عملیات کربلای ۵

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عملیات کربلای ۵
بخشی از جنگ ایران و عراق
Basra location.PNG
موقعیت بصره
مکان بصره٬ جنوب عراق
نتیجه پیروزی عراقی ها
* پیشروی ایرانی ها متوقف شد.
* محاصره بصره ناکام ماند.
تغییرات
قلمرو
عراقی ها موفق به حفظ شهر بصره شدند.
جنگ بین
 عراق  ایران
فرماندهان و رهبران
پرچم عراق صدام حسین
پرچم عراق ژنرال الرشید
پرچم عراقژنرال خلیل الدهوری
پرچم عراقژنرال دیه الدین جمال
پرچم عراق
پرچم ایران علی اکبر هاشمی رفسنجانی
پرچم ایران محسن رضایی
پرچم ایران حسین خرازی
پرچم ایران علی صیاد شیرازی
جنگنده
۴۰۰٬۰۰۰ سه لشگر ۵۸۷٬۰۰۰ نفر شامل ۶ تیپ ارتش و مابقی از نیروهای بسیج
تلفات و شکست‌ها
۲۰٬۰۰۰ نفر
۴۵ هواپیما
۶۵٬۰۰۰ نفر
مقادیر نامعلومی ا تجهیزات نظامی
در حدود دومیلیون شهروند غیرنظامی جابجا شدند.


عملیات کربلای ۵
رمز عملیات «یا زهرا (س)»
آغاز عملیات ۱۹/۱۰/۱۳۶۵
پایان عملیات ۴/۱۲/۱۳۶۵
جبهه جنوبی
مکان عملیات شلمچه - کانال ماهی
نوع تک گسترده
فرماندهی سپاه
سازمان عمل‌کننده سپاه
فرمان آغاز عملیات کربلای ۵.[۱]:۷۵۵ هاشمی رفسنجانی فرمانده جنگ و حسن روحانی معاون وی و رئیس ستاد جنگ.
رزمنده ایرانی در حال شلیک با دوشکا در عملیات کربلای ۵

عملیات کربلای ۵ با رمز «یا زهرا (س)» در محور شلمچه - کانال ماهی به صورت گسترده در تاریخ ۱۹ دی ۱۳۶۵ به فرماندهی سپاه جهت فتح بصره شروع شد. هدف غایی این عملیات تسخیر شهر بصره بود. این عملیات به دلیل شمار بسیار بالای تلفات و نیز خشونت جنگ فراوان بزرگترین درگیری در جنگ هشت ساله به شمار می رود. این عملیات همچنین مقدمه ای شد بر پایان جنگ ایران و عراق.


پیش در آمد[ویرایش]

جنگ ایران و عراق هفتمین سال خود را سپری می کردو هر دو طرف سعی داشتند تا رکود موجود را به نفع خود بر هم بزنند. ایرانی ها شهر بصره را به عنوانشهری نفت خیز و پر درآمد هدف اصلی قرار داده بودند.تصور آن ها بر این بود که با سقوط بصره جکومت صدام حسنی نیز سقوط خواهد نمود.ت از این رو برای بسیاری سیاستمداران و نظامیان ایرانی تصرف این شهر نبرد آخر جنگ به شمار می رفت. صرف بصره می توانست نیروهای ایرانی را که فاو را به تصرف خود در آورده بودند را نیز به مابقی نیروهای ایرانی متصل نماید.

عملیات[ویرایش]

در شب ۱۰ دیماه ۱۳۶۵ عملیات توسط نیروهای سپاه از جنوب دریاچه پرورش ماهی آغز شد. همزمان بخش دیگری از نیروها توسط قایق های تندرو در غرب دریاچه پیاده شدند. نیروهای گارد ریاست جمهوری عراق به مقابله پرداختند که تلفات سنگینی برای هر دو طرف به بار آورد.

پی آمد[ویرایش]

پس از پایان عملیات ایران همچنان به حمله توپخانه ای به بصره ادامه داد که در یکی از حملات واحد پتروشیمی در این شهر صدمه دید و نشت گازهای سمی بخشی از شهر بصره را فرا گرفت. نیروهای عراقی در مجموع ۲۰٬۰۰۰ کشته دادند عراقی ها بعدها تایید کردند که ۵۰ تا ۶۰ هواپیمای جنگی را در این عملیات از دست دادند که برای مدت کوتاهی برتری هوایی را از آن نیروی هوایی تضعیف شده ایران نمود. جمعیت بصره از حدود یک ملیون نفر به صد هزار نفر کاهش یافت. نیروهای ایرانی ۶۵٬۰۰۰ نفر از نیروهایداوطلب بسیجی و شپاهی را از دست دادن. تلفات گسترده این عملیات باعث شد تا عملا نیروهای ایرانی بعد از این عملیات تا انتهای جنگ نتوانند تجدید قوا کنند. پس از این عملیات هیچ عملیات عمده دیگری از طرف ایران انجام نشد. بصره تا انتهای عملیات توکلنا علی الله توسط ارتش عراق در وضعیت نیمه محاصره باقی ماند.

پی آمدهای رسانه ای عملیات در جراید غربی[ویرایش]

بعد از این عملیات، روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال نوشت:[۲]

«واشنگتن نمی‌داند چرا بغداد تا این اندازه ضعیف است. در واشنگتن گفته می‌شود پیروزی ایران یک فاجعه به شمار خواهد رفت و این نگرانی ممکن است آمریکا را ترغیب کند که کمکهای بیشتری در اختیار عراق بگذارد.»

همچنین روزنامه انگلیسی گاردین نوشت:[۳]

«تحلیلگران پنتاگون که معمولاً قوه ابتکار ایرانی‌ها را در مقابل موانع عظیم، کمتر از آنچه هست ارزیابی می کردند، دیگر احتمال پیروزی بزرگتر ایران را رد نمی‌کنند»

پانویس[ویرایش]

  1. هاشمی رفسنجانی، اکبر. کارنامه و خاطرات هاشمی رفسنجانی؛ سال ۱۳۶۵. چاپ هفتم. تهران: دفتر نشر معارف انقلاب، ۱۳۸۸. شابک ‎۹۷۸-۹۵۴-۷۱۹۳-۲۰-۷. 
  2. YOUSSEF M. IBRAHIM. “Iran Is Readying Major Offensive On Iraq's Border”. وال‌استریت ژورنال, 5 September 1986. Retrieved 14 May 2013. 
  3. “Iraqis vow to hit makeshift terminal”. گاردین, 9 September 1986. Retrieved 14 May 2013. 

منابع[ویرایش]

  • محسن رشید، گزارشی کوتاه/ مرکزمطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ویرایش: مهدی انصاری، تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مرکز مطالعات و تحقیق جنگ، ۱۳۷۸، شابک: ۹۶۴-۶۳۱۵-۳۳-x