حسین فردوست

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
حسین فردوست
حسین فردوست.jpg
محل تولد تهران
تاریخ تولد ۱۲۹۶
محل مرگ تهران
تاریخ مرگ اردیبهشت ۱۳۶۶
محل دفن بهشت زهرا
تابعیت پرچم ایران ایرانی
درجه IIArmy-Arteshbod.png ارتشبد
فرماندهی رئیس دفتر اطلاعات ویژه دربار
رئیس بازرسی شاهنشاهی
کارهای مهم تهیه اعلامیه بیطرفی ارتش شاهنشاهی ایران
فرزندان شاهرخ


تیمسار ارتشبد حسین فردوست (۱۲۹۶ - ۱۳۶۶) همدرس و رئیس دفتر ویژهٔ اطلاعات محمدرضا شاه پهلوی؛ یکی از برجسته‌ترین و موثرترین چهره‌های سیاسی ـ اطلاعاتی دوران حکومت پهلوی است.

زندگی[ویرایش]

حسین فردوست از دوران کودکی به عنوان دانش آموز دبستان نظام وارد کلاس مخصوصی شد که رضا شاه برای ولیعهدش محمدرضا پهلوی ترتیب داده بود. رضا شاه که تمایل داشت درکنار فرزندش دوست و همبازی درسخوانی باشد، فردوست را مورد توجه خاص قرارداد و او به دربار راه یافت. بدینسان فردوست از کودکی نزدیکترین دوست محمدرضا شاه و محرم اسرار او شد. با عزیمت محمدرضا شاه به سوییس برای تحصیل در کالج له روزه فردوست تنها همکلاسی بود که با او به طور رسمی اعزام شد و طی این سال‌ها همچنان صمیمی‌ترین یار محمدرضا شاه بود. طی این سال‌ها این رابطه متقابل تعمیق یافت و چنان پیوندی پدید شد که گویی فردوست جزء مکملی از شخصیت و زندگی محمدرضا شاه است. با آغاز پادشاهی محمد رضا شاه فردوست همچنان در کنار او بود و این رابطه چنان بود که شاه در کتاب ماموریت برای وطنم تنها کسی را که دوست خود معرفی کرد فردوست بود: «در آن موقع دوست صمیمی من پسری بود به نام حسین فردوست که پدرش ستوان ارتش بود. حسین در دوران تحصیل در سوییس با من همدرس بود و بعد هم با درجه سرهنگی سمت استادی دانشکده افسری را عهده داری می‌کند و فعلاً در گارد شاهنشاهی مشغول انجام وظیفه‌است».

فردوست درسال ۱۳۳۸ خورشیدی رییس دفتر اطلاعات ویژه شاه بود که فعالیت‌های مقام‌های مملکتی بخصوص دربار را به شاه گزارش میداد. در سال‌های ۱۳۴۰- ۱۳۵۲ قائم مقام ساواک (سازمان اطلاعات و امنیت کشور) و در سال‌های ۱۳۵۰- ۱۳۵۷ رئیس سازمان بازرسی کل کشور بود. [۱]

فردوست و انقلاب ۱۳۵۷[ویرایش]

رفتار و مواضع ارتشبد فردوست در زمان حوادث سال‌های ۱۳۵۶-۱۳۵۷، که منجر به پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ شد، شایعاتی را درباره وی بر سر زبان‌ها انداخت. فردوست در خاطراتش عملکرد خود علیه حکومت پهلوی در زمان اوجگیری انقلاب را تأیید می‌کند. از جمله، فردوست در صدور اعلامیه بی طرفی ارتش در صبح ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، که منجر به پیروزی نهایی انقلاب شد، نقش تعیین کننده داشت (مراجعه به ویکی‌گفتاورد). در وفاداری او به خاندان پهلوی و همچنین نخست وزیر وقت (بختیار) ابهام هایی وجود دارد. کتاب خاطرات فردوست با نام «ظهور و سقوط سلطنت پهلوی» در دو جلد منتشر شده است. در جلد دوم کتاب، تصاویری از رجال پهلوی مشاهده می‌شود.

مرگ[ویرایش]

فردوست پس از انقلاب به صورت پنهان در ایران زندگی می کرد و سرانجام در آبان ۱۳۶۲ در خانه پدری‌اش توسط نیروهای اطلاعاتی دستگیر شد و سرانجام در اردیبهشت ۱۳۶۶ درحالی که ۴ سال در بازداشت به سر می‌برد و به نگارش کتاب خاطرات خود می پرداخت بر اثر سکته قلبی درگذشت و در بهشت زهرا (قطعه ۱۰۸، ردیف ۵۵، شماره ۲۵) به خاک سپرده شد.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

جستجو در ویکی‌گفتاورد مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به حسین فردوست در ویکی‌گفتاورد موجود است.

پانویس[ویرایش]

  1. وبگاه موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی
  2. حسین فردوست درگذشت

منابع[ویرایش]

Abrahamian, Ervand, Tortured Confessions, (University of California Press, 1999)*

فردوست، حسین. ظهور و سقوط سلطنت پهلوی موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی. انتشارات اطلاعات ۱۳۷۰ جلد اول صفحه‎های ۱۷ و ۶۲۵.

پیوند به بیرون[ویرایش]