جمعه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

آدینه یا جمعه در تقویم جلالی و در بعضی از کشورهای اسلامی مانند عربستان سعودی و عراق، هفتمین و آخرین روز هفته و روز تعطیل هفته کاری و شنبه، روز اول هفته و روز اول هفته کاری به‌شمار می‌آید، و در تقویم میلادی، پنجمین روز هفته‌است، در کشورهایی که به طور قراردادی یک‌شنبه روز اول هفته‌است، آدینه، ششمین روز هفته محسوب می‌شود. در کشور اسرائیل نیز آدینه و شنبه روزهای آخر هفته و یکشنبه روز اول هفته کاری است. در گاهشمار آریایی نام این روز ناهید شید است. این روز، بین دو روز پنج‌شنبه و شنبه قرار گرفته‌است.

در بسیاری از کشورهایی که از سیستم تقویم میلادی استفاده می‌کنند، آدینه آخرین روز کاری قبل از تعطیلات پایان هفته‌است، به طوری که در بعضی از ادارات اجازه دارند که کمتر از پوشش فرم استفاده کنند که در این ادارات، آدینه به عنوان آدینه غیر جدی(Casual Friday) یا (Dress-Down Friday) معروف است.

در نجوم[ویرایش]

جمعه یا آدینه در نجوم، به سیاره زهره مرتبط است، که این موضوع با عشق، صلح، و آرامش، در کنار شدت احساسات و رویاهای باطل، همبسته‌است. آدینه همچنین با برج میزان و برج ثور نیز مرتبط است.

خرافات[ویرایش]

در بعضی از فرهنگ‌ها، آدینه، به خصوص روز ۱۳ هر ماه که با آدینه، مقارن شود، روزی شوم و نحس است. در میان دریانوردان، جمعه روز شومی برای شروع یا ادامه سفر است. بر اساس افسانهها، یک ناو سلطنتی معروف به HMS Friday در روزهای جمعه، به دریا انداخته می‌شود که ناخدای آن نیز، ناخدا فرایدی است.

در مذاهب[ویرایش]

  • روز تعطیل یهودیان، از غروب روز آدینه آغاز می‌شود و در شبانگاه شنبه به پایان می‌رسد.
  • در دین مسیحیت، آدینه نیک، آخرین آدینه قبل از عید پاک محسوب می‌شود، آنها در این روز به مناسبت عروج عیسی، جشن می‌گیرند.
  • مسیحیان کاتولیک، متعهد هستند که در آدینه از خوردن گوشت، به غیر از گوشت ماهی خودداری کنند.
  • مسلمانان، در روز جمعه مراسم نماز جمعه و رسوم خاص آن را بر‌گزار می‌کنند. «شیعیان» این روز را منسوب به امام زمان(=منجی موعود) می دانند و برای ظهورش دعاهایی همچون دعای «ندبه» می‌خوانند و اعتقاد دارند که در این روز ظهور میکند
  • جمعه، همچنین روز تعطیل، در آیین بهاییت محسوب می‌شود.
  • مسیحیان اورتودوکس نیز، در این روز به مانند چهارشنبه، روزه ای خاص می‌گیرند.
  • در تایلند، نیز روز جمعه با رنگ آبی همنشین است.

نام‌های معروف روز آدینه[ویرایش]

  • جمعه نیک: آخرین جمعه قبل از عید پاک.
  • جمعه سیاه: بر اساس قراردادی نانوشته تاریخی، به هر جمعه‌ای که در آن مصیبتی واقع شود، گویند.
  • در آمریکا، جمعه سیاه همچنین به روز پس از روز شکر گزاری نیز می‌گویند، اولین روز رسمی بازگشایی فروشگاه‌ها برای فصل فروش ویژه جشن کریسمس، دوره زمانی که بیشتر مشاغل به سود خود بسیار می‌افزایند تا ضرر و کم فروشی خود را جبران کنند.
  • جمعه غیر جدی: یا جمعه خداحافظی، به راحتی از پوشیدن لباس فرم در بعضی از ادارات در روز جمعه می‌گویند.
  • جمعه خونین: در ایران، به یادواره ۱۷ شهریور، روز کشتار مردم و دانش آموزان در میدان ژاله توسط نیروهای نظامی رژیم سلطنتی ایران در ایام انقلاب سال ۱۳۵۷ می‌گویند.

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ جمعه موجود است.