اقیانوس اطلس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۰° شمالی ۳۰° غربی / ۰° شمالی ۳۰° غربی / 0; -30

اطلس (آتلانتیک)

نوع(اقیانوس‌شناسی) اقیانوس
مساحت ۱۰۶٬۴۰۰٬۰۰۰ کیلومترمربع (۴۱٬۱۰۰٬۰۰۰ مایل‌مربع)
رتبه مساحت دوم
ژرفای بیشینه ۸۶۰۵ متر
ژرفای میانگین ۳۳۳۲ متر

اقیانوس اَطلَس یا اقیانوس آتلانتیک، دومین اقیانوس بزرگ دنیا است که قاره‌های آفریقا و اروپا را از قاره آمریکا جدا می‌سازد و درازایش نیز از جنوبگان تا اقیانوس منجمد شمالی است. نام اقیانوس آتلانتیک از یک لغت یونانی به معنای دریای اطلس گرفته شده است. نخستین بار هرودت این اقیانوس را دریای اطلس نامید.[۱]

مشخصات اقیانوس اطلس[ویرایش]

اقیانوس اطلس به صورت حوزه s شکلی است که در جهت شمالی جنوبی گسترش دارد و توسط جریان های متقابل استوایی در حدود ۸ درجه عرض جغرافیایی شمالی به اطلس شمالی و اطلس جنوبی تقسیم می شود. اقیانوس اطلس از غرب توسط قاره آمریکا (شمالی و جنوبی) و از شرق توسط قاره های اروپا و آفریقا محصور شده است و توسط تنگه جبل الطارق با دریای مدیترانه در ارتباط است. از سمت شمال توسط تنگه دانمارک، دریای گرینلند و دریای نروژ و دریای بارنتز به اقیانوس منجمد شمالی(اقیانوس شمالگان یا دریای آتلانیک) و از سمت جنوب شرقی به اقیانوس هند و از سمت جنوب غربی توسط تنگه دریک به اقیانوس آرام و از جنوب به اقیانوس جنوبی متصل می شود(در برخی تعاریف دیگر امتداد آن را تا قطب جنوب درنظر می گیرند). اقیانوس اطلس و اقیانوس آرام از طریق کانال پاناما در بین آمریکای شمالی و جنوبی نیز به هم متصل هستند. اقیانوس اطلس همچنین با دریای کارائیب، خلیج مکزیک، خلیج هودسن، خلیج بافین، خلیج بیسکای، دریای شمال، دریای بالتیک و دریای کلتیک مجاورت دارد.

مساحت اقیانوس اطلس با در نظر گرفتن دریاهای مجاور آن در حدود ۱۰۶٬۴۰۰٬۰۰۰ کیلومترمربع (۴۱٬۱۰۰٬۰۰۰ مایل‌مربع) است که ۲۰ درصد مساحت کل زمین و ۲۶ درصد مساحت آب‌های زمین را شامل می‌شود. بدون احتساب این دریاها مساحت آن ۸۲۴۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع می شود.

حجم اقیانوس اطلس با احتساب دریاهای مجاور آن ۳۵۴٬۷۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب و بدون آن ها ۳۲۳٬۶۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب است.

عمق متوسط اقیانوس اطلس با احتساب دریاهای مجاور ۳۳۳۹ متر و بدون درنظر گرفتن آن ها ۳۹۲۶ متر می باشد. عمیق ترین قسمت این اقیانوس در گودال پورتوریکو به عمق ۸۶۰۵ متر می باشد.

عرض اقیانوس اطلس از ۲۸۴۸ کیلومتر بین برزیل و لیبریا تا ۴۸۳۰ بین آمریکای شمالی و آفریقا متغیر است.[۲]

آب و هوای اقیانوس اطلس[ویرایش]

آب و هوای اقیانوس اطلس و سرزمین های اطراف آن تحت تاثیر دمای سطح اب و جریان های آبی می باشد. گرم ترین نواحی آب و هوایی اطلس در شمال استوا گسترش دارد و سرد ترین نواحی آن در عرض های جغرافیایی بالا قرار دارند که این نواحی توسط یخ های دریایی پوشیده شده اند. جریان های اقیانوسی آب و هوای اطلس را با انتقال اب های گرم و سرد به دیگر نواحی کنترل می کنند.

شوری آب اقیانوس اطلس متغیر است و به تبخیر، بارش، جریان اب رودخانه ها و ذوب یخ ها بستگی دارد که معمولاً بین ۳۳ تا ۳۷ گرم در لیتر است.

دمای سطح آب اقیانوس اطلس بسته به عرض جغرافیایی، جریان های دریایی و فصل های مختلف بین ۲ تا ۲۹ درجه سانتی گراد در تغییر است. بیشترین دما در شمال خط استوا و کمترین دما در نواحی قطبی است. در عرض های جغرافیایی متوسط بیشترین مقدار دما بین ۷ تا ۸ درجه سانتی گراد است.[۲]

کشورهای همجوار[ویرایش]

اروپا[ویرایش]

 ایسلند،  جزایر فارو,  نروژ،  سوئد،  دانمارک،  آلمان،  هلند، Flag of Belgium.svg بلژیک،  بریتانیا،  جزیره من,  جمهوری ایرلند،  فرانسه،  گرنزی,  جرسی,  اسپانیا،  پرتغال

آفریقا[ویرایش]

 مراکش،  اسپانیا (جزایر قناری),  صحرای غربی،  موریتانی،  کیپ ورد،  سنگال،  گامبیا،  گینه بیسائو،  گینه،  سیرالئون،  لیبریا،  ساحل عاج،  غنا،  توگو،  بنین،  نیجریه،  کامرون،  گینه استوایی،  گابون،  سائوتومه و پرینسیپ،  جمهوری کنگو،  جمهوری دموکراتیک کنگو،  آنگولا،  سینت هلینا,  نامیبیا،  آفریقای جنوبی،  جزیره بووه

آمریکا جنوبی[ویرایش]

 جورجیای جنوبی و جزایر ساندویچ جنوبی,  جزایر فالکند,  شیلی،  آرژانتین،  اروگوئه،  برزیل،  فرانسه (گویان فرانسه),  سورینام،  گویان،  ونزوئلا،  کلمبیا

کارائیب[ویرایش]

 ترینیداد و توباگو،  کوراسائو,  آروبا,  گرنادا،  سنت وینسنت و گرنادین‌ها،  باربادوس،  سنت لوسیا،  فرانسه مارتینیک و جزیره گوادلوپ),  دومینیکا،  مونتسرات,  آنتیگوا و باربودا،  سنت کیتس و نویس،  هلند (جزایر کارائیب هلند),  سنت بارثلمی,  سنت مارتین,  سنت مارتین,  آنگویلا,  جزایر ویرجین انگلستان,  جزایر ویرجین ایالات متحده,  پورتوریکو,  جمهوری دومینیکن،  جزایر تورکس و کایکوس,  هائیتی،  باهاما،  کوبا،  جامائیکا،  جزایر کیمن

آمریکای شمالی و مرکزی[ویرایش]

 پاناما،  کاستاریکا،  نیکاراگوئه،  هندوراس،  گواتمالا،  بلیز،  مکزیک،  ایالات متحده آمریکا،  برمودا,  کانادا،  سنت پیر و ماژلان,  گرینلند

منابع[ویرایش]

  1. «اقیانوس اطلس». وبگاه آفتاب. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «اقیانوس اطلس». دانش نامه رشد. 
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Atlantic Ocean»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۶ ژوئیه ۲۰۱۱).