اکبر هاشمی رفسنجانی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- «هاشمی رفسنجانی» تغییر مسیری به این صفحه است. برای کاربردهای دیگر هاشمی رفسنجانی (ابهامزدایی) را ببینید.
 |
|
| شناسنامه | |
|---|---|
| نام کامل | علیاکبر هاشمی بَهرمانی |
| معروف به | اکبر هاشمی رفسنجانی |
| زادروز | ۳ شهریور ۱۳۱۳ (سن: ۷۵ سال) |
| زادگاه | بهرمان، استان کرمان، ایران[۱] |
| همسر | عفت مرعشی |
| فرزندان | فائزه فاطمه یاسر محسن مهدی |
| اطلاعات سیاسی | |
| حزب سیاسی | کارگزاران[نیازمند منبع] |
| سمت | رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام رئیس مجلس خبرگان رهبری |
| فعالیتها | چهارمین رئیس جمهور ایران (۱۲ مرداد ۱۳۶۸–۱۲ مرداد ۱۳۷۶) |
| قبل از | سید محمد خاتمی |
| بعد از | سید علی خامنهای |
| وبگاه رسمی | hashemirafsanjani.ir |
| جمهوری اسلامی ایران | |
 |
|
|
ارکان نظام جمهوری اسلامی ایران
دولت (قوه مجریه)
قوه مقننه
قوه قضاییه
شوراهای عالی
سایر نهادها و سازمانها
رهبران
روسای جمهوری
نخست وزیران
روسای مجلس شورای اسلامی
روسای قوه قضاییه
حکومت محلی و شوراها
|
علیاکبر هاشمی بَهرمانی (زادهٔ ۳ شهریور ۱۳۱۳ در بهرمان) مشهور به اکبر هاشمی رفسنجانی، روحانی و سیاستمدار اهل ایران است. او چهارمین رئیس جمهور ایران (در بین سالهای ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶)، رئیس فعلی مجلس خبرگان رهبری و همچنین مجمع تشخیص مصلحت نظام میباشد و به عنوان یکی از پرنفوذترین شخصیتهای سیاسی جمهوری اسلامی شناخته شده است. وی همچنین در جایگاههای مختلفی مانند ریاست مجلس شورای اسلامی (بین سالهای ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۸) حضور داشته و هماکنون ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را بر عهده دارد و در ضمن در چهار دورهٔ متوالی نایب رییس اول مجلس خبرگان رهبری بوده و بعد از مرگ آیت الله مشکینی به عنوان ریاست مجلس خبرگان رهبری برگزیده شد.
فهرست مندرجات |
زندگی شخصی
اکبر در شهر بهرمان که در آن زمان روستایی از توابع شهر رفسنجان در استان کرمان به حساب میآمد در خانوادهای از باغداران پسته بدنیا آمد. اکبر در کنار ۸ فرزند دیگر بزرگ شد. او از تنها ازدواج خود دارای سه پسر به نامهای محسن، مهدی و یاسر و دو دختر به نامهای فاطمه و فائزه هاشمی است. دو دوختر او با دو پسر آیت الله حسن لاهوتی اشکوری امام جمعه سابق رشت و از دوستان او در زندان، (که یکی پزشک و دیگری دندانپزشک است) ازدواج کردند. از این بین تنها فائزه هاشمی وارد سیاست شد و یک بار نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی و سپس سردبیر روزنامهٔ زن شد. فاطمه هاشمی نیز تا سال ۱۳۸۸ در بنیاد امور بیماریهای خاص فعالیت داشت و محسن هاشمی رئیس مترو تهران است.
از تالیفات هاشمی رفسنجانی کتابی است با عنوان «امیرکبیر قهرمان مبارزه با استعمار» که در آن به زندگی و وقایع دوران امیرکبیر میپردازد. دیگر اثر مهم وی، «تفسیر راهنما» است که از تفاسیر موضوعی قرآن بوده و بخشی از آن از مجموعهٔ فیشهای تهیه شده در زندان دورهٔ پهلوی فراهم آمده است. «مجموعهٔ خاطرات روزانهٔ هاشمی» نیز که به نامهای مختلف به چاپ رسیده، کتابی است جالب و جنجال برانگیز. در سال ۱۳۸۶ از تجدید چاپ چهارمین مجلد از این مجموعه که به خاطرات سال ۱۳۶۳ میپرداخت جلوگیری شد. وقایعنگاری سالهای پیش از انقلاب با نام «دوران مبارزه» و همچنین ترجمه کتاب معروف اکرم زعیتر با نام «سرگذشت فلسطین» از دیگر آثار اوست.
