اقیانوس اطلس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۰° شمالی ۳۰° غربی / ۰° شمالی ۳۰° غربی / 0; -30

اطلس (آتلانتیک)

نوع(اقیانوس‌شناسی) اقیانوس
مساحت ۱۰۶٬۴۰۰٬۰۰۰ کیلومترمربع (۴۱٬۱۰۰٬۰۰۰ مایل‌مربع)
رتبه مساحت دوم
ژرفای بیشینه ۸۶۰۵ متر
ژرفای میانگین ۳۳۳۲ متر

اقیانوس اَطلَس یا اقیانوس آتلانتیک، دومین اقیانوس بزرگ دنیا است که قاره‌های آفریقا و اروپا را از قاره آمریکا جدا می‌سازد و درازایش نیز از جنوبگان تا اقیانوس منجمد شمالی است. نام اقیانوس آتلانتیک از یک لغت یونانی به معنای دریای اطلس گرفته شده است. نخستین بار هرودت این اقیانوس را دریای اطلس نامید.[۱]

مشخصات اقیانوس اطلس[ویرایش]

اقیانوس اطلس به صورت حوزه s شکلی است که در جهت شمالی جنوبی گسترش دارد و توسط جریان های متقابل استوایی در حدود ۸ درجه عرض جغرافیایی شمالی به اطلس شمالی و اطلس جنوبی تقسیم می شود. اقیانوس اطلس از غرب توسط قاره آمریکا (شمالی و جنوبی) و از شرق توسط قاره های اروپا و آفریقا محصور شده است و توسط تنگه جبل الطارق با دریای مدیترانه در ارتباط است. از سمت شمال توسط تنگه دانمارک، دریای گرینلند و دریای نروژ و دریای بارنتز به اقیانوس منجمد شمالی(اقیانوس شمالگان یا دریای آتلانیک) و از سمت جنوب شرقی به اقیانوس هند و از سمت جنوب غربی توسط تنگه دریک به اقیانوس آرام و از جنوب به اقیانوس جنوبی متصل می شود(در برخی تعاریف دیگر امتداد آن را تا قطب جنوب درنظر می گیرند). اقیانوس اطلس و اقیانوس آرام از طریق کانال پاناما در بین آمریکای شمالی و جنوبی نیز به هم متصل هستند. اقیانوس اطلس همچنین با دریای کارائیب، خلیج مکزیک، خلیج هودسن، خلیج بافین، خلیج بیسکای، دریای شمال، دریای بالتیک و دریای کلتیک مجاورت دارد.

مساحت اقیانوس اطلس با در نظر گرفتن دریاهای مجاور آن در حدود ۱۰۶٬۴۰۰٬۰۰۰ کیلومترمربع (۴۱٬۱۰۰٬۰۰۰ مایل‌مربع) است که ۲۰ درصد مساحت کل زمین و ۲۶ درصد مساحت آب‌های زمین را شامل می‌شود. بدون احتساب این دریاها مساحت آن ۸۲۴۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع می شود.

حجم اقیانوس اطلس با احتساب دریاهای مجاور آن ۳۵۴٬۷۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب و بدون آن ها ۳۲۳٬۶۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب است.

عمق متوسط اقیانوس اطلس با احتساب دریاهای مجاور ۳۳۳۹ متر و بدون درنظر گرفتن آن ها ۳۹۲۶ متر می باشد. عمیق ترین قسمت این اقیانوس در گودال پورتوریکو به عمق ۸۶۰۵ متر می باشد.

عرض اقیانوس اطلس از ۲۸۴۸ کیلومتر بین برزیل و لیبریا تا ۴۸۳۰ بین آمریکای شمالی و آفریقا متغیر است.[۲]

آب و هوای اقیانوس اطلس[ویرایش]

آب و هوای اقیانوس اطلس و سرزمین های اطراف آن تحت تاثیر دمای سطح اب و جریان های آبی می باشد. گرم ترین نواحی آب و هوایی اطلس در شمال استوا گسترش دارد و سرد ترین نواحی آن در عرض های جغرافیایی بالا قرار دارند که این نواحی توسط یخ های دریایی پوشیده شده اند. جریان های اقیانوسی آب و هوای اطلس را با انتقال اب های گرم و سرد به دیگر نواحی کنترل می کنند.

شوری آب اقیانوس اطلس متغیر است و به تبخیر، بارش، جریان اب رودخانه ها و ذوب یخ ها بستگی دارد که معمولا بین ۳۳ تا ۳۷ گرم در لیتر است.

