گاهشماری ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

گاهشماری رسمی ایران تقویمی است که در ۱۱ فروردین ۱۳۰۴ (۱۹۲۵ میلادی) در مجلس شورای ملی تصویب شد و به موجب آن طول و نام ماه‌های سال اصلاح شد. طول ماه‌ها که در هر سال متغیر بود و از ۲۹ روز تا ۳۲ روز تغییر می‌کرد به شش ماه ۳۱ روزه، پنج ماه ۳۰ روزه و یک ماه ۲۹ روزه (که در سال های کبیسه ۳۰ روز می‌شود) دقیق شد و نام ماه‌ها از نام صورت های فلکی به نام های امروزی آن (فروردین تا اسفند) تغییر کرد.

این گاهشماری هجری خورشيدی و بر اساس گاهشماری جلالی است ولی مبدأ این تقویم نوروز سال هجرت محمد، پیامبر اسلام از مکه به مدینه در سال ۶۲۲ میلادی است.

در این گاهشماری معیار شروع سال، سال شمسی حقیقی است ولی مکانی که باید مبدأ محاسبهٔ تقویم قرار گیرد مشخص نشده است. بعضی (از جمله ایرج ملکپور) نصف‌النهار ۵۲٫۵ درجهٔ شرقی را مرجع محاسبات این تقویم گرفته‌اند و برخی دیگر (از جمله راین‌گولد و درشوویتز در Calendrical Calculations) شهر تهران را. این دو مبدأ تا حدود سال ۱۴۶۹ هجری شمسی اختلافی در گاهشماری ایجاد نمی‌کنند ولی برای تعیین کبیسه بودن یا نبودن سال ۱۴۶۹، لازم است مبدأ این گاهشماری مشخص شود.

[ویرایش] جستارهای وابسته

• گاهشماری هجری شمسی
• گاهشماری جلالی
• گاهشماری افغانستان
• هجرت حضرت محمد

گاهی نیز دسته بندی گاهشمارهای ایرانی را به گونه زیر انجام می دهند:

   1- تاریخ یزدگردی کهن،
   2- گاهشمار دوره ساسانی،
   3- گاهشمار اردشیری،
   4- تاریخ یزدگردی نو،
   5- گاهشمار جلالی،
   6- تاریخ ایلخانی،
   7- گاهشمار مغولی (ترکی وختایی و اویغوری)،
   8- گاهشمار مَهی، 
   9- گاهشمار شاهنشاهی،
   10- گاهشمار امروزی،

[ویرایش] منابع

• اکرمی، موسی. گاهشماری ایرانی. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، ۱۳۸۰. شابک ‎۹۶۴‐۵۷۹۹‐۴۲‐۲.
• تاریخ‌شناسی، پایهٔ پیش‌دانشگاهی، رشتهٔ علوم انسانی، دفتر برنامه‌ریزی و تالیف کتاب‌های درسی ایران، ۱۳۸۵. (بازنگری شده)

‎

این نوشتار دربارهٔ ایران خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.