروز در سفر بود. دست کم برای قدردانی از وظیفهشناسی ایشان باید صبر میشد تا جابجایی پس از بازگشت ایشان از سفر صورت میگرفت.»
این برکناری تا آنجا غیر منتظره و غیر متعارف بود که حتی صدای "حمید رسایی" حامی تندرو آقای احمدی نژاد را هم درآورد . وی گفت:«براستي دليل اين شتابزدگيها چيست؟ مثلاً آيا رييس جمهور قدرت بركناري آقاي متكي زماني كه پايش روي زمين و در خاك ايران بود را نداشت؟ ....بعيد نيست دير يا زود منتظر چند بركناري ديگر باشيم مثلاً بركناري آقايان مصلحي، محصولي، ميركاظمي، سردار وحيدي، خانم وحيد دستجردي و حتي آقاي زريبافان.»
"دكتر جواد منصوری"،اتایسهتصثزححهق و از اعضای قدیمی حزب ملل اسلامی و سفیر دولت نهم در چین ه به "تهران امروز" گفت: «...من چنین اتفاقی را بهیاد ندارم. بهخصوص كه وزیرخارجهای در یك مأموریت خارج از كشور بوده باشد و حین سفر بركنار شود. در واقع هیچ دولتی اجازه نمیدهد چنین اتفاقی بیفتد.....عملاً آقای متكی در كشورهای خارجی بهعنوان سخنگوی سیاستخارجی ایران حساب نمیشد چراكه این تصور وجود داشت كه آقای متكی مورد تأیید شخص رئیسجمهوری نیست و هر لحظه ممكن است بركنار شود. بارها پیش آمده بود كه مقامات خارجی در كشورهای مختلف در مذاكراتشان با آقای متكی از ایشان سوال میكردند كه این موضوعی كه مطرح میكنید نظر خودتان است یا نظر رئیسجمهور هم هست؟ و این بدان معناست كه كشورهای مذكور آقای متكی را بهعنوان سخنگوی دستگاه سیاست خارجی ایران تلقی نمیكردند.....ما در دوره آقای متكی شاهد بودیم كه بسیاری از دیپلماتهای باتجربهو ارزنده از وزارت خارجه تحت عنوان تحول، جوانگرایی و... كنار گذاشته میشوند. وزارت خارجه در واقع تبدیل بهكارگزینی ریاستجمهوری شده است.»
"فلاحتپیشه"، دیگر نماینده مجلس هم در حالی که سعی میکند این امر را در چارچوب اختیارات رئیس جمهوری "عادی" دانسته و بر صبر تا روشن شدن زوایای موضوع تأکید می نماید، می افزاید: «بعید میدانم این اقدام بدون توجه به نظر مقام معظم رهبری صورت گرفته باشد و معتقدم آقای احمدینژاد حتماً ملاحظه نظر رهبری را درباره اصل قضیه و نه صورت کار نیز داشته اند».
اما هواداران آقای احمدی نژاد بدون اشاره به نحوه غیر متعارف این برکناری، آنرا تأیید و از آن دفاع می نمایند . "علی اکبر جوانفکر" ، مشاور مطبوعاتی آقای احمدی نژاد و مدیرعامل خبرگزاری دولتی ایران، در باره دلیل برکناری آقای متکی گفته است که "ایجاد تحولات گسترده در عملکرد دستگاه سیاست خارجی کشور"، مهمترین دلیل این تغییر بوده است.
"رجا نیوز" سایت نزدیک به دولت نیز، که عملکرد آقای متکی را غیر قابل قبول خوانده و عنوان نموده که «احمدی نژاد مدتها قبل به دنبال تغییر او بوده است» و توجیهات عجیب و متناقضی در باره نحود برکناری متکی داشته است. رجا نیوز در یک جا مینویسد: « برای اولین بار، سه سال پیش در پی اختلاف متکی با یکی از سفرای ایران در اروپا میخواسته او را عزل کند. در ابتدای دولت دهم نیز گویا به دلیل نرسیدن به جمع بندی درباره گزینه جایگزین، متکی در صدر ریاست وزارت امور خارجه مانده بود. آخرین بار چهار ماه قبل وقتی احمدینژاد نماینده های ویژه خود را در کشورهای جهان معرفی کرده بود متکی تهدید به استعفا نموده بود. بالاخره احمدینژاد به آرزوی دیرین خود در تعویض متکی جامه عمل پوشانید و علی اکبر صاحی را به جای او نشاند.» و در جای دیگر می گوید :« احمدی نژاد ونهاد ریاست جمهوری نمی دانسته اند كه متكی به سنگال سفركرده تا پیام احمدی نژاد را ببرد وقرار بوده او هفته قبل در سفربه اندونزی پیام احمدی نژاد را به سنگال هم ببرد.»
