شهرستان الیگودرز

شهرستان الیگودرز
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	لرستان
مردم
جمعیت	۱۴۰،۰۰۰ نفر
زبان‌های گفتاری	لری الیگودرزی،لری بختیاری
مذهب	شیعه دوازده‌امامی
شهرها
الیگودرز ، شول‌آباد
تعداد بخش‌ها
بخش مرکزی ، بخش زز و ماهرو ، بخش بشارت

شهرستان اَلیگودَرز یکی از شهرستان‌های استان لرستان در غرب ایران است. مرکز این شهرستان، شهر الیگودرز است. فرمانداری الیگودرز در سال ۱۳۳۷ تأسیس شد. شهرستان الیگودرز دارای بخش‌های مرکزی، زز و ماهرو و بشارت (ذلقی) است. جمعیت این شهرستان ۱۴۰۰۰۰ نفر و وسعت آن ۵۸۷۰ کیلومتر مربع است که ساکنین آن به دو گویش الیگودرزی و بختیاری چهارلنگ صحبت می‌کنند. ریشه نامگذاری آن را برخی از واژه آلیورز (گندم سرخ) و برخی نیز آن را ازریشه آل گودرز دانسته‌اند.

مشخصات شهرستان

• طول وعرض جغرافیایی: ۴۹ درجه و ۴۲ دقیقه طول- ۳۳ درجه و۲۳ دقیقه عرض جغرافیایی.
• ارتفاع از سطح دریا: ۱۹۹۸ متر.
• طول راه‌های هم سنگ: ۳۳٫۵۴۶ کیلومتر.
• راه فرعی شنی: ۱۴۷ کیلومتر.
• راه فرعی آسفالته: ۱۱۹ کیلومتر.
• راه آسفالته معمولی اصلی: ۵۲ کیلومتر.
• حوزه آبریز: سر شاخه‌های دز.
• طول رودخانه‌های شهرستان: ۶۰۰ کیلومتر.
• قله‌های بلند: قالیکوه، مندیش کوه و تمندر.
• خروجی آب سالانه از شهرستان: ۳۰۵ میلیون متر مکعب.
• زمینهای دیم: ۱۵۰۰۰۰ هکتار.
• زمینهای آبی: ۲۵۰۰۰ هکتار.
• متوسط جمعیت خانوار: ۵٬۵.

بخش‌ها و دهستانها

• بخش مرکزی
  • دهستان بربرود شرقی
  • دهستان بربرود غربی
  • دهستان پاچه‌لک شرقی
  • دهستان خمه‌فرسش
• بخش زز و ماهرو
  • دهستان زز شرقی
  • دهستان زز غربی
  • دهستان ماهرو
• بخش بشارت
  • دهستان پیشکوه ذلقی
  • دهستان ذلقی شرقی
  • دهستان ذلقی غربی

انتقال آب

نوشتار اصلی: انتقال آب الیگودرز به قم

پس از اجرای طرح انتقال آب از الیگودرز در شرق استان لرستان به قم که رسانه‌های ایران از آن با عنوان کلی و مبهم « طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم» نام می‌برند، شهرستان الیگودرز اکنون تامین کننده اصلی آب مصرفی (شرب، صنعتی، کشاورزی) شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم ور، سلفچگان و قم می‌باشد. به گفته فتاح وزیر وقت نیرو این آب یکی از بهترین آبهای دنیا است.

اعتراض‌ها و خسارت‌ها

انتقال آب از شرق استان لرستان و شهرستان الیگودرز به شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم ور، سلفچگان و قم باعث پایین رفتن شدید سطح سفره‌های آب زیرزمینی و در نهایت خشک شدن چاه‌های آب این منطقه شده است. بیش از ۶۰ حلقه چاه خشک شده و ۱۷۱ حلقه از چاه‌های منطقه نیز در آستانه خشکیدن قرار دارند، اما تاکنون حقابه یی برای این روستاها در نظر گرفته نشده است. از سوی دیگر نام‌گذاری این طرح به عنوان مبهم «طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم» و همچنین نام گذاری پروژه ساخت و اجرای این طرح با نام پروژه قمرود باعث واکنش‌هایی در میان مردم استان لرستان شد تا جایی که حجت الله رحمانی نماینده شهرستان الیگودرز هم نسبت به نام‌گذاری این طرح اعتراض کرد و آن را مجعول خواند. خشک شدن چاه‌ها و چشمه‌های شهرستان الیگودرز علاوه بر خسارات بسیاری که به بخش کشاورزی وارد کرده است باعث از بین رفتن مجتمع‌های پرورش ماهی در این شهرستان شده است. پرویز فتاح، وزیر نیروی پیشین دولت نهم مدعی شد که وی مدافع حقوق مردم الیگودرز است.

