ننه‌سرما

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ننه‌سرما شخصیتی افسانه‌ای در فرهنگ ایران است. مانند عمو نوروز و حاجی فیروز. شکل‌گیری این شخصیت به زمان زرتشت بازمی‌گردد.[۱]

افسانه‌ها[ویرایش]

داستان عمو نوروز و ننه سرما نیز از افسانه‌های نمادین گذار سال کهنه به سال نو است. پیری کهنسال که بابا نوروز یا عمو نوروز خوانده می‌شود، به دیدار زنی فرتوت و زمان فرسود می‌رود که او را ننه سرما می‌نامند و به گونه‌ای بانوی عمو نوروز شمرده می‌شود و طبق افسانههای شفاهی موجود، ننه سرما در درازای سال، تنها در این شب است که بخت در کنار شوهر بودن را دارد. پس از این شب، ننه سرما، عمو نوروز را وا می‌نهد و به راه خود می‌رود تا در سال آینده این دو باز در همین شب یکدیگر را ملاقات کنند.[۲]

نمادشناسی[ویرایش]

رنگ سرخ جامه بابا نوروز، نشان راز آلودگی خورشید است که نشانه‌ای در هفت سین نوروز و سفره شب چله نیز در آن مشاهده می‌شود و ریش سفید و بلند بابا نوروز نشانه زمان و قدمت نوروز و جاوید بودن آن است. بنا به گفته برخی محققان، رنگ سرخ جامه بابانوئل نیز از سرخی جامه عمو نوروز گرفته شده‌است. در باورشناسی و نمادشناسی کهن، مرد، نشانه نرینگی و اثرگذاری است و زن نشانه اثرپذیری است. در داستان بابانوروز و ننه سرما هم اگر طبق باورهای باستان بابا نوروز مرد است و ننه سرما زن، به این نشان است که چیرگی بر سرما با گرما و روشنی است و ننه سرما، آمدن عمو نوروز و روشنی را انتظار می‌کشد. این اتفاقی است که نه تنها در طبیعت؛ بلکه در کل کائنات روی می‌دهد و این روشنی است که تاریکی را در بر می‌گیرد و تاریکی در نور هرگز جایی نداشته و ندارد این جریان یک فلسفه خداوندی است و در معنا تحقق پیدا می‌کنند و داستان زیبای بابانوروز و ننه سرما نیز نمادی از این واقعیت اهورایی است.[۳]

پانویس[ویرایش]

  1. http://cmes.hmdc.harvard.edu/outreach/curriculumplans/lessons/teacherplans Harvard University Middle Eastern Studies, Naneh Sarma
  2. افسانه ملل
  3. خبرگزاری ایلنا