همسر وی، عفت مرعشی، از نوادگان سید محمد کاظم طباطبایی یزدی است.
یکی از برادران وی بنام محمد هاشمی رفسنجانی فارغ التحصیل از کشور آمریکا بوده و از روسای اسبق سازمان صدا و سیما بوده است.
زندگی سیاسی
اکبر هاشمی رفسنجانی یکی از چهرههای تاثیر گذار در روند انقلاب اسلامی ایران و همچنین دوران پس از آن تا حال میباشد. از دو دوره ریاست جمهوری او پس از انقلاب به عنوان «دوران سازندگی» یاد میشود.
کودکی
اکبر در شهر بهرمان که در آن زمان روستایی از توابع شهر رفسنجان در استان کرمان به حساب میآمد در خانوادهای مذهبی از باغداران پسته بدنیا آمد. در چهارده سالگی، برای آموزش در علوم حوزوی به قم فرستاده میشود و در آنجاست که در جلسات کلاس روح الله خمینی حضور مییابد. در طی این دوره او با افکار معلم خود در رابطه با حکومت اسلامی آشنا میشود و از این پس تلاشهای خود را در راه رسیدن به این هدف متمرکز مینماید که به زودی یکی از یاران وفادار و تاثیر گذار خمینی در فعالیتشهای انقلابیاش میگردد.
دوران انقلاب
در دوران قبل از انقلاب، و در دورهای به طول پانزده سال (از سال ۱۳۴۲ تا سال ۱۳۵۷) هاشمی رفسنجانی ۵ بار به جرم فعالیت مخفیانه علیه رژیم شاه به زندان میافتد.
پس از انقلاب
پس از پیروزی انقلاب او یکی از اعضای شورای تاثیرگذار انقلاب اسلامی میگردد. پس از برگذاری اولین انتخابات مجلس به مجلس راه مییابد و با آغاز کار مجلس در ۷ خرداد ۱۳۵۹ اولین رییس مجلس نمایندگانِ جمهوری اسلامی ایران میشود و تا ۱۲ مرداد ۱۳۶۸ که به ریاست جمهوری رسید به مدت بیش از ۹ سال در این سمت باقی میماند. هاشمی رفسنجانی یکی از بنیانگذاران حزب جمهوری اسلامی نیز میباشد. او در سال ۱۳۵۸ با مداخله همسرش عفت مرعشی از یک سوء قصد جان سالم بدر برد.[۲]
| ر. | وزیر | وزارتخانه | ر. | وزیر | وزارتخانه |
| ۱ | باهنر | آموزشوپرورش | ۱۲ | ؟ | راه |
| ۲ | ؟ | پست | ۱۳ | تشکیل نشده بود | رفاه |
| ۳ | تشکیل نشده بود | اطلاعات | ۱۴ | ؟ | صنایع |
| ۴ | ؟ | دارایی | ۱۵ | حسن حبیبی | فرهنگ |
| ۵ | بنیصدر،قطبزاده | امورخارجه | ۱۶ | میناچی | ارشاد |
| ۶ | ؟ | بازرگانی | ۱۷ | ؟ | کار |
| ۷ | ؟ | بهداشت | ۱۸ | رفسنجانی | کشور |
| ۸ | ؟ | معادن | ۱۹ | ؟ | مسکن |
| ۹ | عباس شیبانی | کشاورزی | ۲۰ | معینفر | نفت |
| ۱۰ | مهدوی کنی | دادگستری | ۲۱ | ؟ | نیرو |
| ۱۱ | خامنهای | دفاع و سپاه | ۲۲ | ؟ | جهاد |
دوران ریاست جمهوری
در سال ۱۳۶۸ با پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری به عنوان چهارمین رییس جمهور جمهوری اسلامی ایران برگزیده میشود. او همچنین موفق به تکرار پیروزی خود در دوره بعدی میگردد. از دو دوره، ۸ سال، ریاست جمهوری رفسنجانی که در سال ۱۳۷۶ به پایان رسید به عنوان «دوران سازندگی» یاد میشود. از مشخصات کلیدی دوران ریاست جمهوری رفسنجانی سیاست بازتر اقتصادی او نسبت به روسای جمهور پیش از او است.
