مختصات: شرقی′۱°۵۳ شمالی′۱°۲۸ / ۵۳٫۰۱۷غرب ۲۸٫۰۱۷جنوب / -۵۳٫۰۱۷;-۲۸٫۰۱۷
آتَشکَده به گونهای از نیایشگاههای زرتشتیان گفته میشود که آتش در جای خاصی از آن قرار دارد و مهمترین نیایشهای دینی در آن و در برابر آتش انجام میگیرد
بناهای چارتاقی [ویرایش]
بسیاری از بناهای چارطاقی در سطح کشور - به تصّور آتشکده - یا به طور کامل تخریب شده و یا تغییر کاربری داده شده است. ولی تعدادی هم مانند چارطاقی نیاسر و چارطاقی تفرش، سالم ماندهاند. چارتاقی هارا آتشکدههای دوره ساسانی میدانند.
بنای آتشکدهها [ویرایش]
بنا بر نظر احمد تفضلی اطلاعات ما در مورد آتشکدهها عموما از دوره ساسانی و اسلامی است. شکل و بنای آتشکدهها در همه جا یکسان بوده. معمولاً ً هر آتشکده هشت درگاه و چند اتاق هشت گوشه داشته و آتشدان در وسط بنا واقع بوده و پیوسته آتش مقدس در آن میسوخته. اما با گذر زمان و به تدریج در دین زرتشت مقرر میشود که آفتاب بر آتش نتابد. بنابراین آتش را در فضای باز نگهداری نکرده و اتاقی در وسط بنا ساختند که آتشدان در آن قرار داشت. تعداد آتشکدهها بسیار بود و تأسیس آنها به زمان خیلی پیش از ظهور زرتشت، یعنی زمان پیشدادیان (هوشنگ و جمشید) میرسید. ولی در عهد ساسانیان سه آتشکدهٔ مشهور بدین قرار بود:
به نام سه طبقهٔ اصلی اجتماعی در آن دوران یعنی طبقهٔ ارتشتاران و نظامیان، طبقهٔ کشاورزان و پیشه وران، و طبقهٔ موبدان و روحانیان، که با سه رنگ سرخ و سبز و سپید یا همان سه رنگ پرچم ایران مشخص میشدهاند، اهمیت مییابد. به زعم احمد تفضلی آتشکدهها بنا بر اهمیت نوع آتشی که در آن است، به سه دسته تقسیم میشوند: آتشِ بَهْرام، آدُران و دادگاه.
آتشکدههای خاموش [ویرایش]
آتشکدههای زیادی در کشور موجود است که بعد از تازش اعراب به ایران و همینطور در دوران صفویه به اجبار خاموش شدند، تعدادی نیز با دست اعراب و یا خود متعصبین ایرانی تخریب گشتند.
آتشکدههای مشهور [ویرایش]
جستارهای وابسته [ویرایش]
پیوند به بیرون [ویرایش]
