موزه هنرهای معاصر تهران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۲′۴۰.۹″ شمالی ۵۱°۲۳′۲۵.۷۳″ شرقی / ۳۵.۷۱۱۳۶۱° شمالی ۵۱.۳۹۰۴۸۰۶° شرقی / 35.711361; 51.3904806

موزه هنرهای معاصر تهران
Contemporary arts tehran2.jpg
نام موزه هنرهای معاصر تهران
کشور  ایران
استان تهران
شهرستان تهران
اطلاعات اثر
کاربری موزه
دیرینگی پهلوی
دورهٔ ساخت اثر محمدرضا پهلوی
بانی اثر فرح پهلوی (کامران دیبا)
مالک فعلی اثر وزارت فرهنگ و ارشاد / معاونت امور هنری
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۷۰۶۸
تاریخ ثبت ملی ۱۲/۱۱/۱۳۸۱
اطلاعات بازدید
امکان بازدید شنبه الی پنجشنبه ساعت ۱۰ تا ۱۷:۳۰
شماره تلفن ‎۸۸۹۶۳۲۰۰
وبگاه www.tehranmoca.com

موزه هنرهای معاصر تهران یکی از موزه‌های شهر تهران است. این موزه در سال ۱۳۵۶ خورشیدی (۱۹۷۷ میلادی) به کوشش و ابتکار کامران دیبا و با پشتیبانی شهبانو فرح پهلوی در گوشه غربی پارک لاله و در زمینی به مساحت ۲۰۰۰ متر مربع (به جز باغ تندیس‌ها) بنا شد. در حال حاضر این موسسه یکی از واحدهای معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.

این موزه شامل مهم‌ترین و جامع‌ترین مجموعه از هنر غربی در قارهٔ آسیا در زمان تاسیس خود است.[۱]

معماری[ویرایش]

معماری موزه مجموعه‌ای است از سنت، مدرنیسم و اندیشه فلسفی که به دست معمار ایرانی کامران دیبا طراحی شده‌است و تعدادی از مجسمه‌های برنزی پرویز تناولی به سفارش کامران دیبا برای این مجموعه ساخته شدند و در محوطه اطراف آن تعبیه گردیدند.[۲] هشتی، چهارسو و گذرگاه‌ها از جمله عناصر چشم‌نواز این مجموعه بدیع به شمار می‌رود. همچنین تأثیر بادگیرهای یزد بر معماری مجموعه واضح است. هشت نگارخانه موزه که با اختلاف سطحی بی نظیر نسبت به هم بنا شده‌اند، بیننده را در مسیری چرخشی گرداگرد فضای اصلی موزه می‌گردانند؛ این مسیر به گونه‌ای طراحی شده‌است که انتهای هشتمین و آخرین نگارخانه به هشتی یا همان نگارخانه اول باز می‌گردد.

Tmoca.jpg

امکانات موزه[ویرایش]

موزه هنرهای معاصر دارای ۹ گالری است که سه‌تایشان نمایش‌دهنده آثاری از نقاشان و هنرمندان بین‌الملی است که در کلکسیون دائمی موزه نگهداری می‌شوند. کلکسیون دائمی موزه دربرگیرنده آثار بسیار باارزشی از کلود مونه، ونسان ون گوگ، پابلو پیکاسو، رنه ماگریت، اندی وارهول و دیگران است. نمایشگاه‌های موقتی و فصلی در شش گالری دیگر موزه بر پا می‌شوند.[۳]

از دیگر امکانات موزه می‌توان به کتابخانه تخصصی پیرامون هنرهای معاصر به زبان فارسی و لاتین و فرانسه، قرائت خانه، رستوران، فروشگاه کتاب و آثار هنری اشاره کرد. سینما تک در موزه برای نمایش فعالیت‌های دیگر موزه‌های هنر معاصر در جهان و نیز آثار نمایشی در زمینه هنرهای معاصر برقرار است. عکاسخانهٔ موزه آثار ورودی و خروجی به موزه را به شکل حرفه‌ای و با ابزارهای بسیار مجهز عکس برداری و آرشیو می‌کند. عکس‌های تهیه شده در عکاسخانه در فصل نامه‌های مشخصی بصورت منظم از سوی انتشارات موزه منتشر می‌شوند. بخش‌های انتشارات موزه، نگهداری و ترمیم و مرمت اثار، بخش بسته بندی و نیز ارسال و دریافت آثار دارای سامانه‌های تنطیم دما هستند تا شرایط محیطی آسیبی به آثار هنری وارد نکنند.

