حسین علاء

حسین علاء

شناسنامه
نام کامل	حسین علاء
سرشناس به	معین‌الوزاره
زادروز	۱۲۶۰
زادگاه	تهران، ایران
تاریخ مرگ	۲۱ تیر ۱۳۴۳
جایگاه مرگ	تهران، ایران
اطلاعات سیاسی
سمت	نخست وزیر ایران
پست‌های پیشین	وزیر تجارت و فوائدعامه کابینه مستوفی‌الممالک *وزیر تجارت و فوائدعامه کابینه صمصام‌السلطنه *نماینده مجلس شورای ملی دوره پنجم *سفیر ایران در آمریکا *وزیر دربار
پادشاه	محمد رضا شاه پهلوی
پس از	حاجیعلی رزم‌آرا و فضل‌الله زاهدی
پیش از	محمد مصدق و منوچهر اقبال

حسین علاء سیاست‌مدار ایرانی و در دو دوره نخست‌وزیر ایران بود.

زندگینامه

حسین علاء در سال ۱۲۶۰ در تهران زاده شد. پدرش علاءالسلطنه بود. کودکی را در قفقاز گذراند و تحصیلات خود را در لندن انجام داد و پروانه وکالت در دادگاه‌های بریتانیا گرفت. سپس لقب «معین‌الوزاره» گرفت و به وزارت خارجه ایران وارد شد.

عرصه سیاست

در کابینه مستوفی‌الممالک و صمصام‌السلطنه وزیر تجارت و فوائدعامه بود.

در دوره پنجم به نمایندگی مجلس شورای ملی انتخاب شد و همراه با مدرس، تقی‌زاده و مصدق با خلع قاجاریه مخالفت کرد.

در دوره رضاشاه چندبار وزیر شد. در جریان وقایع آذربایجان و شکایت ایران از شوروی به شورای امنیت به عنوان سفیر ایران در آمریکا فعالیت زیادی کرد.

پس از بازگشت به ایران وزیر خارجه و بعد از کشته شدن رزم‌آرا، در اسفند ۱۳۲۹ نخست‌وزیر شد تا اردیبهشت ۱۳۳۰ که استعفا داد. در دوران نخست‌وزیری دکتر مصدق وزیر دربار بود.

پس از برکناری زاهدی در فروردین ۱۳۳۴ دوباره نخست‌وزیر شد. علاء در ۲۵ آبان ۱۳۳۴ از کوشش فدائیان اسلام برای کشتنش جان به‌در برد که این جریان به دستگیری و اعدام عده‌ای از اعضای فدائیان اسلام از جمله نواب صفوی انجامید. در دوره نخست‌وزیری علاء روابط ایران و شوروی بهبود یافت و شوروی از شاه دعوت کرد. همچنین در همین دوره ایران وارد پیمان بغداد شد.

علاء در فروردین ۱۳۳۵ از نخست‌وزیری استعفا کرد که مورد موافقت قرار نگرفت ولی دوباره در فروردین ۱۳۳۶ استعفا کرد و مجدداً به وزارت دربار تعیین شد و تا سال ۱۳۴۲ وزیر دربار بود که در آن سال از سیاست شاه در قبال خمینی انتقاد کرد و برکنار شد و به عنوان سناتور انتصابی از شیراز به سنا راه یافت.

حسین علاء در سال ۱۳۴۳ در تهران درگذشت.

تبارنامه

تبارنامه خاندان امینی

باباخان       میرزا اسدالله نوری                                                                                               آقافتحعلی   دختر   میرزا آقاخان نوری                                                                                 میرزا محمدخان مجدالملک                                                                                                                           میرزا علی خان امین‌الدوله   میرزا تقی‌خان مجدالملک   طاووس خانم   معتمدالسلطنه   هما خانم   علاءالسلطنه                                                                                 محسن‌خان امین‌الملک   اشرف‌الملوک فخرالدوله   حسن وثوق   احمد قوام       حسین علاء                                                                                                           ابوالقاسم امینی   علی امینی   احمد امینی   محمود امینی   معصومه امینی

منابع

• مستوفی، عبدالله، شرح زندگانی من، انتشارات زوار، تهران.

جستارهای وابسته

• فهرست نخست‌وزیران ایران پس از مشروطه

پیوند به بیرون

• حسین علاء، موسسهٔ مطالعات تاریخ معاصر ایران.

وزیران کابینهٔ حسین علاء

ر.	وزیر	وزارت‌خانه	ر.	وزیر	وزارت‌خانه
۱	زیر نظر نخست‌وزیر، عباسقلی گلشائیان	دادگستری	۸	جهانشاه صالح	بهداری
۲	عبدالله انتظام، علیقلی اردلان	خارجه	۹	مهندس امیرقاسم اشراقی	پست و تلگراف و تلفن
۳	اسدالله علم	کشور	۱۰	ابراهیم کاشانی	اقتصاد ملی و بازرگانی
۴	سپهبد عبدالله هدایت، سرلشکر احمد وثوق	جنگ	۱۱	مهندس خلیل طالقانی، محمود ناصری	کشاورزی
۵	علی امینی، غلامحسین فروهر	دارایی	۱۲	محسن نصر	کار
۶	محمود مهران	فرهنگ	۱۳	ابوالقاسم پناهی، مهندس رضا گنجه‌ای	صنایع و معادن
۷	سرلشکر ولی انصاری	راه
وزیران مشاور: حاج معتمدی، محمد سجادی، مهندس خلیل طالقانی، محمد نمازی، احمد مقبل