کافئین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کافئین
خصوصیات
فرمول شیمیایی
C۸H۱۰N۴O۲
جرم مولی
‎ ۱۹۴٫۱۹ g·mol−۱
شکل ظاهری Odorless, white needles or powder
چگالی ۱٫۲ g·cm−۳، جامد
دمای ذوب
‎۲۳۷ °C (non-equilibrium, superheated)
دمای جوش
‎۱۷۸ °C (تصعید)
محلول در آب 22 mg·mL−۱ (25 °C)
180 mg·mL−۱ (80 °C)
670 mg·mL−۱ (100 °C)
خطرات
برگه داده‌های ایمنی ماده External MSDS
خطرات اصلی May be fatal if inhaled, swallowed
or absorbed through the skin.
لوزی آتش
NFPA 704.svg
 
 
0
دمای اشتعال N/A
LD50 192 mg/kg (rat, oral)[۱]
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

کافئین(به انگلیسی: Caffeine) یک مادهٔ شمیاییی و خوردنی است که در گیاهان مختلفی از جمله قهوه، کاکائو، کولا و چای یافت می‌شود و نوعی داروی محرک است که می‌تواند از خوابیدن جلوگیری کند. کافئین یک آلکالوئید از خانواده متیل گزانتین‌ها است که خواص آن به تئوفیلین و تئوبرومین هم شبیه‌است. کافئین خالص، به صورت پودر سفید رنگ تلخی می‌باشد. این ماده از ترکیب کربن، هیدروژن، نیتروژن و اکسیژن تشکیل شده‌است.

کاافئین پرمصرف‌ترین ماده دارویی در میان انسان‌ها به شمار می‌رود که تقریباً۹۰ درصد انسان‌ها به‌طور روزانه از آن استفاده می‌کنند. افزایش متابولیسم بدن، تحریک سیستم اعصاب مرکزی و افزایش میزان هوشیاری و آگاهی محیطی از مهم‌ترین آثار کافئین است.[۲]

خواص فیزیکی[ویرایش]

کافئین خالص پودر نرم، بی‌بو، سفید و براقی می‌باشد. نقطه جوش آن ۱۷۸ درجه سانتیگراد و نقطه ذوب آن ۲۳۸ درجه سانتیگراد است. وزن مخصوص کافئین ۲/۱ است. PH آن ۹/۶ می‌باشد. چگالی آن هم ۷/۶ است. منبع اصلی کافئین بین مواد غذایی مختلف، دانه قهوه می‌باشد. محتوای کافئین در مواد غذایی بسیار متغیر است. در سال ۲۰۰۴م، در اتیوپی درختانی پیدا شد که یک پانزدهم گیاهان کافئین دار، کافئین داشتند. احتمالاً در آینده نزدیک، از این گیاهان جدید برای تهیه نوشیدنیهای قهوه که میزان کمتری کافئین داشته باشند، استفاده می‌شود.

یک دوز کافئین تقریباً ۱۰۰ میلی‌گرم است که ۱۵۰ میلی لیتر نوشیدنی قهوه یا یک عدد قرص کافئین، حاوی این مقدار کافئین می‌باشد. قهوه‌ها از نظر میزان کافئین بسیار باهم متفاوتند. یک فنجان قهوه می‌تواند بین ۷۵ تا ۲۵۰ میلی‌گرم کافئین داشته باشد. چای سیاه نسبت به قهوه حاوی کافئین کمتری است که البته به روش دم کردن آن بستگی دارد. چای سبز خیلی کم کافئین دارد. نوشابه‌ها معمولاً کمتر از قهوه کافئین دارند، اما برخی نوشابه‌های انرژی‌زا خیلی زیاد کافئین دارند (در تهیه نوشیدنیهای غیر الکلی، میزان کافئین موجود در آنها توسط سازندگان به دقت کنترل می‌شود. معمولاً هر چه میزان کافئین این نوع نوشیدنیها بالاتر باشد، محبوبیت آنها بیشتر می‌شود) شکلات تلخ و شیرین ۸۷۵ میلی‌گرم در هر کیلوگرم شکلات شیری ۱۰۰ تا ۲۱۰ میلی‌گرم در هر کیلوگرم کاکائو ۱۷ میلی‌گرم در هر لیتر قهوه‌ای که خوب دم شده ۱۳۰ تا ۱۶۰ میلی‌گرم در هر لیتر قهوه بدون کافئین ۱۳ تا ۲۰ میلی‌گرم در هر لیتر قهوه فوری ۱۳۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم در هر لیتر اسپرسو ۳۴۰۰ میلی‌گرم در هر لیتر چای سیاه دم شده ۸۵ تا ۳۷۰ میلی‌گرم در هر لیتر چای فوری دم شده ۱۲۰ میلی‌گرم در هر لیتر چای سبز ۸۵ میلی‌گرم در هر لیتر چای سفید ۶۸ میلی‌گرم در هر لیتر به کافئین موجود در چای، گاهی "تئین" هم گفته می‌شود، چون قبلاً تصور می‌کردند که کافئین موجود در چای، چیزی جدای از کافئین موجود در قهوه می‌باشد. نوشیدنی انرژی‌زا ۳۵۰ میلی‌گرم در هر لیتر. در برخی کشورها این میزان کافئین را تا ۱۳۵ میلی‌گرم کاهش می‌دهند. نوشیدنی غیر الکلی (کافئین دار) ۱۰۰ تا ۲۷۰ میلی‌گرم در هر لیتر قرصهای کافئین حاوی ۲۰۰ میلی‌گرم کافئین می‌باشند.[نیازمند منبع]

مضرات کافئین[ویرایش]

کافئین جلوگیری از جذب مواد معدنی مخصوصا آهن می‌کند..[۳]

منابع[ویرایش]

  1. Peters, ‎Josef M.. Factors Affecting Caffeine Toxicity: A Review of the Literature. . The Journal of Clinical Pharmacology and the Journal of New Drugs, no. 7 (1967): 131–141. 
  2. کافئین، محبوب‌ترین داروی جهان رادیو زمانه
  3. CoffeeScience.org]