منوچهر اقبال

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
منوچهر اقبال
منوچهر اقبال
نخست وزیر ایران
مشغول به کار
۱۵ فروردین ۱۳۳۶ – شهریور ۱۳۳۹
پادشاه محمدرضا شاه پهلوی
پس از حسین علا
پیش از جعفر شریف امامی
وزیر دربار
مشغول به کار
تاریخ انتصاب
۱۳۳۵
سناتور انتصابی
مشغول به کار
تاریخ انتصاب
۱۳۳۳
وزیر راه
مشغول به کار
تاریخ انتصاب
۱۳۲۹
نخست وزیر علی منصور
وزیر کشور
وزیر بهداری
مشغول به کار
تاریخ انتصاب
۱۳۲۹
نخست وزیر محمد ساعد
وزیر فرهنگ
مشغول به کار
تاریخ انتصاب
۱۳۲۷
نخست وزیر عبدالحسین هژیر
وزیر پست و تلگراف
وزیر بهداری
مشغول به کار
بهمن ۱۳۲۴ – ۱۳۲۶
نخست وزیر احمد قوام
وزیر بهداری
مشغول به کار
تاریخ انتصاب
۱۳۲۳
نخست وزیر محمد ساعد
رئیس دانشگاه تهران
مشغول به کار
تاریخ انتصاب
۱۳۳۴
پس از علی‌اکبر سیاسی
پیش از احمد فرهاد معتمد
ریاست دانشگاه تبریز
پس از دکتر خان‌بابا بیانی
پیش از سید محمد سجلدی
اطلاعات شخصی
تولد ۲۱ مهر ۱۲۸۸
۲۷ رمضان ۱۳۲۷
کاشمر،
مرگ ۴ آذر ۱۳۵۶
تهران،
ملیت  ایران
حزب سیاسی حزب دموکرات قوام‌السلطنه
همسر آلیس ریویر
فرزندان هما(نیکل)، فرشته(مونیک)، مریم(فرانسوا) (همسر شهریار شفیق)
محل اقامت مدفون در حرم علی بن موسی‌الرضا، مشهد
محل تحصیل پاریس
پیشه مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران
تخصص پزشک و سیاستمدار
دین اسلام

منوچهر اقبال (۲۱ مهر ۱۲۸۸، کاشمر - ۴ آذر ۱۳۵۶ تهران) سیاستمدار، پزشک بیماری‌های عفونی، رئیس دانشگاه تهران، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران و یک دوره نخست‌وزیر ایران بود.[۱]

خانواده و تحصیلات[ویرایش]

پدرش میرزا ابوتراب خان مقبل‌السلطنه خراسانی معروف به «اقبال‌التولیه». تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مشهد و دارالفنون تهران انجام داد. اقبال در ۱۳۰۵ عازم فرانسه شد و در سال ۱۳۱۱ به‌عنوان متخصص بیماری‌های عفونی از دانشگاه پزشکی پاریس فارغ‌التحصیل شد.

دکتر اقبال پس از بازگشت به ایران مشاغلی همچون ریاست اداره بهداری شهرداری مشهد، ریاست بخش بیماری‌های عفونی بیمارستان رازی و دانشیاری و استادی دانشکده پزشکی دانشگاه تهران را برعهده گرفت..[۲]

سیاست[ویرایش]

دکتر اقبال در جوانی در حزب اراده ملی سیدضیا و حزب دموکرات قوام‌السلطنه عضو شد و کار سیاسی خود را با معاونت وزارت بهداری در کابینه اول قوام (سال۱۳۲۱) آغاز کرد و سپس در کابینه‌های قوام، عبدالحسین هژیر، محمد ساعد و علی منصور به وزارت فرهنگ، راه، بهداری و کشور رسید. با روی کار آمدن سپهبد رزم‌آرا به استانداری آذربایجان رسید و ریاست دانشگاه تبریز را عهده دار شد. در سال ۱۳۳۱ به اروپا رفت و پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به ایران بازگشت و سناتور انتصابی تهران شد و سپس به وزارت دربار رسید..[۳]

دکتر اقبال در ۱۵ فروردین ۱۳۳۶ به نخست‌وزیری منصوب شد و تا شهریور ۱۳۳۹ این سمت را داشت. در دوران نخست‌وزیری او حزب میلیون به رهبری او و حزب مردم به رهبری امیراسدالله علم تشکیل شد.

انتخابات دوره بیستم مجلس شورای ملی در دوران نخست وزیری اقبال انجام گرفت. بعد از اعتراض‌هایی که از سوی احزاب و مردم شد، شاه این انتخابات را مردود اعلام کرد و دکتر منوچهر اقبال از سمت خود استعفاء داد.[۴]

دکتر اقبال پس از نخست‌وزیری به ریاست دانشگاه تهران منصوب شد. دانشجویان در تظاهراتی اتومبیلش را آتش کشیدند. پس از این اقبال از ایران خارج شد. در سال ۱۳۴۲ که به ایران بازگشت به سمت مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران منصوب شد و تا پایان حیات خود در این سمت باقی ماند.[۵]

دکتر منوچهر اقبال موسس سازمان سازمان نظام پزشکی بود.[نیازمند منبع]

اقبال، در تاریخ ۴ آذر ۱۳۵۶ بر اثر سکته در سن ۶۸ سالگی بدرود حیات گفت.[۶] گفته می‌شود هویدا وزیر دربار به دیدن دکتر اقبال رفت و به دستور محمدرضا شاه استعفایش را خواست. یک ساعت بعد اقبال سکته قلبی کرد و درگذشت.[۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

وزیران کابینهٔ منوچهر اقبال
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ محمد مجلسی کفیل وزارت دادگستری ۸ عبدالحسین راجی بهداری
۲ علیقلی اردلان خارجه ۹ مهندس امیرقاسم اشراقی پست و تلگراف و تلفن
۳ فتح‌الله جلالی کشور ۱۰ مصطفی تجدد بازرگانی
۴ سرلشکر احمد وثوق جنگ (دفاع ملی) ۱۱ سرتیپ حسن اخوی کشاورزی
۵ علی‌اصغر ناصر دارایی ۱۲ آقاخان بختیار کار
۶ محمود مهران فرهنگ ۱۳ ابوالقاسم پناهی، مهندس جعفر شریف‌امامی صنایع و معادن
۷ سرلشکر ولی انصاری راه ۱۴ سرتیپ علی‌اکبر ضرغام گمرکات و انحصارات
وزیر مشاور: مهندس خلیل طالقانی

پانویس[ویرایش]

  1. منوچهر اقبال در سایت آفتاب
  2. منوچهر اقبال در سایت آفتاب
  3. منوچهر اقبال در سایت آفتاب
  4. بازیگران سیاسی عصر رضاشاهی و محمدرضا شاهی. ناصر نجمی. انتشارات انیشتین. ۱۳۷۳ تهران
  5. منوچهر اقبال در سایت آفتاب
  6. قراردادهای نفتی ایران
  7. حدیث نفس حسن کامشاد صفحه ۳۰۷

منابع[ویرایش]

  • ایرج سعادتمند توندری. ترشیز ۱ - (نگاهی به تاریخ و جغرافیای شهرستان کاشمر). چاپ اول. مشهد: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی ضریح آفتاب، ۱۳۸۴. ۲۹۶. شابک ‎۹۶۴-۲۴۹-۰۵۵-۰. 
  • علی نجفی، زرین توکلی. ترشیز ۱ - (روسای دانشکده پزشکی تهران از ابتدا تا کنون). چاپ اول. تهران: دانشگاه علوم پزشکی تهران، ۱۳۸۷.