سال کبیسه
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
کبیسه از ریشه کبس به معنی پرکردن چاه از خاک است. در گاهشماری، به مقدار زمانی که برای رفع نقصان سالهای عمومی از مقدار واقعی آن یا رفع نقصان سالهای خاص نسبت به سالهای دیگر، بر سال معینی می افزایند، کبیسه گفته میشود. سال کبیسه (فرانسه Bissixtile)سالی است که مقدار نقصان بر آن افزوده شده باشد.
در گاهشمارهای مبتنی بر تقویم جلالی، مثل تقویم گرگوری و تقویم هجری خورشیدی، معمولاً حدود هر سی و سه سال هشت سال کبیسه و بیست و پنج سال معمولی میشود. در تقویمهای قمری، مثل تقویم هجری قمری، طول سالهای عادی ۳۵۴ روز و طول سالهای کبیسه ۳۵۵ روز است. در این تقویمها معمولاً حدود هر سه سال یک بار سال کبیسه میشود. [۱]
در برخی گاهشمارها، مثل تقویم عبری، تقویم طبری و تقویم چینی، طول سالهای عادی ۱۲ ماه و طول سالهای کبیسه ۱۳ ماه است.
[ویرایش] تشخیص کبیسه بودن سالها
برای تشخیص اینکه سال هجری خورشیدی مورد نظر کبیسه است یا خیر، کافی است که باقیماندهٔ تقسیم سال خورشیدی را بر عدد ۳۳ بدست آوریم. اگر باقیمانده یکی از اعداد ۱، ۵، ۹، ۱۳، ۱۷، ۲۲، ۲۶ و ۳۰ بود، سال خورشیدی سال کبیسه است.[۲] به عنوان مثال سال ۱۳۸۷ را در نظر بگریرید. باقیماندهٔ تقسیم ۱۳۸۷ بر عدد ۳۳ برابر ۱ است بنابراین سال ۱۳۸۷، سال کبیسه است.
برای تشخیص این که سال میلادی مورد نظر کبیسه است، حداقل یکی از شرایط زیر باید برقرار باشد:[۳]
۱) سال میلادی مورد نظر بر ۴ بخشپذیر باشد (باقیماندهٔ تقسیم آن سال بر ۴ برابر ۰ باشد) و بر ۱۰۰ بخشپذیر نباشد (باقیماندهٔ تقسیم آن بر ۱۰۰ برابر ۰ نباشد)
۲) سال میلادی مورد نظر بر ۴۰۰ بخشپذیر باشد
به عنوان مثال سال ۱۹۰۰ میلادی با این که بر ۴ بخشپذیر است سال کبیسه نیست (چون بر ۱۰۰ بخشپذیر است). سال ۲۰۰۰ میلادی سال کبیسه است (چون بر ۴۰۰ بخشپذیر است). سال ۲۰۰۴ میلادی سال کبیسه است (چون بر ۴ بخشپذیر است و بر ۱۰۰ بخشپذیر نیست).
نكته:بايد در نظر داشت تبديل كامپيوتري تاريخ شمسي بر پايه انطباق با تقويم سيستم بوده و
همواره سالهاي كبيسه ميلادي و شمسي بر هم منطبق نيستند. مثلا 29 فوريه سال 2012 مبين سال
كبيسه ميلادي است. در حاليكه اين تاريخ برابر 10 اسفند سال 1390 ميباشد كه سال 1390 سال
كبيسه نميباشد. و سال 1391 كبيسه بوده. پس در تبديل كامپيوتري سيستم تاريخ بهتر است توجه
خويش را بر صحت انطباق در تبديل تاريخ ها قرار داده و از تناظر بين سالهاي كبيسه صرف
نظر كنيم.
[ویرایش] منابع
- ↑ سالنامه کشور ایران. محمدرضا میرزمانی. 1329 خورشیدی
- ↑ http://msdn.microsoft.com/en-us/library/system.globalization.persiancalendar.aspx سایت راهنمای مایکروسافت برای برنامهنویسان (MSDN)
- ↑ http://msdn.microsoft.com/en-us/library/system.globalization.gregoriancalendar.aspx سایت راهنمای مایکروسافت برای برنامهنویسان (MSDN)
[ویرایش] جستارهای وابسته
| این نوشتار دربارهٔ گاهشماری خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |