فرانسه

جمهوری فرانسه
République française

(پرچم فرانسه) (نشان ملی فرانسه)
شعار ملی: فرانسوی: Liberté, Égalité, Fraternité (فارسی: آزادی، برابری، برادری)
سرود ملی: سرود مارسییز
پایتخت - مختصات جغرافیایی	پاریس 48°51′ N 2°20′ E
بزرگ‌ترین شهر	پاریس
زبان رسمی	فرانسوی
نوع حکومت  • رئیس جمهور  • نخست‌وزیر	جمهوری متحد فرانسوا اولاند فرانسوا فیون
تاریخ تشکیل	۸۴۳ (پیمان وردون) (جمهوری پنجم: ۱۹۵۸)
مساحت  • کل۱  • خاک اصلی۲	‪۶۷۴٬۸۴۳ km² ‫(۴۰ام) ‪۵۵۱٬۶۹۵ km²۳ ‫(۴۷ام) ‪۵۴۳٬۹۶۵ km²۴ ‫(۴۷ام)
جمعیت (۱ ژانویه, ۲۰۰۶)  • کل۱  • خاک اصلی۲  • تراکم جمعیت۲	(اطلاعات از INSEE) ‪۶۳٬۵۸۷٬۷۰۰ ‫(۲۰ام) ‪۶۱٬۰۴۴٬۶۸۴ ‫(۲۰ام) ‪۱۱۲/km² ‫(۶۸ام)
تولید ناخالص داخلی  • کل  • سرانه	داده‌های ۲۰۰۵ ۱٫۸۱۶بیلیون دلار (۷ام) ۲۹٬۹۰۰ دلار (۲۴ام)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۳)	۰٫۹۳۸ (۱۶ام) – بالا
واحد پول	یورو (€)۵, فرانک اقیانوسیه۶
منطقه زمانی  • در تابستان	CET (UTC+1)۲ CEST (UTC+2)۲
دامنه اینترنتی	.fr۷
پیش‌شماره تلفنی	+33

کلاس‌ درس برخطی مربوط به موضوع این مقاله در کلاس‌های درس اینترنتی در بخش تاریخ موجود است.

فَرانسه با عنوان رسمی جمهوری فرانسه کشوری است واقع در اروپای غربی. پایتخت این کشور پاریس و زبان رسمی آن فرانسوی است. جمعیت کشور فرانسه ۶۵ میلیون نفر و واحد پول آن یورو است.

فرانسه بزرگ‌ترین کشور اروپای غربی و بعد از اوکراین دومین کشور بزرگ قاره اروپا است. این کشور با کشورهای بلژیک، لوکزامبورگ، آلمان، سوئیس، ایتالیا، موناکو، آندورا و اسپانیا مرز زمینی مشترک دارد.

فرانسه یکی از اعضای موسس اتحادیه اروپا و سازمان ملل متحد است. این کشور همچنین عضو گروه جی ۸ و از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد و دارای حق وتو است. فرانسه یک کشور دارای تسلیحات هسته‌ای است.

حدود ۶۴ درصد از مردم فرانسه کاتولیک، ۲۸ درصد بدون دین، و ۳ درصد پروتستان هستند. فرانسه کشوری سکولار است که در آن دین به طور کامل از سیاست جداست.

طی ۵۰۰ سال گذشته فرانسه از قدرت‌های بزرگ فرهنگی، اقتصادی، و نظامی در جهان بوده و در اروپا و دیگر بخش‌های جهان نفوذ سیاسی داشته‌است. در خلال سده‌های ۱۷ و ۱۸ میلادی، فرانسه بخش‌هایی از شمال آفریقا و جنوب شرق آسیا را مستعره خود ساخت و در سده نوزدهم و اوایل سده بیستم با گسترش مستعمراتش دومین امپراتوری بزرگ استعماری را در جهان تشکیل داد.

تاریخ

نوشتار اصلی: تاریخ فرانسه

نیاکان بخشی از فرانسوی‌ها گُل‌ها (Gaulois) بودند و تبار سلتی داشتند. اینان تا زمان ژولیوس سزار فرمانروای قدرتمند روم فرانروایی بومی خود را داشتند تا سرانجام به دست سزار سرنگون شدند و کشورشان بخشی از امپراتوری روم شد.

سیاست

در فرانسه رئیس حکومت رئیس جمهور است که با رای مستقیم مردم انتخاب می‌شود. دوره ریاست جمهوری در فرانسه پنج سال است. در حکومت فرانسه نخست وزیر هم زیرنظر رئیس جمهور فعالیت می‌کند.

قوه مقننه از دو مجلس قانون‌گذاری، یکی مجلس ملی با ۴۹۱ نماینده و دیگری مجلس سنا با 295 نماینده تشکیل شده‌است. اعضای مجلس ملی با رای مستقیم مردم و برگزاری انتخابات عمومی برای مدت پنج سال انتخاب می‌شوند.