زاکانی به عنوان یکی از چهره های شاخص اصولگرا می گوید : «این جابهجایی سریع و غافلگیرانه - دستكم در شرایط حاضر - توان ما را برای دفاع از اصولگرایی رییسجمهوری كم كرده است.وی همچنین می افزاید :« آیا افرادی كه برای خود شأن قایل هستند و از ریخته شدن آبروی شخصی و سابقه مدیریتی خود واهمه دارند، حاضر میشوند در چنین كابینهای مسئولیت بپذیرند؟»
[ویرایش] نقد کارکرد
سيد رضا اکرمي نماینده مردم تهران در مجلس هشتم اعتقاد دارد که وقتي مقام معظم رهبري نسبت به عدم موازي کاري در عرصه سياست خارجي تاکيد کردند و گفتند کار بايد فقط وزارتخارجه متمرکز شود انتظار آن بود که احمدي نژاد توجه کند.ادامه فعاليت نمايندگان ويژه رئيس جمهور بعد از فرمايشات رهبري توجيه ندارد و مي بايست در جهت برآورده کردن انتظارات ايشان عمل مي شد. وي در مورد خبر برکناري متکي افزود: ثبات در مديريت مخصوصاً آنجا که موفق عمل شده، امري ضروري و با اهميت است از اين رو معتقدم وقتي کارنامه عملکردي متکي در وزارت خارجه خوب بوده، ادامه کار وي مقبول است.[۹] علیرغم شواهدی متبنی بر رضایت سران نظام از عملکرد متکی بعد از دوره چهارساله[۱۰]، وی اخرین وزیری بود که توسط احمدی نژاد رئیس جمهور وقت معرفی شد. بعدها در جریان یک نشست خصوصی میان احمدی نژاد و حامیانش در سال 90 احمدی نژاد مطالبی را مبنی بر از ابتدا با متکی موافق نبوده ایراد کرد[۱۱].
[ویرایش] قدردانی 260 نماینده از منوچهر متکی
260 نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی با صدور بیانیهای از منوچهر متکی، وزیر سابق امور خارجه تشکر کردند.
متن این بیانیه به شرح زیر است:
من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق شخصیت انقلابی، تدین و تعهد جناب آقای منوچهر متکی بر هیچکس پوشیده نیست و سوابق درخشان مدیریتی ایشان در پستهای گوناگون داخلی و خارجی گواه این مطلب است. به ویژه تصدی وزارت امور خارجه در دولتهای نهم و دهم، توانمندی ایشان را در عرصه سیاست خارجی بر همگان آشکار ساخته است. بدین وسیله اینجانبان نمایندگان ملت ایران در مجلس شورای اسلامی از زحمات و تلاشهای طاقتفرسا و شبانهروزی جناب آقای منوچهر متکی تشکر و قدردانی میکنیم و از درگاه احدیت سلامتی و توفیق روزافزون ایشان را خواهانیم. امید است از توان ایشان در خدمت به نظام اسلامی بهره لازم برده شود.[۱۲]
[ویرایش] مسئولیتها
- نماینده مجلس شورای اسلامی (دوره اول- عضو کمیسیون خارجی): ۱۳۵۹
- رئیس اداره هفتم سیاسی- وزارت امورخارجه: ۱۳۶۳
- سفیر جمهوری اسلامی ایران در ترکیه:۱۳۶۴
- مدیر کل اروپای غربی وزارت امورخارجه:۱۳۶۸
- معاون امور بینالملل وزارت امورخارجه:۱۳۶۸
- معاون حقوقی، کنسولی و امور مجلس وزارت امورخارجه:۱۳۷۱
- سفیر جمهوری اسلامی ایران در ژاپن: ۱۳۷۳
- مشاور وزیر امورخارجه:۱۳۷۸
- معاون ارتباطات سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی: ۱۳۸۰(مامور ۲سال)
- نماینده مجلس شورای اسلامی (دوره هفتم- رئیس کمیته روابط خارجی کمیسیون امنیت ملی):۱۳۸۳
- وزیر امور خارجه در دولت نهم و دهم (از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۹)[۱۳][۱]
[ویرایش] کتابشناسی
- ترجمهٔ کتاب سیمای ژاپن و چالشهای قرن ۲۱ نوشتهٔ ریوتارو هاشیموتو نخست وزیر پیشین ژاپن