مجموعه آثار هنری[ویرایش]

مجموعه آثار موزه را می‌توان در سه گروه آثار موجود در مخزن (گنجینه)، آثار ارائه شده در گالری‌ها و فضاهای درون موزه، و نیز تندیس‌های موجود در محوطه بیرونی موزه قرار داد. مجموعه دایمی موزه هنرهای معاصر تهران از تقریبا ۳۰۰۰ اثر ارزشمند و بی‌نظیر تشکیل شده است که در مالکیت موزه قرار دارند.[۴]

در دل هشتی موزه اثری از هنرمند ژاپنی، نوریوکی هاراگوچی قرار دارد که از روغن و پولاد ساخته شده‌است. در میانه یکی از گذرگاه‌ها اثری از هنری مور قرار دارد و فضای سبز اطراف موزه به نام باغ تندیس آثار حجمی هنرمندانی نظیر پرویز تناولی، هنری مور، آرنالدو پومودورو و آلبرتو جاکومتی قرار دارد.

آثار باغ تندیس[ویرایش]

باغ تندیس، فضای سبز واقع در شمال ساختمان موزه است با آثاری از ماکس ارنست، پرویز تناولی، هنری مور، ماکس بیل و دیگران.[۵]

گنجینه[ویرایش]

در جریان صحبت با یکی از نقاشان مدرن ایران به نام ایران درودی، وی مطرح کرد که چرا در ایران محل مشخصی برای نمایش آثار هنری مدرن وجود ندارد؟ پس از این گفتگو من هم به این نتیجه رسیدم که بنای یک موزه برای هنرهای معاصر در تهران می‌تواند بسیار جالب باشد.

فرح پهلوی در گفتگو با گاردین، اوت ۲۰۱۲.[۶]

در گنجینه دائمی موزه بیش از ۳۰۰۰ اثر ارزشمند و یگانه از نخبگان هنرهای تجسمی ایران و جهان نگهداری می‌شود. در سال ۱۳۸۳ و ۱۳۸۴ این گنجینه به طور کامل در نمایشگاهی با عنوان جنبش هنر مدرن، به نمایش درآمد. به گفته بعضی کارشناسان هنری، آثار نگهداری‌شده در این گنجینه «بی‌نظیر» هستند و گردآمدن این آثار به خاطر تلاش بسیار حکومت پهلوی در خرید آثار هنر مدرن آمریکا و اروپا و به منظور نشان دادن چهره‌ای نوگرا از حکومت بود.[۷]

در ماه اوت سال ۲۰۱۲، روزنامه گاردین گفتگویی با فرح دیبا، شهبانوی پیشین ایران، انجام داد که در آن چگونگی خرید آثار گرانبهای موزه از خارج بیان شد. او در این گفتگو با یادآوری خاطرات خود عنوان کرد که با افزایش درآمد حاصل از فروش نفت در اوایل دهه ۱۹۷۰ میلادی، شاه و شهبانو به این نتیجه رسیده بودند که بهترین زمان برای خرید آثار هنری اروپا و آمریکا است؛ از این رو هم آثار ایرانی و هم آثار خارجی توسط کارشناسان هنری چون دونا استین و دیوید گالووی آمریکایی، کامران دیبا، و کریم پاشا بهادری و زیر نظر مستقیم دفتر شهبانو خریده شدند. پول خرید این آثار از سوی شرکت ملی نفت ایران و سازمان برنامه و بودجه تامین می‌شد.[۶]

خبرگزاری فارس در گزارشی در سال ۱۳۹۱ به ارزش روز آثار این موزه پرداخت. بنا بر این گزارش، اگرچه آثار موجود در موزه هیچ‌گاه از سوی کارشناسان معتبر خارجی قیمت‌گذاری نشده‌اند، اما ارزش حدودی این آثار بالغ بر ۲٫۵ میلیارد دلار است.[۸] به گونه مشخص، سه عدد از این آثار که در چند سال گذشته به امانت سپرده شده‌اند و در آن هنگام برای تخمین میزان بیمه نیاز به کارشناسان معتبر برای قیمت‌سنجی آثار بود، دارای قیمت‌هایی به ترتیب زیر هستند:[۸]

از جمله دیگر آثار این موزه، تابلوی زن ۳ اثر ویلم دکونینگ بود که در سکوت از کشور بیرون برده و با باقی‌مانده صفحات شاهنامه تهماسبی که در اختیار دیوید گفن بود معاوضه شد. در سال ۲۰۰۶ میلادی، این تابلو به قیمت ۱۳۷٫۵ میلیون دلار به فروش رفت و عنوان سومین تابلوی گران‌بهای زمان خود در جهان را به دست آورد.[۹]

انبار زیرزمینی موزه[ویرایش]

گنجینه‌ای از آثار مهم هنرمندان معاصر غرب، پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، به انبار زیرزمینی موزه هنرهای معاصر تهران منتقل شد. از این آثار می‌توان به تابلوی سه‌لتی آرمیدن دو نفر بر تخت، در حضور دیگران اثر فرانسیس بیکن اشاره کرد.[۱۰]

