استفراغ
استفراغ یا هَراش *[۱] خروج با فشار محتویات درون معده جانداران از راه دهان و گاه از راه بینی به بیرون است. این محتویات میتواند غذای خورده شده و یا دیگر مواد درون دستگاه گوارش مانند زردآب(صفرا) باشد. هراش یا استفراغ ممکن است به دلیل نوع ماده بلعیده شده(مثلا غذای فاسد) و یا واکنش مغز به علت وجود تومور و غیره باشد. به حالتی که پیش از استفراغ(هراش) در بیمار ایجاد میشود تهوع(بالا آوردن) میگویند. اگر هراش(استفراغ) ادامه داشته باشد٬ برای جلوگیری از پیامدهایی همچون دهیدراسیون(ازدست دادن آب بدن) باید درمان گردد.
استفراغ با قی کردن (برگشت غذا) که غذای هضم شده از راه مری به دهان برمیگردد اما بدون فشار است و منجر به جهیدن به بیرون نمی شود تفاوت دارد. تهوع و استفراغ یک واکنش محافظتی در پاسخ به علل متعددی هستند این علل شامل طیف وسیعی ازاختلالات، مانند شرایط کاملا خوشخیم تا شرایط اورژانسی است. تهوع و استفراغ هر کدام میتواننند به طور مستقل رخ دهند اما معمولا با یکدیگر مرتبطند. معمولا تهوع منجر به ایجاد استفراغ میشود . تهوع با رنگپریدگی، تعریق، و احساس گرگرفتگی همراه است. استفراغ تخلیه ی همراه با فشار محتویات معده از دهان است.اوغ زدن انقباضات مکرر عضلات دیافراگم و دیوارهی شکم است که اغلب منجر به استفراغ میشود یا با استفراغ همراه است
محتویات |
[ویرایش] مکانیسم ایجاد
تهوع واستفراغ به وسیله تحریک وابران از مرکز استفراغ در مغز به عضلات شکم و سینه ایجاد میشود.نوروترانسمیترهایی که اغلب با تهوع و استفراغ همراهان شامل استیلکولین، هیستامین، سروتونین و دوپامین است.
[ویرایش] درمان
بسیاری از اپیزودهای تهوع و استفراغ، بصورت حاد و خودمحدودشونده است و تشخیص بیماری براحتی بر پایه تظاهر بالینی بیمار گذاشته میشود.تهوع مزمن واستفراغ برای بیشتراز یک ماه برای پزشکان یک چالش تشخیصی ودرمانی است. بسیاری از موارد تهوع واستفراغ نیازی به درمان ندارند و فقط باید رژیم غذایی تغییر کند.وضعیت مایعات بدن باید کنترل شود. براساس شدت علایم داروهای ضد استفراغ به طریق مختلف(خوراکی، تزریقی، مقعدی) تجویز میشود. داروهای رایج جهت تهوع واستفراغ شامل آنتیکولینرژیکها: اسکوپولامین (به انگلیسی: scopolamine) آنتیهیستامینها: دیفنهیدرامین (به انگلیسی: Diphenhydramine) بنزامیدها: متوکلوپرآمید (به انگلیسی: Metoclopramide) بنزودیازپینها: لورازپام (به انگلیسی: Lorazepam) بوتیروفنونها: هالوپریدولالگو:به انگلیسی Haloperidol کورتیکواستروییدها: دگزامتازون(به انگلیسی: Dexamethasone) فنوتیازینها: کلروپرومازین(به انگلیسی: Chlorpromazine) آنتاگونیستهای گیرنده سروتونین :شامل اندانسترون (به انگلیسی: Ondansetron )گرانیسترون (به انگلیسی: Granisetron) ،دولاسترون (به انگلیسی: Dolasetron)
اندانسترون،گرانیسترون و دولاسترون جهت جلوگیری از تهوع واستفراغ متعاقب شیمیدرمانی و رادیوتراپی استفاده میشوند.این داروها همچنین در تهوع و استفراغ بعداز عمل، نیز موثرند. اما داروهای ارزانتر مانند [دگزامتازون] و [دروپریدول] نیز اثر مشابهی دارند.
آنتاگونیستهای دوپامین: شامل فنوتیازینها،بوتیروفنونها وبنزامیدها از طریق بلوک رسپتورهای دوپامینی عمل میکنند. فنوتیازینها اغلب برای تهوع و استفراغ شدید موثر نیستند و عوارض جانبی بالایی نظیر خوابآلودگی، افت فشارخون،و عوارض اکستراپیرامیدال (به انگلیسی: extrapyramidal )دارد. متوکلوپرامید برای تهوع واستفراغ شدید موثرتر ولی عوارض جانبی باللیی دارد آنتیهیستامینها و آنتیکولینرژیکها در جلوگیری از تهوع واستفراغ مرتبط با اختلالات گوش داخلی، بیماری حرکت، سرگیجه، ومیگرن موثرند گاهی این داروها منجر به گیجی در فرد میشوند بنزودیازینها این داروها در استفراغ ناشی از بیماریهای روانی و عصبی موثرند.
[ویرایش] پانویس
^ از واژگان فرهنگستان زبان پارسی (واژهنامه پارسی سره)
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منبع
ویکیپدیا انگلیسی: Vomiting بازبینی ۳ دسامبر ۲۰۱۱
هاریسون ۲۰۰۸. ترجمهٔ دکتر ناصر ابراهیمی دریانی. چاپ اول. انشارات اندیشه رفیع، ۲۰۰۸. صفحه۲۶.
 |
این یک نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ استفراغ موجود است. |
خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب <ref> وجود دارد، اما {{پانویس}} پیدا نشد.