دمای سطح آب اقیانوس اطلس بسته به عرض جغرافیایی، جریان های دریایی و فصل های مختلف بین ۲ تا ۲۹ درجه سانتی گراد در تغییر است. بیشترین دما در شمال خط استوا و کمترین دما در نواحی قطبی است. در عرض های جغرافیایی متوسط بیشترین مقدار دما بین ۷ تا ۸ درجه سانتی گراد است.[۲]

کشورهای همجوار[ویرایش]

اروپا[ویرایش]

Flag of Iceland.svg ایسلند, Flag of the Faroe Islands.svg جزایر فارو, Flag of Norway.svg نروژ, Flag of Sweden.svg سوئد, Flag of Denmark.svg دانمارک, Flag of Germany.svg آلمان, Flag of the Netherlands.svg هلند, Flag of Belgium.svg بلژیک, Flag of the United Kingdom.svg بریتانیا, Flag of the Isle of Man.svg جزیره من, Flag of Ireland.svg جمهوری ایرلند, Flag of France.svg فرانسه, Flag of Guernsey.svg گرنزی, Flag of Jersey.svg جرسی, Flag of Spain.svg اسپانیا, Flag of Portugal.svg پرتغال

آفریقا[ویرایش]

Flag of Morocco.svg مراکش, Flag of Spain.svg اسپانیا (جزایر قناری), Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg صحرای غربی, Flag of Mauritania.svg موریتانی, Flag of Cape Verde.svg کیپ ورد, Flag of Senegal.svg سنگال, Flag of The Gambia.svg گامبیا, Flag of Guinea-Bissau.svg گینه بیسائو, Flag of Guinea.svg گینه, Flag of Sierra Leone.svg سیرالئون, Flag of Liberia.svg لیبریا, Flag of Côte d'Ivoire.svg ساحل عاج, Flag of Ghana.svg غنا, Flag of Togo.svg توگو, Flag of Benin.svg بنین, Flag of Nigeria.svg نیجریه, Flag of Cameroon.svg کامرون, Flag of Equatorial Guinea.svg گینه استوایی, Flag of Gabon.svg گابون, Flag of Sao Tome and Principe.svg سائوتومه و پرینسیپ, Flag of the Republic of the Congo.svg جمهوری کنگو, Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg جمهوری دموکراتیک کنگو, Flag of Angola.svg آنگولا, Flag of Saint Helena.svg سینت هلینا, Flag of Namibia.svg نامیبیا, Flag of South Africa.svg آفریقای جنوبی, Flag of Norway.svg جزیره بووه

آمریکا جنوبی[ویرایش]

Flag of South Georgia and the South Sandwich Islands.svg جورجیای جنوبی و جزایر ساندویچ جنوبی, Flag of the Falkland Islands.svg جزایر فالکند, Flag of Chile.svg شیلی, Flag of Argentina.svg آرژانتین, Flag of Uruguay.svg اروگوئه, Flag of Brazil.svg برزیل, Flag of France.svg فرانسه (گویان فرانسه), Flag of Suriname.svg سورینام, Flag of Guyana.svg گویان, Flag of Venezuela.svg ونزوئلا, Flag of Colombia.svg کلمبیا

کارائیب[ویرایش]

Flag of Trinidad and Tobago.svg ترینیداد و توباگو, Flag of Curaçao.svg کوراسائو, Flag of Aruba.svg آروبا, Flag of Grenada.svg گرنادا, Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg سنت وینسنت و گرنادین‌ها, Flag of Barbados.svg باربادوس, Flag of Saint Lucia.svg سنت لوسیا, Flag of France.svg فرانسه مارتینیک و جزیره گوادلوپ), Flag of Dominica.svg دومینیکا, Flag of Montserrat.svg مونتسرات, Flag of Antigua and Barbuda.svg آنتیگوا و باربودا, Flag of Saint Kitts and Nevis.svg سنت کیتس و نویس, Flag of the Netherlands.svg هلند (جزایر کارائیب هلند), Flag of France.svg سنت بارثلمی, Flag of France.svg سنت مارتین, Flag of Sint Maarten.svg سنت مارتین, Flag of Anguilla.svg آنگویلا, Flag of the British Virgin Islands.svg جزایر ویرجین انگلستان, Flag of the United States Virgin Islands.svg جزایر ویرجین ایالات متحده, Flag of Puerto Rico.svg پورتوریکو, Flag of the Dominican Republic.svg جمهوری دومینیکن, Flag of the Turks and Caicos Islands.svg جزایر تورکس و کایکوس, Flag of Haiti.svg هائیتی, Flag of the Bahamas.svg باهاما, Flag of Cuba.svg کوبا, Flag of Jamaica.svg جامائیکا, Flag of the Cayman Islands.svg جزایر کیمن

آمریکای شمالی و مرکزی[ویرایش]

Flag of Panama.svg پاناما, Flag of Costa Rica.svg کاستاریکا, Flag of Nicaragua.svg نیکاراگوئه, Flag of Honduras.svg هندوراس, Flag of Guatemala.svg گواتمالا, Flag of Belize.svg بلیز, Flag of Mexico.svg مکزیک, Flag of the United States.svg ایالات متحده آمریکا, Flag of Bermuda.svg برمودا, Flag of Canada.svg کانادا, Flag of France.svg سنت پیر و ماژلان, Flag of Greenland.svg گرینلند

منابع[ویرایش]

  1. «اقیانوس اطلس». وبگاه آفتاب. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «اقیانوس اطلس». دانش نامه رشد. 
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Atlantic Ocean»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۶ ژوئیه ۲۰۱۱).
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اقیانوس اطلس موجود است.