ویلنیوس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ویلنیوس
Vilnius
—  شهر  —
Vilnius montage.jpg
بالا: شهر قدیمی ویلنیوس
وسط چپ: کلیسا جامع ویلنیوس
وسط راست: کلیسا سنت آنه ویلنیوس
ردیف سوم: سنیپیسکس
ردیف چهارم: کاخ ریاست‌جمهوری ویلنیوس.

نشان رسمی
موقعیت ویلنیوس در لیتوانی
مختصات: ۵۴°۴۱′ شمالی ۲۵°۱۷′ شرقی / ۵۴.۶۸۳° شمالی ۲۵.۲۸۳° شرقی / 54.683; 25.283مختصات: ۵۴°۴۱′ شمالی ۲۵°۱۷′ شرقی / ۵۴.۶۸۳° شمالی ۲۵.۲۸۳° شرقی / 54.683; 25.283
کشور Flag of Lithuania.svg لیتوانی
ناحیه قومی Dainava
استان Vilnius County flag.png استان ویلنیوس
شهرستان شهرستان ویلنیوس
پایتخت لیتوانی
استان ویلنیوس
شهرستان ویلنیوس
Vilnius district municipality
بنیانگذاری ۱۳۲۳
تاریخ شهرشدن ۱۳۸۷
Elderships
فرمانداری
 • شهردار
مساحت
 • شهر ۴۰۱ km۲ (۱۵۵ sq mi)
جمعیت (۲۰۱۱)
 • شهر ۵۲۳٬۰۵۰
 منطقه شهری ۸۳۸٬۸۵۲
(منطقه ویلنیوس)
منطقه زمانی EET (یوتی‌سی ۲+)
 • تابستان  EEST (یوتی‌سی ۳+)
وب‌گاه www.vilnius.lt

ویلنیوس (به لیتوانیایی: Vilnius) پایتخت و بزرگترین شهر کشور لیتوانی است. این شهر در طول تاریخ و در زبان‌های متفاوت با نامهای متفاوتی شناخته شده‌است. معروف‌ترین نام غیر لیتوانیایی لهستانی: Wilno، بلاروسی: Вiльнюс, Вiльня، آلمانی: Wilna، لتونیایی: Viļņa، (به عبری: ווילנע (Vilne)) است. این شهر ۵۶۰٬۱۹۰ نفر جمعیت دارد.

ویلنیوس یک مرکز شهر تاریخی دارد و یکی از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های این بخش از اروپا در این شهر قرار دارد. ویلنیوس در سال ۲۰۰۹ به همراه لینتز پایتخت فرهنگی اروپا شد. ویلنیوس را اورشلیم شمال، و آتن لیتوانی نیز لقب داده‌اند. نام این شهر از نام رودخانه ویلنیا گرفته شده است.

تاریخچه[ویرایش]

رومانس باتورا تاریخ‌شناس این شهر را با نام وروتا یکی از پادشاهان لیتوانی که در سال ۱۲۵۳ میلادی در قلعه مینداگاس تاجگذاری کرد نام می‌برد. در دوران پادشاهی ویتنیس شهر از سکونتگاه تجاری به وجود آمد و اولین کلیسا کاتولیک فرانسیسی در آن ساخته شد.

نام شهر برای نخستین بار در نامه دوک بزرگ گدیمیناس به یهودیان ساکن در شهرهای آلمان شد و همین طور به پاپ جان بیست و دوم برای دعوت به اقامت در این شهر نام برده. این نامه ابهام‌ها را در مورد پایتخت بودن ویلینیوس در آن زمان را بر طرف می‌کند. قلعه قدیمی تراکای اولین محل اقامت دوک بزرگ لیتوانی بود.

بر پایه افسانه‌ها گدیمیناس در خواب گرگ آهنینی دید که در بالای تپه‌ای زوزه می‌کشد و سردسته کفار (غیر مسیحی‌ها) برای وی چنین تعبیر خواب کردند که:

گرگ آهنین مجموعه قلعه ولنیوس و شهری را که به وسیله گدیمسناس در آن محل تاسیس خواهد شد را نشان می‌دهد و شهر پایتخت لیتوانی خواهد شد و انعکاس این عمل در دنیا دیده خواهد شد.

محل پیشنهادی دارای جایگاه خاصی بود از جمله در مرکز لیتوانی و در محل تقاطع دو رودخانه قابل کشتیرانی قرار داشت و همچنین به وسیله جنگل و آب احاطه شده بود که نفوذ دشمن را سخت می‌کرد. قلمرو دوک مورد هجوم پادشاه تئوتونیک بود.

آب و هوا[ویرایش]

آب و هوای ویلینیوس مرطوب قاره‌ای هست و دمای هوای این شهر از سال ۱۷۷۷ ثبت گردیده‌است. میانگین سالانه دما ۶٫۱ است و همچنین متوسط دما در ماه ژانویه -۴٫۹ و در ژوئیه ۱۷ درجه سانتیگراد گزارش شده‌است. میزان متوسط سالانه بارش ۶۶۱ میلیمتر است.

در تابستان دما به ۳۰ درجه سانتیگراد می‌رسد و تفریحات شبانه شهر ویلنیوس و کافه‌تریاها و بارها و رستوران‌ها در این زمان از سال بسیار مورد استقبال مردم هستند. زمستان بسیار سرد در ماه‌های فوریه و ژانویه به دمای منفی ۲۵ درجه سانتیگراد می‌رسد.

رودخانه ویلینیا و دریاچه‌های اطراف آن در زمستان یخ می‌زنند و همچنین در این زمان ماهیگیری در یخ بسیار مورد استقبال است. مردم با سوراخ کردن یخ‌ها و قرار دادن قلاب‌های ماهیگیری در آب به ماهیگیری می‌پردازند.

