مهر (ماه)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شهریور مهر آبان
۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴
۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰ ۲۱
۲۲ ۲۳ ۲۴ ۲۵ ۲۶ ۲۷ ۲۸
۲۹ ۳۰  
گاه‌شماری هجری خورشیدی

مِهر (در زبان فارسی افغانستان: میزان)، در زبان پشتو تله (به پشتو: تله) و در زبان کردی رزبر (به کردی: ڕەزبەر)، هفتمین ماه سال هجری خورشیدی است و در گاه‌شماری رسمی ایران و افغانستان همواره ۳۰ روز دارد و از روز ۱۸۷م سال آغاز شده و در روز ۲۱۶م سال پایان می‌یابد و نخستین ماه فصل پاییز است.

برج فلکی مهرماه برج میزان است که هفتمین برج فلکی از دایرةالبروج است. واژهٔ میزان به معنی ترازو است. نماد ماه مهر٬ ترازو (در انگلیسی Libra) نامیده می‌شود.

در گاه‌شماری رسمی ایران نام این ماه از نام ماه هفتم گاه‌شماری اوستایی نو که در اوستایی میثْرَ و در پهلوی میتْرْ نام دارد٬ برگرفته شده‌است. مهر نام یکی از ایزدان است. در گاه‌شماری زرتشتی شانزدهمین روز هرماه نیز به این ایزد تعلق دارد و روز شانزدهم مهرماه٬ جشن مهرگان برگزار می‌شود.

ریشه[ویرایش]

واژۀ مهر به واژۀ هندوایرانی miθra برمی‌گردد که نام ایزدی ودایی٬ ایرانی و زرتشتی است. این نام در ودا هم به صورت mitra (اسم خنثی) و Mitra (اسم مذکر) به کار رفته‌است. در اوستا صورت miθra (اسم مذکر) کاربرد دارد. آنتوان میه این واژه را «پیمان» معنا کرد. ولفگانگ لنتس معنی «احترام، دین داری» را در ارتباط با اجرای مراسم آیینی و دینی و رعایت حقوق همسایه مطرح کرد. دلیل او بیشتر واژۀ فارسی «مهر» در معنی امروزی آن «محبت و دوستی» است که با معنای سنتی آن در هندی کهن به معنی «دوست» مطابق است. هرمان لومل به جنبهٔ دینی و انسان انگارانهٔ میترا تاکید دارد که به عنوان «داور»، «ایزد نور» و «جنگجو» ستایش می‌شود و از همین رو، «پیمان» جنبهٔ اخلاقی این شخصیت شده‌است [۱].

رویدادها[ویرایش]

مناسبت‌ها[ویرایش]

  • ۱ - جشن میتراکانا
  • ۸ - روز بزرگداشت مولوی
  • ۱۳ - تیرروز، جشن تیرروزِی
  • ۱۶ - جشن مهرگان
  • ۲۰ - روز بزرگداشت حافظ
  • ۲۱ - جشن رامروزی
  • ۲۱ جشن پیروزِی کاوه و فریدون

زادروزها[ویرایش]


منابع[ویرایش]

  1. بهار مختاریان. «مهر و مهرگان». پایگاه انسان شناسی و فرهنگ، ۱ مهر ۱۳۹۱.