شهرستان الیگودرز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۳°۲۴′۲۸″ شمالی ۴۹°۴۱′۵۹″ شرقی / ۳۳.۴۰۷۷۸° شمالی ۴۹.۶۹۹۷۲° شرقی / 33.40778; 49.69972

شهرستان الیگودرز
تصویری از شهرستان الیگودرز
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان لرستان
مرکز الیگودرز
سال شهرستان شدن ۱۳۳۶
مردم
جمعیت ۱۴۰،۲۷۵ نفر[۱]
زبان‌های گفتاری لری بختیاری[۲]،لری بختیاری[۳][۴]
مذهب شیعه[۵]
جغرافیای طبیعی
مساحت ۵۸۷۰ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا ۱۰۰۰-۴۰۰۰
آب‌وهوا
بارش سالانه ۳۰۰-۹۰۰
روزهای یخبندان سالانه 120
داده‌های دیگر
فرماندار رضوی نژاد
پیش‌شماره تلفنی 0664
شهرها
الیگودرز، شول‌آباد
تعداد بخش‌ها
مرکزی، زز و ماهرو، بشارت،
بربرود شرقی، بربرود غربی


شهرستان اَلیگودَرز یکی از شهرستان‌های استان لرستان در غرب ایران است. مرکز این شهرستان، شهر الیگودرز است. فرمانداری الیگودرز در سال ۱۳۳۷ تأسیس شد. شهرستان الیگودرز دارای بخش‌های مرکزی، زز و ماهرو، بشارت (ذلقیبربرود شرقی و بربرود غربی است. جمعیت این شهرستان ۱۴۰۰۰۰ نفر و وسعت آن ۵۸۷۰ کیلومتر مربع است که ساکنین آن به لری بختیاری صحبت می‌کنند. ریشه نامگذاری آن را برخی از واژه آلیورز (گندم سرخ) و برخی نیز آن را ازریشه آل گودرز دانسته‌اند.

مشخصات شهرستان[ویرایش]

  • طول وعرض جغرافیایی: ۴۹ درجه و ۴۲ دقیقه طول- ۳۳ درجه و۲۳ دقیقه عرض جغرافیایی.
  • ارتفاع از سطح دریا: ۱۹۹۸ متر.
  • طول راه‌های هم سنگ: ۳۳٫۵۴۶ کیلومتر.
  • راه فرعی شنی: ۱۴۷ کیلومتر.
  • راه فرعی آسفالته: ۱۱۹ کیلومتر.
  • راه آسفالته معمولی اصلی: ۵۲ کیلومتر.
  • حوزه آبریز: سر شاخه‌های دز.
  • طول رودخانه‌های شهرستان: ۶۰۰ کیلومتر.
  • قله‌های بلند: قالیکوه، مندیش کوه و تمندر.
  • خروجی آب سالانه از شهرستان: ۳۰۵ میلیون متر مکعب.
  • زمینهای دیم: ۱۵۰۰۰۰ هکتار.
  • زمینهای آبی: ۲۵۰۰۰ هکتار.
  • متوسط جمعیت خانوار: ۵٬۵.

بخش‌ها و دهستانها[ویرایش]

انتقال آب[ویرایش]

نوشتار اصلی: انتقال آب الیگودرز به قم

پس از اجرای طرح انتقال آب از الیگودرز در شرق استان لرستان به قم که رسانه‌های ایران از آن با عنوان کلی و مبهم « طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم» نام می‌برند، شهرستان الیگودرز اکنون تامین کننده اصلی آب مصرفی (شرب، صنعتی، کشاورزی) شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم ور، سلفچگان و قم می‌باشد.[۶][۷][۸] به گفته فتاح وزیر وقت نیرو این آب یکی از بهترین آبهای دنیا است.[۹]

اعتراض‌ها و خسارت‌ها[ویرایش]

انتقال آب از شهرستان الیگودرز به شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم ور، سلفچگان و قم باعث پایین رفتن شدید سطح سفره‌های آب زیرزمینی و در نهایت خشک شدن چاه‌های آب این منطقه شده است. بیش از ۶۰ حلقه چاه خشک شده و ۱۷۱ حلقه از چاه‌های منطقه نیز در آستانه خشکیدن قرار دارند، اما تاکنون حقابه یی برای این روستاها در نظر گرفته نشده است.[۱۰] از سوی دیگر نام‌گذاری این طرح به عنوان مبهم «طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم» و همچنین نام گذاری پروژه ساخت و اجرای این طرح با نام پروژه قمرود باعث واکنش‌هایی در میان مردم استان لرستان شد تا جایی که حجت الله رحمانی نماینده شهرستان الیگودرز هم نسبت به نام‌گذاری این طرح اعتراض کرد و آن را مجعول خواند. خشک شدن چاه‌ها و چشمه‌های شهرستان الیگودرز علاوه بر خسارات بسیاری که به بخش کشاورزی وارد کرده است باعث از بین رفتن مجتمع‌های پرورش ماهی در این شهرستان شده است. پرویز فتاح، وزیر نیروی پیشین دولت نهم مدعی شد که وی مدافع حقوق مردم الیگودرز است.[۱۱] این پروژه تنها پروژه ایران است که کلنگ آن برای آنکه باعث مطالبه‌ای از سوی مردم لرستان نشود به جای مبدا در مقصد طرح به زمین زده شده است.[۱۲]

جای‌های دیدنی[ویرایش]

آبشارها[ویرایش]

آبشار آب سفید

الیگودرز به دلیل قرار گرفتن در مناطق کوهستانی و همچنین به دلیل برخوردار بودن از منابع آب بسیار و چشمه‌های فراوان موقعیت بسیار خوبی برای به وجود آمدن آبشارهای طبیعی است. در لرستان حدود ۱۱ آبشار مختلف وجود دارد که هر ساله در فصل‌های مختلف علاقه مندان بسیاری را به خود جذب می‌کنند.