| ر. | وزیر | وزارتخانه | ر. | وزیر | وزارتخانه | ||||||
| ۱ | خاتمی،لاریجانی | فرهنگوارشاداسلامی | ۱۲ | محمدرضا نعمت زاده | صنایع | ||||||
| ۲ | زنگنه | نیرو | ۱۳ | ولایتی | امور خارجه | ||||||
| ۳ | ترکان | دفاع | ۱۴ | شوشتری | دادگستری | ||||||
| ۴ | معین | فرهنگ و آموزش عالی | ۱۵ | محسن نوربخش | اقتصاد | ||||||
| ۵ | غلامرضا آقازاده | نفت | ۱۶ | عیسی کلانتری | کشاورزی | ||||||
| ۶ | غرضی | پست و تلگراف و تلفن | ۱۷ | فاضل،ملکزاده | بهداشت | ||||||
| ۷ | عبدالله نوری | کشور | ۱۸ | نجفی | آموزش و پرورش | ||||||
| ۸ | کمالی | کارواموراجتماعی | ۱۹ | فلاحیان | اطلاعات | ||||||
| ۹ | سعیدیکیا | راه و ترابری | ۲۰ | محلوجی | معادن | ||||||
| ۱۰ | فروزش | جهاد سازندگی | ۲۱ | وهاجی | بازرگانی | ||||||
| ۱۱ | نژادحسینیان | صنایع سنگین | ۲۲ | کازرونی | مسکنوشهرسازی | ||||||
| معاون اول: حسن حبیبی | |||||||||||
| ر. | وزیر | وزارتخانه | ر. | وزیر | وزارتخانه | ||||||
| ۱ | میرسلیم | فرهنگوارشاداسلامی | ۱۲ | نعمت زاده | صنایع | ||||||
| ۲ | زنگنه | نیرو | ۱۳ | ولایتی | امور خارجه | ||||||
| ۳ | محمد فروزنده | دفاع | ۱۴ | شوشتری | دادگستری | ||||||
| ۴ | هاشمی گلپایگانی | فرهنگ و آموزش عالی | ۱۵ | نوربخش | اقتصاد | ||||||
| ۵ | آقازاده | نفت | ۱۶ | کلانتری | کشاورزی | ||||||
| ۶ | غرضی | پست و تلگراف و تلفن | ۱۷ | مرندی | بهداشت | ||||||
| ۷ | بشارتی | کشور | ۱۸ | نجفی | آموزش و پرورش | ||||||
| ۸ | کمالی | کارواموراجتماعی | ۱۹ | فلاحیان | اطلاعات | ||||||
| ۹ | ترکان | راه و ترابری | ۲۰ | محلوجی | معادن و فلزات | ||||||
| ۱۰ | فروزش | جهاد سازندگی | ۲۱ | آل اسحاق | بازرگانی | ||||||
| ۱۱ | نژادحسینیان | صنایع سنگین | ۲۲ | آخوندی | مسکنوشهرسازی | ||||||
| معاون اول: حسن حبیبی | |||||||||||
دوران پس از ریاست جمهوری
هاشمی رفسجانی دو سال پس از اتمام دوران ریاست جمهور خود و در سال ۱۳۷۸ در انتخابات مجلس برای بدست آوردن نمایندگی تهران شرکت کرد. هر چند که در لیست اولیه سی نفر برندهشدگان انتخابات که توسط وزارت کشور اعلام شد حضور نداشت منتهی پس از باطل اعلام شدن تعدادی از صندوقها توسط شورای نگهبان توانست به عنوان سیامین نماینده تهران به مجلس راه یابد.[نیازمند منبع] علیرغم این پیروزی، هاشم رفسنجانی قبل از تحلیف به عنوان نماینده از این پست استعفا داد.
او ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را بر عهده گرفت و از سال ۱۳۸۵ به عنوان نماینده تهران در مجلس خبرگان رهبری حضور داشته.
