مصرف بیش از حد
| اووردوز | |
|---|---|
 ذغال فعال٬ از عوامل پر مصرف سمزدایی در مشکلات اووردوز مسیر گوارشی محسوب میگردد. |
|
| آیسیدی-۱۰ | T36-T50 |
| آیسیدی-۹ | 960-979 |
| سمپ | D015537 |
مصرف بیش از حد یا اوردوز (به انگلیسی: Overdose) به استفاده از دارو و یا مواد مخدر یا مواد دیگر٬ در مقادیر بزرگتر از توان متابولیک بدن گفته میشود. در اوردوز ممکن است بدن به حالت سمی درآمده و یا مرگ را منجر شود.[۱][۲][۳]
محتویات |
طبقهبندی [ویرایش]
وجود کلمه اوردوز نشان میدهد که منطقاً دوز معمول بی خطر در استفاده از دارو و مواد مخدر وجود دارد، بنابراین، این اصطلاح معمولاً نه تنها برای دارو بلکه برای مواد مخدر و سموم هم کاربرد دارد، تا جاییکه حتی سموم خاص در دوز کم بی ضرر هستند. هرچند اوردوز (دارو و یا مواد مخدر) گاهی اوقات دلیلی عمده برای ارتکاب خودکشی است، اما در بسیاری موارد بصورت تصادفی و غیر عمدی اتفاق میافتد مثلاً سوء مصرفی که منجر به اوردوز میگردد شامل استفاده از داروهای تجویز شده و یا مواد مخدر در مقادیر بیش از حد٬ برای تولید سرخوشی روانی و یااستفاده از مواد مخدر با درجه خلوص بالا و در مقادیر زیاد، و یا مصرف دوباره آن پس از یک دوره از قطع مصرف را نیز شامل میشود.[۴][۵] سوء مصرف غیر عمدی، حتّا می تواند خطا در استفاده دوز دارویی ناشی از اشتباه درک برچسب محصول و یا دستور پزشک باشد. نوع دیگر اوردوز در نتیجه خوردن غیر عمدی دارو توسط کودکان و یا مصرف بیش از حد غیر عمدی ویتامینهای حاوی آهن باشد. آهن یکی از اجزای مولکول هموگلوبین در خون، مورد استفاده برای انتقال اکسیژن به سلول های زنده است و هنگامی که در مقادیر کم مصرف می شود، بدن خود را در جبران میزان هموگلوبین تطبیق میدهد، اما در مقادیر زیاد، باعث عدم تعادل PH شدید در بدن شده و اگر این مصرف بیش از حد با درمان های شِلات کننده درمان نشود، می تواند منجر به مرگ و یا کُمای دائم گردد.[۶]
نشانهها [ویرایش]
تشخیص سریع اوردوز بدون انجام مصاحبه با بیمار و یا اطرافیان کار مشکلی است. نشانهها و سمپتوم در اوردوز متعدد است هرچند میتوان از شاخصه هایی همچون آزمون توکسیدروم(سندروم ناشی از سم) استفاده نمود.[۷]
| نشانه | فشارخون | ریتم ضربان قلب | تعداد تنفس | دمای بدن | مردمک چشم | صدای حفره شکمی | تعریق |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| آنتیکولینرژیک | ~ | بالا | ~ | بالا | بالا | پایین | پایین |
| کولینرژیک | ~ | ~ | بدونتغییر | بدونتغییر | پایین | بالا | بالا |
| خانوادهتریاک | پایین | پایین | پایین | پایین | پایین | پایین | پایین |
| مقلدسمپاتیک | بالا | بالا | بالا | بالا | بالا | بالا | بالا |
| آرامبخشها | پایین | پایین | پایین | پایین | ~ | پایین | پایین |
علل [ویرایش]
علل منجر به فوت و مرگ ناشی از اوردوزهای دارویی-مخدر بر طبق آیسیدی۱۰:
- مسمومیت حاد الکل (اتیلیک-متانول)
- مسمومیت ناشی از اوردوز با خانواده تریاک
- اوردوز با آرامبخشها (باربیتورات-بنزودیازپین)
- اوردوز ناشی از مصرف محرکها (کوکایین- آمفتامین)
- مسمومیت نیکوتین
- مسمومیت و اوردوز ناشی از ترکیب کردن مواد مخدر با هم
- دارویی (مسمومیت آسپیرین- مسمومیت با استامینوفن- اوردوز با ضدافسردگیهای سهحلقهای-ویتامین A و D)
- اوردوز و مسمومیت با حشرهکش (ددت - سموم برپایه ارگانوفسفات)
منابع [ویرایش]
- ↑ University of Pennsylvania : Ricovery
- ↑ Bio Med Central
- ↑ Treatmentnow.com : drug overdose
- ↑ فصلنامه پزشکی قانونی-شماره۳۳
- ↑ Bio Med Central: Cocaine- and opiate-related fatal overdose
- ↑ فصلنامه کومش: اوردوز دارویی و مسمومیت نسخه پیدیاف
- ↑ Goldfrank, Lewis R. (1998). Goldfrank's toxicologic emergencies. Norwalk, CT: Appleton & Lange. ISBN 0-8385-3148-2.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
