سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران

برای دیگر کاربردها، مجاهدین (ابهام‌زدایی) را ببینید.

با سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی اشتباه نشود.

سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران
دبیرکل	محمد سلامتی
موسس	بهزاد نبوی
تاسیس	۱۹۹۱
ایدئولوژی سیاسی	ملی گرایی آرمان‌گرایی عمل‌گرایی اصلاح طلبی مردمسالاری دینی
دین	اسلام (شیعه)
ملیت	ایرانی
وب‌گاه	moj-engh.info/

سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران، گروهی سیاسی از اصلاح طلبان ایرانی است که در ۱۶ مهر ۱۳۷۰ خورشیدی، با کوشش برخی از اعضای جناح چپ سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی تأسیس شد.

محمد سلامتی، بهزاد نبوی، محسن آرمین، مصطفی تاج‌زاده، هاشم آقاجری، ابوالفضل قدیانی، فیض‌الله عرب‌سرخی و صادق نوروزی، مؤسسین سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران و همچنین، از موسسان یا اعضای «سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی» بودند که در سال ۱۳۶۱ خورشیدی، از سازمان مذکور کناره گرفتند..

تاریخچه

سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در ۱۶ فروردین ۱۳۵۸ با به هم پیوستن ۷ گروه اسلام‌گرای مخالف نظام پیشین شکل گرفت که برخی سابقه مبارزه نظامی را نیز داشتند. این گروه‌ها تا قبل از پیروزی انقلاب ارتباط تشکیلاتی چندانی با هم نداشتند اما وجود هدف مشترک مقابله با خطراتی که نظام نوپا را تهدید می‌کرد، آن‌ها را به اتحاد با یکدیگر سوق داد، با سازمان مجاهدین خلق یکی از مهمترین وجوه اشتراک اعضای این سازمان بود که حتی در نام سازمان نیز تجلی پیدا کرد. تنها تفاوت نام این دو سازمان جایگزینی کلمه «خلق» با کلمه «انقلاب اسلامی» بود. گسترش و تداوم تفکر انقلابی و اعتقاد به ولایت فقیه و رهبری آیت‌الله خمینی از اشتراکات دیگر این هفت گروه بود.

سازمان در ابتدای فعالیت خود به دلیل ترس از کودتای ضد انقلاب به صورت نیمه مخفی و نیمه علنی فعالیت می‌کرد و به همین جهت از سوی مخالفان به فعالیت پنهانی برای براندازی و کسب قدرت متهم می‌شد. مجموع تعداد اعضا و مرتبطین سازمان در اوج فعالیت از هزار نفر تجاوز نمی‌کرد.

هفت گروه بنیانگذار این سازمان عبارت بودند از؛

• گروه امت واحده در سال ۱۳۵۵ بهزاد نبوی که پس از اعلام تغییر ایدئولوژی از سازمان مجاهدین خلق جدا شده‌بود، این گروه را تأسیس کرد.
• گروه توحیدی بدر با محوریت حسین فدایی تأسیس شد.
• گروه توحیدی صف نقش محوری در شکل‌گیری آن برعهده محمد بروجردی بود و سلمان صفوی، اکبر براتی، حسین صادقی و محمد عطریانفر از دیگر اعضای اصلی گروه بودند. این گروه در تهران و اصفهان فعالیت می‌کرد و با محمد منتظری مرتبط بود.
• گروه فلاح توسط محمد منتظرقائم، حسن منتظرقائم و مرتضی الویری تأسیس شد.
• گروه فلق توسط مصطفی تاج‌زاده و حسن واعظی دانشجویان مقیم آمریکا تأسیس شد.
• گروه منصورون در سال ۱۳۵۴ از اتحاد چند هسته مبارزاتی در اهواز، خرمشهر و دزفول ایجاد شد. غلامحسین صفاتی دزفولی نقش محوری در این سازمان داشت و محسن رضایی، محمدباقر ذوالقدر و علی شمخانی از دیگر اعضای مؤثر آن بودند.
• گروه موحدین توسط سید حسین علم‌ الهدی در اهواز تشکیل شد. اعدام انقلابی پل گریم، مستشار آمریکایی از اقدامات برجسته این گروه بود.

نخستین شورای هماهنگی سازمان با عضویت محمد سلامتی و صادق نوروزی (از امت واحده)، مرتضی الویری (فلاح)، محمد بروجردی (صف)، محمود بخشنده (موحدین)، محمدباقر ذوالقدر و محسن تحویل زاده از (منصورون) تشکیل شد.