وضعیت آب‌وهوای ویلنیوس، لیتوانی
ماه ژانویه فوریه مارس آوریل مه ژوئن ژوئیه اوت سپتامبر اکتبر نوامبر دسامبر سال
میانگین بالاترین‌ها ‎°C (°F)‎ -۳٫۵ -۱٫۷ ۳٫۳ ۱۰٫۷ ۱۸٫۲ ۲۱٫۱
(۷۰)
۲۲٫۱ ۲۱٫۶ ۱۶٫۴ ۱۰٫۲ ۳٫۵ -۰٫۵ ۱۰٫۱
میانگین پایین‌ترین‌ها ‎°C (°F)‎ -۸٫۷ -۷٫۶ -۳٫۸ ۱٫۶ ۷٫۵ ۱۰٫۸ ۱۲٫۳ ۱۱٫۵ ۷٫۷ ۳٫۴ -۰٫۹ -۵٫۲ ۳٫۴
بارش mm (اینچ) ۴۱ ۳۸ ۳۹ ۴۶ ۶۲ ۷۷ ۷۸ ۷۲ ۶۵ ۵۳ ۵۷ ۵۵ ۶۸۳
ساعات آفتابی ۳۶ ۷۱ ۱۱۷ ۱۶۴ ۲۴۱ ۲۳۱ ۲۱۹ ۲۱۷ ۱۴۰ ۹۴ ۳۳ ۲۵ ۱٬۵۸۸
[نیازمند منبع]

آمار مردم[ویرایش]

بر پایه نخستین سرشماری امپراتوری روسیه که در سال ۱۸۹۷ انجام شد شهر ویلینیوس ۱۵۴٫۵ هزار نفر جمعیت داشت. که ۶۱٫۸۴۷ درصد جمعیت آن را یهودیان و ۴۷٫۷۹۵ درصد آنها را لهستانی‌ها تشکیل می‌دادند.

گروه‌های دیگر شامل روس‌ها و بلاروس‌هاو اوکراینی‌ها که ۳۷٫۹۹۲ نفر از جمعیت را تشکیل می‌دادند و ۳٫۱۳۱ نفر لیتوانی‌ها و ۲٫۱۷۰ نفر آلمانی‌ها و ۷۷۲ نفر تاتارها تشکیل می‌دادند.

بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۱ جمعیت این شهر ۵۴۲٫۲۸۷ نفر بود که ۵۷٫۸ درصد آن را لیتوانی‌ها و ۱۸٫۷ درصد لهستانی‌ها و ۱۴ درصد روس‌ها و ۴ درصد بلاروس‌ها و ۱٫۳ درصد اوکراینی‌ها و ۰٫۵ درصد یهودیان تشکیل می‌دهند و باقی‌مانده قومیت‌های دیگر هستند.

روند رشد جمعیت[ویرایش]

جمعیت ویلینیوس طی سالهای ۱۷۹۶ تا ۲۰۱۰

جمعیت تاریخی ویلنیوس
۱۷۹۶ ۱۸۱۱ ۱۸۱۸ ۱۸۵۹ ۱۸۷۵ ۱۸۹۷ ۱۹۰۹ ۱۹۱۶ ۱۹۱۹ ۱۹۲۳ ۱۹۳۱ ۱۹۳۹ ۱۹۴۱
۱۷ ۵۰۰ ۵۶ ۳۰۰ ۳۳ ۶۰۰ ۵۸ ۲۰۰ ۸۲ ۷۰۰ ۱۵۴ ۵۰۰ ۲۰۵ ۲۰۰ ۱۴۰ ۸۰۰ ۱۲۸ ۵۰۰ ۱۶۷ ۴۰۰ ۱۹۵ ۱۰۰ ۲۰۹ ۴۰۰ ۲۷۰ ۰۰۰
جمعیت تاریخی ویلنیوس
۱۹۴۴ ۱۹۵۹ ۱۹۷۰ ۱۹۷۹ ۱۹۸۵ ۱۹۸۹ ۲۰۰۱ ۲۰۰۳ ۲۰۰۴ ۲۰۰۶ ۲۰۰۷ ۲۰۰۸ ۲۰۰۹ ۲۰۱۰
۱۱۰ ۰۰۰ ۲۳۶ ۱۰۰ ۳۷۲ ۱۰۰ ۴۸۱ ۰۰۰ ۵۴۴ ۴۰۰ ۵۷۶ ۷۰۰ ۵۴۲ ۳۰۰ ۵۵۲ ۸۰۰ ۵۴۱ ۱۸۰ ۵۴۱ ۸۲۴ ۵۴۲ ۷۸۲ ۵۴۴ ۲۰۶ ۵۴۶ ۷۳۳ ۵۶۰ ۲۰۰

دانشگاه‌ها[ویرایش]

شهر دارای دانشگاه‌های بسیاری است که بزرگترین و قدیمی‌ترین آنها دانشگاه ویلینیوس با ۲۳۰۰۰ دانشجو است از دانشگاه‌های دیگر از جمله میکولوس رومریس با ۱۹۰۰۰ دانشجو و دانشگاه فنی گدیمیناس با ۱۳۵۰۰ دانشجو و دانشگاه تربیت مدرس ویلینیوس با ۱۲۵۰۰ دانشجو نام برد.

دیدنی‌ها[ویرایش]

شهرهای خواهرخوانده[ویرایش]

چشم‌اندازی از شهر ویلنیوس

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ویلنیوس موجود است.