دریاچه گهر در بخش ززو ماهرو، غار باستانی پشتکوه، کوه و سراب وغار تمندر، غار شاهرود، قبور تاریخی شاهرود، غار باستانی، دژهای هخامنشی و پل‌های باستانی، قلعه باجول و آبشارهاوجنگل‌های دره دورک، امامزاده محمد بن حسن.[۱۳]، امامزاده‌های فرسش، امامزاده غیفر ابن علی دوزان، امامزاده پیر امام، قلعه مندیش، قلعه دختر تمند، قلعه بادباد، سد تاریخی بند دختر، روستای تاریخی شاپورآباد، سراب ماهیچال، گورستان تاریخی شیر سنگ‌ها در بزنوید، چشمه و سراب گایکان، آبشار وارگ، سراب شاه مکان، منطقه کیگوران، دشت لاله‌های واژگون روستای خلیل آباد(که بزرگترین و زیباترین دشت لاله واژگون در جهان است )، جنگل‌های بلوط زز و ماهرو، منطقه مور زرین، منطقه قلیان، کوه رباط، کوه مندیش، قالی کوه و اشترانکوه از جمله جای‌های دیدنی شهرستان الیگودرز است.

جنگل‌های دره دورک

صنایع[ویرایش]

شالیزارهای بزنوید

تعدادی از واحدهای مهم صنعتی شهرستان الیگودرز عبارت‌اند از:

  • کارخانه شیشه لرستان
  • فولاد الیگودرز
  • جهان خودرو
  • شرکت عایق فوم گیلانی
  • همارشتن
  • آذین پنجره (درب و پنجره دو جداره UPVC)
  • سیم‌برش
  • استخراج سنگ‌های تزیینی ساختمانی از نوع چینی و کریستال
  • سنگ دانه بندی
  • پودر میکرونیزه از سنگ
  • فرآوری کربنات کلسیم
  • شرکت مقاوم فولاد الیگودرز
  • شرکت سیناپلاست
  • شرکت حجیم پلاست

بخشی از تولیدات شهرستان عبارتند از غلات، حبوبات، برنج لبنیات دامی، عسل، ماهی قزل‌آلا، سیب زمینی، آرد، ماکارونی، ویفر و بیسکویت است.عسل الیگودرز از بهترین و طبیعی‌ترین عسلهای ایران به شمار می‌رود، چنانکه سوغات ناب این شهر محسوب می‌شود.صنایع دستی آن شامل هنرهای سرامیکی، قالیبافی، منبت کاری، سیم بافی، معرق‌کاری، گلیم بافی و جاجیم بافی می‌شود.

سدهای الیگودرز[۱۴][ویرایش]

سد خان‌آباد، شهرستان الیگودرز

معادن[ویرایش]

شهرستان الیگودرز دارای بیشترین تراکم سنگ‌های تزئینی در استان لرستان است. سنگ‌های تزئینی در اطراف روستاهای دوزان، عسگران الیگودرز، باد باد، قلعه عبدالرضا شهرک برناباد و شهر الیگودرز بیشترین تراکم را دارد همین معادن سنگ باعث به وجود آمدن کارخانه‌های فراوری سنگ زیادی در این شهرستان شده است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ شهرستان الیگودرز موجود است.

منابع[ویرایش]

  1. [۱]
  2. دانره المعارف بزرگ اسلامی - الیگودرز
  3. دانره المعارف بزرگ اسلامی - الیگودرز
  4. معرفی اجمالی تاریخ ,فرهنگ,آیین‌ها سنت‌های استان - Lorestan.ir
  5. دانره المعارف بزرگ اسلامی - الیگودرز
  6. «نماینده قم:طرح انتقال آب'دز'، رویای مردم این استان را محقق می‌کند»(فارسی)‎. خبرگزاری ایرنا، ۲۷ فروردین ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ‎۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  7. «آب رودخانه دز به قم رسید»(فارسی)‎. وب‌سایت جام‌جم آنلاین، ۱ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ‎۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  8. «آب شیرین به قم رسید»(فارسی)‎. واحد مرکزی خبر جمهوری اسلامی ایران، ۱ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ‎۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  9. «طرح انتقال آب به ۴۰ شهر و روستای قم». جام جم آنلاین، ۱۶ آبان ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ‎۴ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  10. «اینجا روزی رودخانه بود». روزنامه اعتماد ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۸. 
  11. «الیگودرز قربانی طرح انتقال آب به قمرود». آبنمانیوز۲ اردیبهشت ۱۳۸۹. 
  12. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام meh وارد نشده‌است.
  13. «امامزاده محمد بن حسن، بقعه متبرکه و زیارتگاهی شناخته شده در الیگودرز»(فارسی)‎. خبرگزاری ایرنا، ۰۸/۰۱/۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ‎. 
  14. «قهرست سدهای لرستان». بازبینی‌شده در ۱۱-۱-۱۳۹۱.