جای‌های دیدنی

آبشارها

آبشار آب سفید

الیگودرز به دلیل قرار گرفتن در مناطق کوهستانی و همچنین به دلیل برخوردار بودن از منابع آب بسیار و چشمه‌های فراوان موقعیت بسیار خوبی برای به وجود آمدن آبشارهای طبیعی است. در لرستان حدود ۱۱ آبشار مختلف وجود دارد که هر ساله در فصل‌های مختلف علاقه مندان بسیاری را به خود جذب می‌کنند.

• آبشار آب سفید
• آبشار چکان
• آبشار برنجه
• آبشار تیندر
• آبشار لوچ
• آبشارهای دورک
• آبشار وارگ
• آبشار چونگ شنه
• آبشار تاف
• آبشار دره ماهی
• آبشار مبارک آباد

دریاچه گهر در بخش ززو ماهرو، غار باستانی پشتکوه، کوه و سراب وغار تمندر، غار شاهرود، قبور تاریخی شاهرود، غار باستانی، دژهای هخامنشی و پل‌های باستانی، قلعه باجول و آبشارهاوجنگل‌های دره دورک، امامزاده محمد بن حسن.، امامزاده‌های فرسش، امامزاده غیفر ابن علی دوزان، امامزاده پیر امام، قلعه مندیش، قلعه دختر تمند، قلعه بادباد، سد تاریخی بند دختر، روستای تاریخی شاپورآباد، سراب ماهیچال، گورستان تاریخی شیر سنگ‌ها در بزنوید، چشمه و سراب گایکان، آبشار وارگ، سراب شاه مکان، منطقه کیگوران، دشت لاله‌های واژگون روستای خلیل آباد(که بزرگترین و زیباترین دشت لاله واژگون در جهان است )، جنگل‌های بلوط زز و ماهرو، منطقه مور زرین، منطقه قلیان، کوه رباط، کوه مندیش، قالی کوه و اشترانکوه از جمله جای‌های دیدنی شهرستان الیگودرز است.

جنگل‌های دره دورک

صنایع

شالیزارهای بزنوید

تعدادی از واحدهای مهم صنعتی شهرستان الیگودرز عبارت‌اند از:

• کارخانه شیشه لرستان
• فولاد الیگودرز
• جهان خودرو
• شرکت عایق فوم گیلانی
• همارشتن
• سیم‌برش
• استخراج سنگ‌های تزیینی ساختمانی از نوع چینی و کریستال
• سنگ دانه بندی
• پودر میکرونیزه از سنگ
• فرآوری کربنات کلسیم
• شرکت مقاوم فولاد الیگودرز
• شرکت سیناپلاست
• شرکت حجیم پلاست

بخشی از تولیدات شهرستان عبارتند از غلات، حبوبات، برنج لبنیات دامی، عسل، ماهی قزل‌آلا، سیب زمینی، آرد، ماکارونی، ویفر و بیسکویت است.عسل الیگودرز از بهترین و طبیعی‌ترین عسلهای ایران به شمار می‌رود، چنانکه سوغات ناب این شهر محسوب می‌شود.صنایع دستی آن شامل هنرهای سرامیکی، قالیبافی، منبت کاری، سیم بافی، معرق‌کاری، گلیم بافی و جاجیم بافی می‌شود.

سدهای الیگودرز

سد خان‌آباد، شهرستان الیگودرز

• سد رودبار
• سد بختیاری
• سد لیرو
• سد زالکی
• سد خان آباد
• سد حوزیون
• سد ده جانی
• سد آلی محمود

معادن

شهرستان الیگودرز دارای بیشترین تراکم سنگ‌های تزئینی در استان لرستان است. سنگ‌های تزئینی در اطراف روستاهای دوزان، عسگران الیگودرز، باد باد، قلعه عبدالرضا شهرک برناباد و شهر الیگودرز بیشترین تراکم را دارد همین معادن سنگ باعث به وجود آمدن کارخانه‌های فراوری سنگ زیادی در این شهرستان شده است.

جستارهای وابسته

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ شهرستان الیگودرز موجود است.

• استان لرستان
• انتقال آب الیگودرز به قم
• الیگودرز