زبان‌های آلتایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آلتایی
پراکندگی جغرافیایی: شمال آسیا، آسیای مرکزی، آسیای غربی، و اروپای شرقی
خانواده زبان: زبان‌های آلتایی
تقسیمات:
Lenguas altaicas.png
     Turkic languages

     Mongolic languages      Tungusic languages      Koreanic languages(occasionally included)      Japonic languages(sometimes included)

     Ainu language(rarely included)

زبانهای آلتایی یک خانواده زبانی پیشنهادی (یعنی به صورت فرضیه)(شامل زبانهای ترکی، مغولی، تونگوزی) می‌باشد.[۱]

زبانهای این خانواده را که در اوراسیا رواج دارند، به سه شاخه ترکی، مغولی و تونگوزی تقسیم می‌کنند:

۱-ترکی: شامل زبانهای اویغوری قدیم و جدید، تاتاری، ترکمانی، قرقیزی، ازبکی، یاکندی (یاقوتی)، جغتایی، ترکی آذربایجانی و ترکی عثمانی (آناتولیایی) است.

ترکی عثمانی در بین تمام زبانهای این شاخه گسترش وسیع ادبی یافته و تعداد بسیاری از لغات عربی و فارسی وارد این زبان شده است.

همچون Beyaz (بیاض = سفید)، Garip (غریب)، Mutfak (مطبخ = آشپزخانه)، Kader (قدر = سرنوشت)، Pir (پیر = صاحب طریقت)، Sulta (سلطه)،Kervan (کاروان)، Turunç (ترنج)، Nar (انار)، Damat (داماد)[۲]

۲-مغولی: این شاخه شامل زبانهای قبایل قلموق و پوریات است.

۳-تونگوزی: این شاخه شامل زبانهای مردم منچوری است.

زبانهای آلتایی در ناحیه‌ای وسیع از آناتولی تا ترکستان چین و مغولستان رواج دارد.

برخی زبان‌های ژاپنی و کره‌ای را هم با این خانواده مرتبط می‌دانند؛ ولی زبان‌شناسان در این مورد نظر یکسانی ندارند. همچنین، در گذشته زبانهای آلتایی و زبانهای اورالی را بخش‌های خانوادهٔ بزرگ‌تر آلتایی-اورالی می‌دانستند که اکنون بر اساس پژوهش‌های نوین این نظریه از اعتبار افتاده و کاملاً منسوخ شده است.[۳] زبانهای ترکی با ۲۹ شاخه مستقل بزرگ‌ترین و متنوع‌ترین گروه از زبانهای آلتایی را تشکیل می‌دهند.

زبانهای آلتایی، در مناطق وسیعی از جهان، از آسیای مرکزی و آناتولی گرفته تا مغولستان و غرب چین گویشورانی دارند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Georg et al. 1999: 73-74
  2. فرهنگ جامع ترکی استانبولی به فارسی
  3. cf. e.g. Georg et al. 1999