ایزوکسوپرین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ایزوکسوپرین
ساختمان شیمیایی ایزوکسوپرین
ساختمان شیمیایی ایزوکسوپرین
نام آیوپاک ۴-{۱-hydroxy-۲-[(۱-methyl-۲-phenoxyethyl)amino]propyl}phenol
شمارهٔ CAS ۳۹۵-۲۸-۸
فرمول شیمیایی C18H23NO۳
گروه دارویی آگونیست بتا آدرنرژیک
طبقه بندی درمانی شیمیایی تشریحی گشادکنندهٔ عروق محیطی
PubChem ۳۷۸۳
جرم مولی (گرم بر مول) ۳۰۱٫۳۸۰۱۲ گرم در مول
نیمه عمر یک ساعت و ربع
دفع از راه ادرار دفع می‌شود
مکانیسم اثر با اثر مستقیم روی عضلات صاف جدار عروق باعث گشاد شدن عروق محیطی می‌شود. این دارو همچنین اثر تحریک قلبی و شل کنندگی رحم را نیز دارد.
عوارض جانبی راش، سرگیجه، فلاشینگ، تاکیکاردی، تهوع، اتساع شکمی
موارد مصرف درمان نارسایی عروق مغزی، درمان بیماری‌های عروق محیطی
راه استعمال خوراکی
اشکال دارویی قرص ۱۰ میلی گرمی
مصرف در بارداری گروه C

ایزوکسوپرین یا ایزوکسوپرین کلرید به انگلیسی: Isoxsuprine

نام‌های تجارتی: Isuprine - Rolisox - Vasodilan - Vasoprine - Vasodilian - Duvadilan

طبقه بندی فارماکولوژیک : بتا آدرنرژیک (سمپاتومیمتیک)

طبقه بندی درمانی : گشادکننده عروق محیطی

اشکال دارویی: قرص ۱۰ میلی گرمی

مکانیسم اثر[ویرایش]

ایزوکسوپرین دارای اثرات آنتاگونیستی آلفا-آدرنرژیک و اثرات آگونیستی بتا-آدرنرژیک می‌باشد. بنابراین اثر گشادکنندهٔ عروقی این دارو از طریق اثر مستقیم آن بر روی عضلات صاف جدار عروق می‌باشد که منجر به گشاد شدن عروق محیطی می‌شود.

ایزوکسوپرین همچنین اثر تحریک قلبی و شل کنندگی رحم را نیز دارد.

نکته‌ای از کاتزونگ: لازم به توضیح است که بر اساس نوشته کتاب کاتزونگ، به طور کلی مکانیسم عمل سمپاتومیمتیک‌ها بدین شرح می‌باشد که :

  • اثرات رسپتور آلفا-یک با واسطهٔ پروتئین Gq جفت شونده انجام می‌شود و Ip۳(اینوزیتول تری فسفات) و DAG از غشاء رها می‌شود و بدنبال آن، کلسیم رها شده و آنزیم‌ها فعال می‌شوند.
  • رسپتور(گیرنده) آلفا-دو سبب مهار آدنیلیل سیکلاز از راه پروتئین Gi جفت شونده می‌گردد.
  • رسپتورهای بتا (بتایک- بتادو- بتاسه) از راه پروتئین Gs جفت شونده آدنیلیل سیکلاز را تحریک می‌نمایند و غلظت cAMP درون سلولی را افزایش می‌دهند.
  • و در مورد رسپتورهای دوپامینی : رسپتور D۱، آدنیلیل سیکلاز را در نورون‌ها و عضلهٔ صاف عروق فعال می‌نماید و رسپتور D۲ در مغز مهم است.[۱]

موارد مصرف[ویرایش]

نکته: با توجه به اینکه ایزوکسوپرین علاوه بر اثر وازودیلاتوری، شل کنندهٔ رحم نیز هست، قبلا گاهی جهت توقف زایمان زودرس نیز کاربرد داشت.[۲]

طریقه مصرف[ویرایش]

  • درمان نارسایی عروق مغزی و درمان بیماری‌های عروق محیطی شامل: آرتریواسکلروزیس ابلیترانز، ترومبوآنژئیتیس ابلیترانز، بیماری رینود:

در بالغین : ۱۰ تا ۲۰ میلی گرم از راه خوراکی، ۳ یا ۴ بار در روز تجویز می‌شود.

موارد منع مصرف[ویرایش]

عوارض جانبی[ویرایش]

توجه مهم: در صورت ایجاد راش، مصرف ایزوکسوپرین را باید قطع کرد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. فارماکولوژی کاتزونگ (خلاصه)، فصل ۸، سمپاتومیمتیک‌ها
  2. فرهنگ داروهای ژنریک، دکتر حجت الله اکبر زاده پاشا، چاپ:۱۳۷۶، صفحه:۱۱۴

منابع[ویرایش]

  • راهنمای جیبی کاربرد داروهای ژنریک ایران، دکتر رامین خدّام، چاپ هفتم:تابستان۸۸، صفحهٔ:۵۲۲ تا ۵۲۳
  • داروهای ژنریک ایران و دسته بندی داروها، دکتر مصطفی صابر و سید رضا موسوی، چاپ اول، ویرایش چهارم، صفحه: ۱۷
  • فرهنگ جیبی داروهای ژنریک، دکتر حجت الله اکبرزاده پاشا، چاپ اول، صفحهٔ:۱۱۵
  • فارماکولوژی کاتزونگ، فصل ۸ (سمپاتومیمتیک‌ها) [مکانیسم اثر از این کتاب برداشت شده‌است.]
  • ویکی انگلیسی [جدول با استفاده از این منبع تکمیل شده‌است.]