خاستگاه گونه‌ها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
خاستگاه گونه‌ه
Origin of Species title page.jpg
جلد نخستین چاپ کتاب در سال ۱۸۵۹[۱]
نویسنده(گان) چارلز داروین
کشور بریتانیا
زبان انگلیسی
موضوع(ها) انتخاب طبیعی
زیست‌شناسی تکاملی
گونه(ها) علم، زیست‌شناسی
نوع رسانه چاپ گالینگور
صفحه‌ها ۵۰۲
شماره اوسی‌ال‌سی 352242
پیش از آن گرایش گونه‌ها به ایجاد تنوع و تداوم گونه‌ها و تنوع بر اساس انتخاب طبیعی
پس از آن باروری ثعلب‌ها

خاستگاه گونه‌ها[۲] (به انگلیسی: On the Origin of Species) (با نام کامل On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life یا پیرامون آغاز گونه‌ها به وسیله انتخاب طبیعی، یا نگهداری نژادهای اصلح در تنازع بقا[۳]) مهم‌ترین اثر چارلز داروین، دانشمند و زیست‌شناس اهل بریتانیا است که در سال ۱۸۵۹ چاپ شد. داروین در این کتاب نظرات جدیدی درباره فرگشت، پیدایش حیات و انقراض انواع موجودات بیان کرد که در زمان خود جنجال‌های بسیاری را به وجود آورد.

پیشینه[ویرایش]

چارلز داروین پس از پنج سال سفر دریایی با اچ‌ام‌اس بیگل به آمریکای جنوبی نخستین پیش‌نویس این کتاب را در سال ۱۸۴۲ نوشت. پس از آن تا سال ۱۸۴۴ نوشته اولیه را گسترش داد و به حدود ۲۳۰ صفحه رساند. او برای اولین بار نظریه خود را در ژوئیه سال ۱۸۵۸ علنی کرد و یک سال بعد کتاب خاستگاه گونه‌ها در لندن منتشر شد. ۱۲۰۰ نسخه چاپ اول در همان روز نخست انتشار به فروش رفت. عنوان کتاب در ابتدا "اصل انواع به کمک انتخاب طبیعی یا بقای نژادهای اصلح در تنازع بقا" بود. ولی این نام طولانی به مرور زمان جای خود را به "خاستگاه گونه‌ها" داد. در پی انتشار این اثر کلیسا آن را برای دین مضر خواند و سیل مخالفت‌ها آغاز شد.

فصل‌بندی[ویرایش]

کاریکاتوری در انتقاد از نظریه فرگشت گونه‌های داروین (۱۸۶۱)

کتاب در دوازده فصل گردآوری شده‌است. چهار فصل ابتدایی درباره اساس نظریه داروین است. چهار فصل بعدی به بررسی انتقاداتی می‌پردازد که داروین پیش‌بینی کرده ممکن است به نظریه او وارد شود. سه فصل بعدی مربوط به شواهد زمین‌شناسی و پراکندگی گیاهان و جانوران و رده‌بندی و ریخت‌شناسی آن‌هاست. در فصل آخر تمام آنچه در کتاب آمده به صورت خلاصه بازگو شده‌است.

تاثیرگیری[ویرایش]

تأثیر کتاب رساله‌ای درباره اصل جمعیت نوشته رابرت مالتوس بر افکار داروین در خاستگاه گونه‌ها مشخص است. مالتوس در کتاب خود پیرامون تأثیر مستقیم حوادثی مانند جنگ و قحطی و بیماری بر کم کردن سرعت افزایش نوع بشر صحبت می‌کند. به نظر داروین رسید که همین عوامل می‌تواند تعداد جانوران و گیاهان را محدود کند. بر اساس این ایده نظریه‌های مشهور انتخاب طبیعی، تنازع بقا و بقای اصلح که پایه و اساس اصل انواع است شکل گرفت. داروین بیست سال برای اثبات نظریه خود و تکمیل دست‌نوشته‌هایش صرف کرد.

خلاصه کتاب[ویرایش]

داروین در این کتاب مطرح می‌کند که بررسی انتخاب مصنوعی بهترین موید اصل موضوع انتخاب طبیعی است. به صورتی که پرورش‌دهندگان گیاهان و حیوانات، گونه‌ای را که دارای صفتی مورد نظر است را از بین دیگر گونه‌ها انتخاب می‌کنند و آن‌ها را جداگانه و نسل به نسل وادار به جفت‌گیری می‌کنند و سرانجام نوع متفاوتی از نوع قبلی را به وجود می‌آید. به عنوان مثال انواع سگ (خانگی، شکاری، گله و...) که این همه از هم متفاوت هستند همگی از گرگ نتیجه شده‌اند. داروین این‌گونه استدلال می‌کند که در طبیعت جای "پرورش‌دهنده" به "تنازع بقا" داده شده‌است. از میان همه انواع موجودات زنده عده بسیاری محکوم به نابودی هستند و تنها بخشی از آن‌ها که برای بقا سزاوارترند باقی می‌مانند.

پانویس[ویرایش]

  1. Darwin 1859, p. iii
  2. عنوان این کتاب را منشأ انواع و آغاز گونه‌ها نیز ترجمه کرده‌اند.
  3. همچنین در باب سرمنشأ گونه‌ها به شیوهٔ انتخاب طبیعی، یا نگهداری نژادهای مطلوب در کشاکش برای بقا

منابع[ویرایش]

  • بینگهام داونز، رابرت. کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند، ترجمه سیروس پرهام، تهران: شرکت انتشارات علمی فرهنگی، ۱۳۸۲
  • فرهنگ آثار تهران: انتشارات سروش (جلد اول)، ۱۳۷۹.