ریاست مجلس خبرگان رهبری
هاشمی رفسنجانی در شهریور ماه ۱۳۸۶ و پس از مرگ آیتالله مشکینی، در پی رقابت سختی میان دو جریان معروف به رادیکال و مصلحتگرا در مجلس خبرگان، به عنوان نماینده طیف دوم، رئیس دوره چهارم این مجلس شد. طیف مقابل وی که فعالان سیاسی و سایت های خبری نزدیک به دولت نهم را تشکیل میدادند در این رایگیری به حمایت از روحانی مراد خود محمدتقی مصباح یزدی پرداختند و شانس تکیه او بر جایگاه ریاست را بالا قلمداد کردند. اما پس از مدتی نام افراد دیگری چون آیت الله محمد یزدی نایب رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، واعظ طبسی، آیت الله هاشمی شاهرودی و غیره برای کاندیداتوری مطرح شد که تحلیلگران جناح مقابل آن را قرار دادن چهرههای دیگری در مقابل هاشمی برای تضعیف جایگاه وی دانستند. این رویه به واسطه چاپ کتاب خاطرات او و طرح موضوع موافقت روح الله خمینی با حذف شعار «مرگ بر امریکا» در آن کتاب و در نتیجه انتقاد روزنامه ها، سایت های خبری و برخی چهرههای اصولگرا، شرایط را پیچیده تر از قبل کرد. نهایتاً یزدی به نفع آیتالله جنتی دبیر شورای نگهبان وقت، از کاندیداتوری انصراف داد که تحلیلگران آنرا یک استراتژی برای جلوگیری از ریزش آرای طیف منسوب به مصباح یزدی عنوان کردند. با اینحال آنچه که از میان ۷۵ رای ریخته شده به گلدان ها در اجلاسیه غیرعلنی خبرگان رهبری به دست آمد، ۴۱ رای به نام هاشمی رفسنجانی در مقابل ۳۴ رای برای جنتی بود.[۳]
هاشمی رفسنجانی در افتتاحیه اجلاس مجلس خبرگان رهبری در نطقی از نمایندگان این نهاد خواست براساس شرع و قانون در همه امور کشور در سطح بالا و به صورت فعالتر وارد میدان شوند و وظایف مهم و عملی را برعهده گیرند. وی گفت: «اگر خبرگان ملت بخواهند وظایف مهم عملی را برعهده گیرند و در سطح بالایی در امور جاری کشور دخالت کنند و فعال تر در عرصههای مختلف حضور داشته باشند از نظر شرعی و قانونی مانعی وجود ندارد.»[۴][۵]
هاشمی رفسنجانی در رای گیری دیگری در اسفند ماه ۱۳۸۷ برای بار دوم و اینبار با افزایش ده رای نسبت به قبل و اختلاف حدود دو برابر نسبت به رقیب خود (محمد یزدی) به ریاست مجلس خبرگان رهبری انتخاب شد. در این رای گیری او ۵۱ رای کسب کرد و در مقابل ۲۶ رای از آن محمد یزدی، کاندید جناح رادیکال این نهاد، شد. برخی تحلیلگران منتقد دولت نهم، معتقد بودند که وی با وجود برخی تخریبها از سوی برخی محافل قدرت و خبرگزاریها و جریانات سیاسی نزدیک به دولت نهم که سعی در ایجاد شبهه در نظرات فقهی و بحث اجتهاد و تقلید تخصصی و شورای فقهی وی را داشتند، اکثریت آرا را به دست آورده است. [۶][۷][۸]
انتخابات ریاست جمهوری دهم و پیامدها
در سال ۱۳۸۴ وی در انتخابات ریاست جمهوری به عنوان نفر اول به مرحلهٔ دوم رسید و در این مرحله از محمود احمدی نژاد شکست خورد. تنش بین او و احمدینژاد در جریان انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۸ به صورت علنی خود را نشان داد، چنانکه که محمود احمدی نژاد در یک مناظره بیسابقه در تلویزیون با رقیب خود میرحسین موسوی، در تاریخ ۱۳ خرداد ۱۳۸۸ اتهاماتی چون فساد اقتصادی را به خانوادهٔ هاشمی رفسنجانی وارد ساخت،وی را بنیان گذار اشرافیت خواند و از او به عنوان حامی اصلی موسوی یاد کرد. این اتهامات با واکنشهایی روبرو شد و رفسنجانی خبر از پیگرد قضایی علیه او را داد.