روش انتخاب اعضای مجلس سنا متفاوت است. اعضای این مجلس که برای مدت ۹ سال انتخاب می‌شوند، به صورت غیرمستقیم و توسط نمایندگان مجلس ملی، شورای عمومی ایالات و شورای شهرداری‌ها انتخاب می‌شوند.

در صورت بروز اختلاف میان مجلس‌های سنا و ملی شورای ملی حرف آخر را می‌زند. قانون اساسی فعلی فرانسه در سال ۱۹۵۸ تهیه شده‌است.

در فرانسه دو گروه عمده سیاسی وجود دارد که خط مشی این کشور را در زمینه‌های مختلف تعیین می‌کنند: راست و چپ.

در تاریخ ششم ماه می 2012، با اعلام نتایج رسمی انتخابات ریاست جمهوری فرانسه، «فرانسوا اولاند»، کاندیدای سوسیالیست توانست «نیکولا سارکوزی»، رئیس جمهور قبلی این کشور را شکست داده و به عنوان رئیس جمهور فرانسه انتخاب شود.

تقسیمات کشوری

نور پادوکاله

پیکاردی

نرماندی
علیا

ایل دو
فرانس

شامپانی
آردن

لورن

آلزاس

فرانش-
کنته

بورگوین

سانتر

پیی دو للوآر

بریتانی

نرماندی
سفلی

پواتو-
شارنت

لیموزین

اوورنی

رون-آلپ

ناحیه آکیتن

پیرنه میانه

لانگدوک
روسیون

پروانس آلپ‌
کوت دازور

جزیره کُرس

گویان فرانسه

گوادلوپ

مارتینیک

رئونیون

بلژیک

لوکزامبورگ

آلمان

سوئیس

ایتالیا

بریتانیا

آندورا

اسپانیا

کانال مانش

خلیج بیسکای

دریای
لیگوریا

مدیترانه

شهرستان‌ها و سرزمین‌های ماورای دریاهای فرانسه

مساحت کشور فرانسه برابر با ۵۵۰۰۰۰ کیلومتر مربع بوده و وسیع‌ترین کشور اروپای غربی است (یک سوم وسعت ایران) و منطقه دریایی گسترده‌ای را در اختیار دارد . سطح فرانسه شبیه به یک شش‌ضلعی است.

بر اساس آخرین تقسیمات کشوری فرانسه به ۲۲ ناحیه تقسیم شده‌است و از ۹۶ شهرستان (یا دپارتمان) تشکیل گردیده که زیر نظر دولت مرکزی اداره شده و تحت نظارت شورای انتخابی محلی فعالیت می‌نمایند. هر ناحیه به کانتون‌ها و بخش‌هایی تقسیم شده و هر بخش از شورای شهر و شهردار خاص خود برخوردار می‌باشد.

شهرهای اصلی

نقشه جغرافیای سیاسی فرانسه همراه با ۲۲ ناحیه و ۹۶ شهرستان

• بردو
• مارسی
• لیل
• لیون
• مونپلیه
• استراسبورگ
• نانت
• نانسی
• نیس
• استراسبورگ
• تولوز
• گرونوبل

آب و هوا

تصویر ماهواره‌ای ناسا از فرانسه

فرانسه از آب و هوایی معتدله و چهار فصل برخوردار است که بر حسب نواحی کمی متفاوتند:

• برتانی و نورماندی: آب و هوای اقیانوسی مرطوب

اکیتن: آب و هوای اقیانوسی و مدیترانه‌ای شرق و شمال غرب: آب و هوای نیمه‌قاره‌ای زمستان سرد و برفی:

جنوب: آب و هوای مدیترانه‌ای

محیط زیست

مستملکات فرانسه در اقیانوس هند و جنوبگان.

مناطق کشاورزی و جنگل ۴۸ میلیون هکتار یعنی ۸۲ درصد فرانسه اروپایی را می‌پوشاند. پوشش جنگلی به تنهایی ۲۷ درصد کشور را در بر می‌گیرد و بعد از سوئد و فنلاند سومین پوشش را در اتحادیه اروپا تشکیل می‌دهد.

در حالی که ۱۳۶ نوع درخت در فرانسه شناخته شده‌است که در یک کشور اروپایی امری استثنایی محسوب می‌شود.

منابع طبیعی: زغال سنگ، آهن، بوکسیت، روی، پتاس، الوار، ماهی

اقتصاد

جشن ساخت ایرباس A380 در تولوز

دولت سوسیالیست، بسیاری از شرکتهای بزرگ، بانکها و بیمه‌ها را خصوصی اعلام نمود. اما چندین شرکت عمده از جمله ایرفرانس، فرانس تله‌کوم، رنو و تالس در اختیار دولت است و در برخی از امور بویژه قدرت، حمل و نقل عمومی و صنایع دفاعی دولت حاکمیتی دارد.

بخش ارتباطات راه دور برای بخش خصوصی بتدریج آزاد شده‌است.

