مهر (ماه)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شهریور مهر آبان
۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴
۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰ ۲۱
۲۲ ۲۳ ۲۴ ۲۵ ۲۶ ۲۷ ۲۸
۲۹ ۳۰
گاه‌شماری هجری خورشیدی

مِهر (در زبان فارسی افغانستان: میزان)، هفتمین ماه سال هجری خورشیدی است و در گاه‌شماری رسمی ایران و افغانستان همواره ۳۰ روز دارد و از روز ۱۸۷م سال آغاز شده و در روز ۲۱۶م سال پایان می‌یابد و نخستین ماه فصل پاییز است.

برج فلکی مهرماه برج میزان است که هفتمین برج فلکی از دایرةالبروج است. واژهٔ میزان به معنی ترازو است. نماد ماه مهر، ترازو (در انگلیسی Libra) نامیده می‌شود.

در گاه‌شماری رسمی ایران نام این ماه از نام ماه هفتم گاه‌شماری اوستایی نو که در اوستایی میثْرَ و در پهلوی میتْرْ نام دارد، برگرفته شده‌است. مهر نام یکی از ایزدان است. در گاه‌شماری زرتشتی شانزدهمین روز هرماه نیز به این ایزد تعلق دارد و روز شانزدهم مهرماه، جشن مهرگان برگزار می‌شود.

ریشه[ویرایش]

واژهٔ مهر به واژهٔ هندوایرانی miθra برمی‌گردد که نام ایزدی ودایی، ایرانی و زرتشتی است. این نام در ودا هم به صورت mitra (اسم خنثی) و Mitra (اسم مذکر) به کار رفته‌است. در اوستا صورت miθra (اسم مذکر) کاربرد دارد. آنتوان میه این واژه را «پیمان» معنا کرد. ولفگانگ لنتس معنی «احترام، دین داری» را در ارتباط با اجرای مراسم آیینی و دینی و رعایت حقوق همسایه مطرح کرد. دلیل او بیشتر واژهٔ فارسی «مهر» در معنی امروزی آن «محبت و دوستی» است که با معنای سنتی آن در هندی کهن به معنی «دوست» مطابق است. هرمان لومل به جنبهٔ دینی و انسان انگارانهٔ میترا تاکید دارد که به عنوان «داور»، «ایزد نور» و «جنگجو» ستایش می‌شود و از همین رو، «پیمان» جنبهٔ اخلاقی این شخصیت شده‌است.[۱]

رویدادها[ویرایش]

مناسبت‌ها[ویرایش]

  • ۱ - جشن میتراکانا
  • ۵ - روز جهانی جهانگردی [۲۷ سپتامبر]
  • ۷ - روز آتش‌نشانی و ایمنی
  • ۸ - روز بزرگداشت مولوی
  • ۸ - روز جهانی ناشنوایان [۳۰ سپتامبر]
  • ۸ - روز جهانی ترجمه و مترجم [۳۰ سپتامبر]
  • ۱۳ - تیرروز، جشن تیرروزِی
  • ۱۳ - روز نیروی انتظامی (ایران)
  • ۱۴ - روز دامپزشکی
  • ۱۶ - مهر روز، جشن مهرگان
  • ۱۶ - روز جهانی کودک [۸ اکتبر]
  • ۱۷ - روز جهانی پست [۹ اکتبر]
  • ۲۰ - روز بزرگداشت حافظ
  • ۲۱ - جشن رامروزی
  • ۲۱ - جشن پیروزی کاوه و فریدون
  • ۲۲ - روز جهانی استاندارد [۱۴ اکتبر]
  • ۲۳ - روز جهانی نابینایان [۱۵ اکتبر]
  • ۲۵ - روز جهانی ریشه کنی فقر [۱۷ اکتبر]
  • ۲۶ - روز تربیت بدنی و ورزش

زادروزها[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. بهار مختاریان. «مهر و مهرگان». پایگاه انسان‌شناسی و فرهنگ، ۱ مهر ۱۳۹۱.