سال کبیسه
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
کبیسه از ریشه کبس به معنی پرکردن چاه از خاک است. در گاهشماری، به مقدار زمانی که برای رفع نقصان سالهای عمومی از مقدار واقعی آن یا رفع نقصان سالهای خاص نسبت به سالهای دیگر، بر سال معینی می افزایند، کبیسه گفته میشود. سال کبیسه (فرانسه Bissixtile)سالی است که مقدار نقصان بر آن افزوده شده باشد.
در گاهشمارهای مبتنی بر تقویم جلالی، مثل تقویم گرگوری و تقویم هجری خورشیدی، معمولاً حدود هر سی و سه سال هشت سال کبیسه و بیست و پنج سال معمولی میشود. در تقویمهای قمری، مثل تقویم هجری قمری، طول سالهای عادی ۳۵۴ روز و طول سالهای کبیسه ۳۵۵ روز است. در این تقویمها معمولاً حدود هر سه سال یک بار سال کبیسه میشود. [۱]
در برخی گاهشمارها، مثل تقویم عبری، تقویم طبری و تقویم چینی، طول سالهای عادی ۱۲ ماه و طول سالهای کبیسه ۱۳ ماه است.
[ویرایش] تشخیص کبیسه بودن سالها
برای تشخیص اینکه سال هجری خورشیدی مورد نظر کبیسه است یا خیر، کافی است که باقیماندهی تقسیم سال خورشیدی را بر عدد ۳۳ بدست آوریم. اگر باقیمانده یکی از اعداد ۱، ۵، ۹، ۱۳، ۱۷، ۲۲، ۲۶ و ۳۰ بود، سال خورشیدی سال کبیسه است.[۲] به عنوان مثال سال ۱۳۸۷ را در نظر بگریرید. باقیماندهی تقسیم ۱۳۸۷ بر عدد ۳۳ برابر ۱ است بنابراین سال ۱۳۸۷، سال کبیسه است.
برای تشخیص این که سال میلادی مورد نظر کبیسه است، حداقل یکی از شرایط زیر باید برقرار باشد:[۳]
۱) سال میلادی مورد نظر بر ۴ بخشپذیر باشد (باقیماندهی تقسیم آن سال بر ۴ برابر ۰ باشد) و بر ۱۰۰ بخشپذیر نباشد (باقیماندهی تقسیم آن بر ۱۰۰ برابر ۰ نباشد)
۲) سال میلادی مورد نظر بر ۴۰۰ بخشپذیر باشد
به عنوان مثال سال ۱۹۰۰ میلادی با این که بر ۴ بخشپذیر است سال کبیسه نیست (چون بر ۱۰۰ بخشپذیر است). سال ۲۰۰۰ میلادی سال کبیسه است (چون بر ۴۰۰ بخشپذیر است). سال ۲۰۰۴ میلادی سال کبیسه است (چون بر ۴ بخشپذیر است و بر ۱۰۰ بخشپذیر نیست).
[ویرایش] منابع
- ↑ سالنامه کشور ایران. محمدرضا میرزمانی. 1329 خورشیدی
- ↑ http://msdn.microsoft.com/en-us/library/system.globalization.persiancalendar.aspx سایت راهنمای مایکروسافت برای برنامهنویسان (MSDN)
- ↑ http://msdn.microsoft.com/en-us/library/system.globalization.gregoriancalendar.aspx سایت راهنمای مایکروسافت برای برنامهنویسان (MSDN)
