شکرپاره
- برای زردآلویی به این نام به شکرپاره (زردآلو) رجوع کنید.
شِکَرپاره نوعی شیرینی است که امروزه بیشتر در افغانستان و پاکستان[۱] تهیه و مصرف میشود. در افغانستان به گویش محلی آن را شکرپیره یا شیرپیره مینامند.
این شیرینی در قدیم در ایران نیز رواج داشته و با نامهای شکربیزه، شکربوره، شکربوزه، شکربورک، شکربره، شکربرگ،[۲] شکرپیره، شکرباره، سنبوسه قندی، اگردک،[۳] سکری وسکران[۴] شناخته میشده و در اشعار فارسی از آن زیاد نام برده شدهاست.[۵]
برای تهیهٔ شکربیزه در درون قطعاتی کوچک از خمیر آرد گندم، شکر و مغز بادام و پستهٔ نیمکوفته انباشته و میپزند.[۶]
طرز تهیه آن چنین است که مقداری روغن را داغ کنند و بقدری آرد در آن ریزند که مثل ترحلوا شود. آن وقت آنرا کنار گذارند تا سرد گردد. سپس در میان سینی ریزند و خوب بمالند تا سفید شود و بعد مقداری شکر را قوام آورند، سپس آنرا تکان دهند تا سفت و سرد شود. آنگاه آنرامخلوط کنند و ته سینی را دارچین پاشند و پهن کنند ویک دو سیر هم قند کوبیده روی آن پاشند.[۷]
در ادبیات فارسی از نامهای گوناگون ذکرشده در بالا برای اشاره به این شیرینی استفاده شده، برای نمونه نظامی گنجوی میگوید[۸]:
- شکربوزه با نوک دندان به راز
- شکرخواره را کرده گردن دراز.
اگردک [ویرایش]
اَگردَک (اَگرده، مُچی) نام یک شیرینی تقریباً مشابه با شکرپاره بوده که لغتنامهٔ دهخدا آن را مترادف با شکربوره قرار داده ولی در وصف آن مینویسد: نانی بدین صورت به اندازه مشتی کوچک از آرد گندم و چربوی دُنبه و بی شکر و گاهی با شکر. قسمی نان مخروطی چون مچ بستهای و روغن آن از چربوی دنبه و پیه کنند نه روغن. نوعی نان شیرین شبیه به قطاب اندازه محتوی یک مشت گره کرده. شکربوره. مچی.[۹]