از اعضای کلیدی دیگر این سازمان در بدو تشکیل می‌توان بهزاد نبوی، محسن مخملباف، فریدون وردی‌نژاد، علیرضا شجاعی‌زند، پرویز قدیانی، محسن رضایی، علی شمخانی، محسن آرمین، هاشم آغاجری، فیض‌الله عرب سرخی، مجتبی شاکری، حسین فدایی، عبدالحسین روح‌الامینی، حسین زیبایی‌نژاد، سعید حجاریان، سید حسین علم‌ الهدی، محمد منتظرقائم، مصطفی تاج‌زاده، حسن واعظی، محمد عطریانفر و حسین صادقی را نام برد.

اعضای مجاهدین انقلاب در کمیته‌های انقلاب حضور فعالی داشتند و در تشکیل سپاه پاسداران نقش محوری را ایفا کردند. حتی آرم سازمان و آرم سپاه توسط یکی از اعضای این سازمان طراحی شده‌بود. مجاهدین انقلاب هم به طور مستقل و هم در قالب سپاه در خاموشی تحرکات واگرایانه و سرکوب نیروهای استقلال‌طلب در کردستان و سیستان و بلوچستان نقش آفرینی داشت. به طوری‌که در دوران جنگ کردستان هم فرمانده سپاه پاسداران در غرب کشور محمد بروجردی و هم فرمانده ارتش در غرب کشور علی صیاد شیرازی از اعضای این سازمان بودند. سازمان پیشمرگان مسلمان کرد نیز توسط مجاهدین انقلاب با استفاده از امکانات سپاه ایجاد شد.

مهمترین کار این سازمان در آن هنگام مبارزه با جریاناتی بود که به زعم آن‌ها با خط مشی لیبرال خود انقلاب را به بیراهه می‌بردند. مرتضی الویری عضو شورای مرکزی مجاهدین انقلاب در این‌باره می‌گوید: «در آن مقطع زمانی [دوران ریاست‌جمهوری بنی صدر] تشکیلات مجاهدین انقلاب اسلامی هیچ کاری نداشت الا مقابله و مخالفت با بنی صدر و جناح لیبرال».

با فرمان روح‌الله خمینی در مورد عدم حضور افراد نظامی در گروه‌های سیاسی برخی از اعضای اصلی سازمان همچون محمدباقر ذوالقدر و محسن رضایی که فرماندهی سپاه پاسداران را به عهده گرفته بود از سازمان خارج شدند و عده‌ای دیگر همچون محسن آرمین از فعالیت در سپاه انصراف دادند.

با پدید آمدن اختلافات میان اعضای این سازمان در همان ابتدای پیدایش سازمان بر سر مسائلی همچون صدور بیانیه در مناسبت‌هایی همچون روز کارگر، ترور مرتضی مطهری و یا سال‌مرگ علی شریعتی و به ویژه مخالفت جناح راست‌گرای سازمان و گروه منصورون با سیاست‌های اقتصادی محمد سلامتی و بهزاد نبوی در دولت میرحسین موسوی، مجاهدین انقلاب پس از مدتی به ۲ و بعد به ۳ جناح تقسیم شدند.

محمد سلامتی دبیرکل سازمان جدید علت این اختلافات را همراهی عده‌ای از اعضای سازمان از جمله افراد گروه منصورون با سیاست‌های جناح بازار، عدم اعتقاد به ولایت فقیه و مجلس و مخالفت آن‌ها با بسیاری از مصوبات مجلس و دولت همچون قانون کار و قانون اراضی شهری می‌داند. او مهمترین اعضای راست‌گرای آن زمان سازمان را حسین فدایی، محمدباقر ذوالقدر، محسن رضایی و احمد توکلی معرفی کرده‌است.

حضور راستی کاشانی به عنوان نماینده ولی فقیه در سازمان که با پیشنهاد گروه منصورون انجام شده‌بود و تصمیمات او که اغلب با مخالفت جناح چپ سازمان روبرو می‌شد، عامل دیگری بود که در نهایت موجب خروج ۳۷ نفر از اعضای جناح چپ‌گرای سازمان از جمله بهزاد نبوی و محمد سلامتی در سال ۱۳۶۱ شد.

ساختار

کنگره عالی‌ترین رکن تشکیلاتی سازمان است که هر سال با حضور اعضای سازمان یا نمایندگان آنان تشکیل می‌شود. نشست فوق‌العاده کنگره نیز با تصویب دوسوم شورای مرکزی و یا اکثریت اعضا ممکن است. کنگره حق تصویب و تغییر مرامنامه و اساسنامه سازمان، تعیین استراتژی و خط مشی سازمان، سئوال و استیضاح شورای مرکزی و انحلال سازمان را دارد. انتخاب و عزل اعضای شورای داوری رکن داخلی داوری سازمان نیز در صلاحیت کنگره است.