اندی وارهول در سال ۱۹۷۷ میلادی، پرتره‌ای از فرح پهلوی را کشید.[۱۱] پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، این اثر و دیگر آثار مشابه در انبار موزه هنرهای معاصر تهران ماند و عملاً نادیده گرفته شد.[۱۲]

به گفته رئیس وقت موزه در سال ۱۳۹۳، به دلیل عدم نمایش، بیشتر آثار نگهداری شده در زیرزمین این موزه در معرض هوای بیرون قرار نگرفته‌اند و آسیب کمی بدان‌ها وارد شده است و هیچ‌یک از این آثار دارای آسیب جدی نیستند.[۱۳]

بخش‌های جنبی[ویرایش]

موزه هنرهای معاصر به جز ۸ نگارخانه اصلی، دارای چندین بخش جنبی نیز می‌باشد که از جمله آن‌ها می‌توان به سینماتک، بایگانی و گنجینه آثار هنری، کتابخانه تخصصی، کتابفروشی تخصصی و کافه اشاره کرد.

همکاری با دیگر بنیادهای فرهنگی[ویرایش]

موزه هنرهای معاصر تهران با هنرمندان و دیگر موزه‌های هنر معاصر در جهان همکاری می‌کند و به تبادل فرهنگی با آن‌ها می‌پردازد. این همکاری‌ها شامل برگزاری نمایشگاه‌های دوره‌ای از آثار هنرمندان خارجی و یا به‌امانت‌سپاری آثار ارزشمند خود موزه به موسسات فرهنگی دیگر است. به گفته مجید ملانوروزی، مدیر کل دفتر هنرهای تجسمی وزارت ارشاد ایران، این موزه تلاش می‌کند تا در سایه برنامه‌های امانت‌گذاری، هنر معاصر ایران را نیز در کشورهای دیگر به نمایش بگذارد، و همچنین بخشی از سود حاصل از فروش بلیت نمایش این آثار در کشورهای خارجی به موزه هنرهای معاصر برسد.[۱۳] پس از به‌امانت‌سپاری تابلوی معروف جکسون پولاک به ژاپن، این موزه از قصد خود برای نگهداری دائم آن تابلو و تعدادی دیگر از آثار منحصر به فرد گنجینه در درون خود موزه و عدم امانت دادن دوبارهٔ آن‌ها خبر داد.[۱۳]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • وب‌گاه موزه‌های تهران
  • وب‌گاه موزه هنرهای معاصر تهران
  • ویکی‌پدیای انگلیسی
  1. گاردین: The art no one sees: a basement that symbolises cultural isolation
  2. http://www.facebook.com/photo.php?fbid=10151330552979462&set=pb.264006329461. -2207520000.1355315168&type=3&theater
  3. Museum of Contemporary Arts of Tehran. Iranian Chamber Society. 
  4. میرزایی، کرم و احمد نادعلیان. مطالعه موردی شش اثر هنر جدید در موزه هنرهای معاصر تهران. فصلنامه نگره، ۱۳۸۸. ۹۳-۱۰۵. 
  5. «نقشه و محل دقیق مجسمه‌های باغ مجسمه موزه هنرهای معاصر تهران». گوشه. Gooshe.net. بازبینی‌شده در ۰۲ ژوئن ۲۰۱۳. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «فرح پهلوی از جمع‌آوری آثار هنر معاصر در ایران می‌گوید». رادیو فردا، ۲۴ مرداد ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۲۲ اوت ۲۰۱۲. 
  7. گنجینه بی نظیر موزه هنرهای معاصر تهران. رادیو فردا. بازبینی‌شده در ۳ اوت ۲۰۱۲. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ فاطمه حامدی‌خواه. «ارزش ۲٫۵ میلیارد دلاری گنجینه خارجی موزه هنرهای معاصرتهران». خبرگزاری فارس، ۲۶ شهریور ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۷ آذر ۱۳۹۳. 
  9. Kim Murphy. «Picasso is hiding in Iran»(en)‎. Los Angeles Times، 19 September 2007. بازبینی‌شده در 27 November 2014. 
  10. همکاری موزه هنرهای معاصر و گالری تیت لندن، بی‌بی‌سی فارسی
  11. The New York Times Style Magazine - Dec. 2, 2007 - Masterpiece Basement - Museum of Modern Art - Tehran
  12. همکاری موزه هنرهای معاصر و گالری تیت لندن، بی‌بی‌سی فارسی
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ ۱۳٫۲ «مونالیزای موزه هنرهای معاصر را به خارجی‌ها نمی‌دهیم». خبرگزاری مهر، ۱۸ آبان ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۲ آذر ۱۳۹۳. 
  14. http://www.facebook.com/photo.php?fbid=10151330552979462&set=pb.264006329461. -2207520000.1355315168&type=3&theater

پیوند به بیرون[ویرایش]