دین سکایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
گزیده‌ای از نگاره‌های سنگ یادبودهای سکایی، از ۶۰۰ پیش تا ۳۰۰ پس از میلاد. بسیاری از آنها جنگجویانی با جام شاخی در دست راست را نشان می‌دهد که گمان می‌رود نمایندهٔ به خاک سپرده شدگان در گورپشته باشند.

دین سکایی نامی است برای اسطوره‌ها، آیین‌ها، و باورهای سکاها که مردمانی ایرانی‌تبار بودند و در روزگار کهن اروپا بر آسیای مرکزی و استپ‌های دریای کاسپین-سیاه در اروپای خاوری چیره شدند. نوشته‌های هرودوت، تاریخ‌دان و مردم‌نگار یونانی سدهٔ ۵ پیش از میلاد، سرچشمهٔ اندک دانسته‌های ما از این دین باستانی است. گمان می‌رود دین سکایی با دین کهن‌تر از خود، کیش کهن آریایی، در پیوند بوده و بر اسطوره‌های پس از خود همچون اسلاو، ترک، و مجار و نیز بر اسطوره‌های آسی و برخی زبان‌های ایرانی خاوری هم‌روزگار خود تأثیر گذاشته باشد.

زمینه‌های باستان‌شناختی[ویرایش]

مرحله اولیه باستان‌شناسی نشان از قربانی کردن اسب هنگام مراسم تدفین است، به ویژه تدفین با ارابه، اما گورهایی با اسب از دوران مس سنگی به خوبی بافی مانده‌است. هرودوت قربانی کردن اسب‌ها در هنگام پادشاه سکاها را توصیف می‌کند، گورهای منطقه کورگان در دوران آهن شامل صدها اسب بوده‌است.

برخی از سکاها برای گوزن احترام قائل بودند؛ گوزن یکی از نقوش رایج در آثار هنری شان به ویژه در مراسم‌های تشیع جنازه‌شان بود.

انجمن خدایان[ویرایش]

به گفته هرودوت، سکاها هفت خدا و ایزدبانو (هِپتاد) را پرستش می کردند،که او آن‌ها را با خدایان کلاسیک یونان تفسیر و برابر کرده‌است.او به هشت خدا به‌طور خاص اشاره کرده‌است. هشت خدا توسط سکاهای سلطنتی پرستش میشد، و نام هفت تای آن‌ها به شرح زیراست:

قربانی[ویرایش]

حالت قربانی سکاها به نظر هرودوت، ساده است. قربانیان شامل انواع دام میشد که معتبرترینشان اسب بود. از سوی دیگر خوک‌ها هرگز قربانی نمی‌شدند، ظاهراً سکاها میلی به داشتن خوک در سرزمین خود نداشتند. توصیف شیوه قربانی کردن توسط سکاها به شرح هرودوت چنین است:

«قربانی می ایستد و پاهای پیشینش را می بندند، و کشیش برای قربانی کردن پشت قربانی می ایستد، و با کشیدن ریسمان جانور را می اندازند؛ او به خدا می گوید چه کسی قربانی کرد و سپس ریسمان را یک بار دور گردن قربانی می پیچد، و با قرار دادن یک چوب کوچک بین طناب و گردن قربانی و فشار آن قربانی را خفه می کند.بدون هیچ روشنایی آتش یا نوشیدن شراب. و هنگامه که آن را خفه کردند پوست قربانی را می کندند.او با آن جوش و خروش ادامه می دهد.هنگامی که گوشت آبپز شد اولین بخش از آن را به او (کشیش) می دهند.»

پرستش «آگین»[ویرایش]

اگرچه ظاهراً تابیتی مهم‌ترین خدا در مذهب سکاها بود، پرستش آگین بنا به اشاره هرودوت جایگاه خاصی داشته‌است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]