| ر. | وزیر | وزارتخانه | ر. | وزیر | وزارتخانه | ||||||
| ۱ | فرشیدی ← علیاحمدی | آموزشوپرورش | ۱۲ | رحمتی ← بهبهانی | راه | ||||||
| ۲ | سلیمانی | ارتباطات | ۱۳ | کاظمی ← مصری | رفاه | ||||||
| ۳ | اژهای (برکناری) | اطلاعات | ۱۴ | طهماسبی ← محرابیان | صنایع | ||||||
| ۴ | دانش جعفری ← حسینی | دارایی | ۱۵ | زاهدی | علوم | ||||||
| ۵ | متکی | امورخارجه | ۱۶ | صفارهرندی (برکناری) | ارشاد | ||||||
| ۶ | میرکاظمی | بازرگانی | ۱۷ | جهرمی | کار | ||||||
| ۷ | باقریلنکرانی | بهداشت | ۱۸ | پورمحمدی ← کردان ← محصولی | کشور | ||||||
| ۸ | اردکانی ← عباسی | تعاون | ۱۹ | سعیدیکیا | مسکن | ||||||
| ۹ | اسکندری | جهادکشاورزی | ۲۰ | وزیری ← نوذری | نفت | ||||||
| ۱۰ | کریمی راد ← الهام | دادگستری | ۲۱ | فتاح | نیرو | ||||||
| ۱۱ | محمدنجار | دفاع | |||||||||
| معاون اول: پرویز داوودی ← رحیممشایی | |||||||||||
| ر. | وزیر | وزارتخانه | ر. | وزیر | وزارتخانه | ||||||
| ۱ | حاجی بابایی | آموزشوپرورش | ۱۴ | بهبهانی ← برکناری ← ادغام وزارتخانه | راه و ترابری | ||||||
| ۲ | تقیپور | ارتباطات | ۱۵ | محصولی ← ادغام وزارتخانه | رفاه | ||||||
| ۳ | مصلحی | اطلاعات | ۱۶ | محرابیان ← ادغام وزارتخانه | صنایع | ||||||
| ۴ | ش.حسینی | دارایی | ۱۷ | دانشجو | علوم | ||||||
| ۵ | متکی ← صالحی | امورخارجه | ۱۸ | م.حسینی | ارشاد | ||||||
| ۶ | غضنفری ← ادغام وزارتخانه | بازرگانی | ۱۹ | شیخالاسلامی ← ادغام وزارتخانه | کار | ||||||
| ۷ | وحید دستجردی | بهداشت | ۲۰ | محمدنجار | کشور | ||||||
| ۸ | عباسی ← ادغام وزارتخانه | تعاون | ۲۱ | نیکزاد ← ادغام وزارتخانه | مسکن | ||||||
| ۹ | خلیلیان | جهادکشاورزی | ۲۲ | میرکاظمی ← قاسمی | نفت | ||||||
| ۱۰ | بختیاری | دادگستری | ۲۳ | نامجو | نیرو | ||||||
| ۱۱ | وحیدی | دفاع | ۲۴ | عباسی | ورزش و جوانان | ||||||
| ۱۲ | نیکزاد | راه و شهرسازی | ۲۵ | شیخالاسلامی | تعاون،کار،رفاهاجتماعی | ||||||
| ۱۳ | غضنفری | صنعت،معدن،تجارت | |||||||||
| معاون اول: محمدرضا رحیمی | |||||||||||
[ویرایش] منابع
[ویرایش] پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ «متکی از وزارت امور خارجه ایران برکنار شد» (فارسی). وبگاه بیبیسی فارسی، ۲۲ آذر ۱۳۸۹. بازبینیشده در ۲۲ آذر ۱۳۸۹.
- ↑ متکی از وزارت امور خارجه ایران برکنار شد
- ↑ «متکی برکنار شد / انتصاب صالحی به عنوان سرپرست وزارت خارجه» (فارسی). وبگاه مهرنیوز، ۲۲ آذر ۱۳۸۹. بازبینیشده در ۲۲ آذر ۱۳۸۹.
- ↑ متکی از وزارت امور خارجه ایران برکنار شد
- ↑ شفاف
- ↑ دولتیها مجلسیها را قانع نکردند؛ پاسخها درباره عزل متکی و خانهنشینی
- ↑ رادیو فردا. بازدید: دسامبر ۲۰۱۰.
- ↑ همان.
- ↑ خبرگزاری آریا - نماينده تهران در گفتگو با آريا:عملکرد متکي در وزارت خارجه قابل قبول بوده است
- ↑ رضایت مقامات عالی نظام از عملکرد "متکی"
- ↑ احمدی نژاد: متکی کاندیدای من نبود - Tabnak.IR | تابناك
- ↑ قدردانی 260 نماینده از منوچهر متکی
- ↑ سایت وزارت امور خارجه
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ منوچهر متکی موجود است. |