صنایع

از جمله مهم‌ترین صنایع کشور می‌توان به صنایع فلزکاری، ماشین‌آلات، شیمیایی، وسائط نقلیه، مواد خوراکی و مشروبات، منسوجات و البسه، هواپیماسازی، کشتی‌سازی، پتروشیمی، الکتریکی، اتمی و نظامی اشاره نمود. گندم، جو، سیب‌زمینی، چغندرقند، سیب، ذرت، برنج، انگور، ماهی، گاو و خوک نیز مهم‌ترین محصولات کشاورزی و دامپروری کشور را تشکیل می‌دهند.

قطار تندرو TGV

معادن

مهم‌ترین معادن کشور آهن، بوکسیت، پتاس، زغال سنگ، نیکل، نمک، نفت، گازطبیعی، سولفور، موادخام ساختمانی، سرب و روی، فسفات، پیریت و اورانیوم می‌باشد. ذخایر زیرزمینی نفت فرانسه نیز به ۵۰ میلیون بشکه بالغ می‌گردد.

حمل و نقل

در کشور فرانسه بالغ بر ۸۴۰ هزار کیلومتر راه آسفالته و بزرگراه وجود دارد. طول راه‌آهن مورد استفاده نیز بالغ بر ۵۵۵، ۴۲ کیلومتر بوده و ارتباطات هوایی بین‌المللی این کشور توسط شرکتهای هواپیمایی ایرفرانس، (UTA) و پروازهای داخلی توسط ایر- اینتر صورت می‌پذیرد. سالانه بالغ بر ۸۴۰/۲۶ هزار توریست از این کشور دیدن می‌کنند.

جهانگردی

پاریس

با ۷۰ میلیون گردشگر در سال ۱۹۹۸، فرانسه اولین کشور توریستی جهان، بالاتر از اسپانیا، آمریکا، ایتالیا، انگلستان، چین و مکزیک قرار دارد.

در سال ۲۰۰۶، ۷۹٫۱ میلیون نفر توریست به فرانسه سفر کرده‌اند که این تعداد بیشترین در میان کشورهای جهان بوده‌است. درآمد فرانسه از این تعداد توریست برابر ۴۶٫۳ میلیارد دلار بوده‌است.

روز ملی فرانسه چهاردهم ژوئیه‌است. حاکمیت و اکثریت با مسیحیت کاتولیک است، ولی پروتستان‌ها، یهودی‌ها و مسلمانان نیز در این کشور زندگی می‌کنند.

فرهنگ

نوشتار اصلی: فرهنگ فرانسه

بعضی آثار مهم فرهنگی و تاریخی این کشور عبارت‌اند از:

• برج ایفل «با حدود ۵/۶ میلیون نفر بازدید کننده در سال»
• دیسنی لند پاریس «با حدود ۵/۱۲ میلیون نفر بازدید کننده در سال»
• بلوارشانزه‌لیزه
• موزه لوور «با حدود ۵/۶ میلیون نفر یازدید کننده در سال»
• موزه اورسی «با حدود ۶ میلیون نفر بازدید کننده در سال»
• کلیسای نوترودام «با حدود ۱۲ میلیون نفر بازدید کننده در سال»
• کاخ ورسای
• معبد پانتئون
• قصر سلطنتی
• کلیسای سکره کر
• کاخ تویلری
• کاخ پلنتس
• کاخ لوکزامبورگ
• مرکز ژرژ پمپیدو
• قبرستان پرلاشز
• طاق نصرت تریومفه
• عمارت دیفنس
• عمارت اینولید
• میدان کونکورد
• بیبلیوتک ناسیونال یا کتابخانه ملی فرانسه
• خیابان ریولی
• دانشگاه سوربن
• کاخ انستیتو یا عمارت فرهنگستان فرانسه
• اپرا گارنیر
• مادلین
• قلعه وینسنز
• کاخ کونسنژری
• قطار سریع‌السیر TGV
• کاخ ووژن
• کاخ شایلوت
• عمارت گرند پله یا گراند پالاس
• برج مون‌پارناس
• میدان وندوم
• ایکل میلیتیر یا عمارت مدرسه عالی علوم نظامی
• تئاتر لاویل
• پل الکساندر سوم
• پاریس پلج
• خیابان کاردینال دو بویس
• ورزشگاه استاد دو فرانس
• مجلس ملی یا کاخ بوربون
• هتل دویل یا سالن شهر
• هتل ریتز
• رستوران آلزاس
• رستوران ماکزیم
• هتل اینولید

جستارهای وابسته

• فهرست شهرهای فرانسه
• تاریخ فرانسه
• تاریخ ادبیات فرانسه
• ادبیات فرانسه‌زبان
• فهرست وامواژه‌های فرانسوی در فارسی
• فهرست مشاهیر فرانسه
• فهرست شهرهای فرانسه
• فرهنگستان فرانسه
• نویسندگان فرانسوی‌زبان با ترتیب الفبایی

پیوند به بیرون

• وبگاه سفارت فرانسه در ایران

نوشته شده توسط کارشناس ارشد حقوق و سفیر ایران در پاریس حسین سبزواری