نماز جمعه تهران در تاریخ ۲۶ تیر ۱۳۸۸ با حضور گسترده مردم، به امامت او برگزار شد و درگیریها و حاشیههایی به همراه داشت.[نیازمند منبع]
اولین مصاحبه تلوزیونی وی بعد از انتخابات ریاست جمهوری را میتوان مصاحبه وی با شبکه العربیهٔ دانست. این مصاحبه در روز چهارشنبه مورخ ۱۳۸۸/۶/۲۵ انجام گرفت. در این مصاحبه وی جنگ قدرت میان سران نظام را رد کرده و آن را حربه همیشگی رسانههای غربی در سی سال گذشته دانسته.[۹]
هاشمی رفسنجانی در راهپیمایی سراسری روز قدس که در تاریخ ۲۷ شهریور برگزار شد شرکت کرد و به شایعات پیرامون سنتشکنی وی به حضور در راهپیمایی روز قدس را پایان داد. وی همراه سایر تظاهر کنندگان از میدان فردوسی به سمت میدان انقلاب حرکت کرد. علیرغم حضور وی در راهپیمایی، امام جماعت نماز جمعه آن روز سید احمد خاتمی بود و ایشان پس از پیمودن مسافتی راهپیمایی را ترک کرد.[۱۰]
تالیفات
- مجموعه کتابهای خاطرات:
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ Hashemi Rafsanjani - Biography - Childhood
- ↑ روایت همسر هاشمی از ماجرای ترور سال۵۸(الف به نقل از هفته نامه «شهروند امروز»، ۵خرداد۱۳۸۷)
- ↑ مصلحت گرایان در راس خبرگان /هاشمی رفسنجانی انتخاب شد، روزنامه اعتماد، شماره ۱۴۸۳ ۱۴/۶/۸۶
- ↑ هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس خبرگان شد، وبگاه مردم سالاری، نسخه شماره ۱۶۰۸ - ۱۳۸۶/۰۶/۱۴
- ↑ مصلحت گرایان در راس خبرگان /هاشمی رفسنجانی انتخاب شد، روزنامه اعتماد، شماره ۱۴۸۳ ۱۴/۶/۸۶
- ↑ انتخاب مجدد هاشمی رفسنجانی به ریاست مجلس خبرگان، بیبیسی فارسی، سه شنبه ۱۰ مارس ۲۰۰۹ - ۲۰ اسفند ۱۳۸۷
- ↑ هاشمی با رأی بالا رئیس مجلس خبرگان شد، وبگاه تابناک، تاریخ انتشار: ۲۰ اسفند ۱۳۸۷ - ۱۱:۰۶
- ↑ آرای هاشمی دو برابر نفر دوم، وبگاه آینده، تاریخ انتشار: ۲۰ اسفند ۱۳۸۷
- ↑ محمد معصومی شهربابک. اوّلین مصاحبه هاشمی رفسنجانی پس از انتخابات. خبرگزاری آفتاب. بازدید در تاریخ ۱۹ سپتامبر ۲۰۰۹.
- ↑ هاشمي در راهپيمايي روز قدس شركت کرد. خبرگزاری الف (در تاریخ ۲۷ شهريور ۱۳۸۸). بازدید در تاریخ ۲۹ شهريور ۱۳۸۸.
- ↑ مشخصات کتاب کارنامه و خاطرات سالهای ۱۳۵۷ و ۱۳۵۸: انقلاب و پیروزی. خانه کتاب.
- ↑ مشخصات کتاب کارنامه و خاطرات سال ۱۳۵۹: انقلاب در بحران. خانه کتاب.
- ↑ مشخصات کتاب هاشمی رفسنجانی: کارنامه و خاطرات ۱۳۶۱: پس از بحران. خانه کتاب.
- ↑ مشخصات کتاب آرامش و چالش: کارنامه و خاطرات هاشمی رفسنجانی سال ۱۳۶۲. خانه کتاب.
- ↑ مشخصات کتاب به سوی سرنوشت. خانه کتاب.
- ↑ ««امید و دلواپسی» هاشمی رفسنجانی در نمایشگاه»، کتاب نیوز، ۱۳۸۷/۰۲/۰۸.
منابع
پیوند به بیرون
 |
در ویکیانبار منابعی در رابطه با موجود است. |
| قبلی: هاشم صباغیان |
وزیر کشور ایران ۱۳۵۷-۱۳۵۸ |
بعدی: محمدرضا مهدوی کنی |
| قبلی: ۱۹۷۹–۱۹۸۰ خالی |
رئیس مجلس ایران ۱۳۵۸–۱۳۶۷ |
بعدی: مهدی کروبی |
| قبلی: علی خامنهای |
رئیس جمهور ایران ۱۳۶۸–۱۳۷۶ |
بعدی: محمد خاتمی |
| قبلی: علی خامنهای |
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ۱۳۶۷–تاکنون |
بعدی: نامعلوم |
| قبلی: علی مشکینی |
رئیس مجلس خبرگان رهبری ۱۳۸۶–تاکنون |
بعدی: نامعلوم |
|
||||||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||||||||||||