شورای مرکزی که مرکب از ۱۵ عضو اصلی و ۳ عضو علی‌البدل است که به انتخاب کنگره برای دو سال مشخص می‌شوند. دبیرکل عالی‌ترین عضو تشکیلاتی این سازمان نیز توسط شورای مرکزی انتخاب می‌شود.

هیأت اجرایی عالیترین رکن اجرایی سازمان که مرکب از مسئولین ارگانهای سازمان است که توسط شورای مرکزی انتخاب می‌شوند.

ارگان، کمیته، بخش، حوزه و واحد رکن‌های دیگر این سازمان هستند که در سلسله مراتب طولی قرار گرفته و مسئول و وظایف آن‌ها را رکن بالاتر تعیین می‌کند.

هزینه سازمان مجاهدین از طریق دریافت حق عضویت، هدایای مردمی و کمک‌های دولتی تأمین شده و سازمان حق فعالیت اقتصادی و تجاری ندارد..

انتقادات

سخنرانی هاشم آغاجری

در ۲۹ خرداد ۱۳۸۱، به مناسبت سالروز درگذشت دکتر شریعتی، هاشم آغاجری به دعوت شورای هماهنگی جبههٔ دوم خرداد در دانشگاه تربیت معلم شهر همدان دربارهٔ پروتستانیسم اسلامی و دکتر شریعتی به سخنرانی پرداخت. بعد از این سخنرانی، آغاجری به خاطر توهین به اسلام تحت تعقیب قرار گرفت. سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی این عضو خود را تحت حمایت قرار داد. این حمایت درحالی بود که گروه‌های دیگر سیاسی مواضع بسیار تندی نسبت به این سخنرانی داشتند. تا آنجا که جامعهٔ مدرسین حوزه علمیه قم در بیانیه‌ای سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی را به بدبین کردن نسل جوان به اسلام و روحانیت و تفکیک دین از سیاست متهم کرد. این اطلاعیه که در ۱۸ تیر ۱۳۸۱ منتشر شد و به امضای علی مشکینی رسیده‌است، سازمان را فاقد مشروعیت دینی می‌داند و از متدینین می‌خواهد که با آن همکاری نکنند. هاشم آغاجری ابتدا در دادگاه همدان به جرم ارتداد به اعدام محکوم شد که این امر انتقادات فراوان و اعتراضات دانشجویی را در پی داشت. سرانجام در ۲۰ ژوییهٔ ۲۰۰۴ پس از تجدیدنظر در دادگاه تهران به ۵ سال حبس و محرومیت از حقوق اجتماعی محروم شد.

انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸)

پس از اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران اعتراض خود را با نوشتن بیانیه هایی اعلام کرد.

در یکی از این بیانیه در تیرماه ۱۳۸۸ آمده است :" ضمن تقبیح این همه قانون شکنی، ظلم و تعدی علیه مردم و فرزندان آنان و ضمن محکوم کردن تمامی بازداشت های غیرقانونی و نقض ابتدایی ترین حقوق قانونی زندانیان، که پس از گذشت هفته ها، نه تنها از حق دیدار و تعیین وکیل محروم مانده اند، بلکه بعضا حتی خانواده های آنان نیز کوچک ترین اطلاعی از حال و وضعیت آنان ندارند، دستگاههای امنیتی و نظامی حاکم و شخص آقای احمدی نژاد را مسئول حفظ سلامتی و جان آنان می داند و خواهان آزادی فوری و بی قید شرط همه بازداشت شدگان و زندانیان سیاسی و انتخاباتی است."

پس از اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) فعالیت سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران به همراه جبهه مشارکت در سال ۱۳۸۹ غیر قانونی اعلام شد. پس از اعلام غیر قانونی بودن فعالیت این سازمان گروهی از اعضای این سازمان در خارج از ایران، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران (شاخه خارج از کشور) را تشکیل دادند.

بازداشت اعضای سازمان

پس از اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) شمار زیادی از اعضای سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران دستگیر شدند. از اعضای بازداشت شده می توان به بهزاد نبوی، مصطفی تاجزاده، ابوالفضل قدیانی، علی باقری، صادق نوروزی، فیض‌الله عرب‌سرخی، عبداله ناصری، مهدی تحققی، علیرضا شریفی، احمد هاشمی، مسعود سپهر، حسن فائزی و محسن آرمین اشاره کرد.

منابع

• اساسنامه سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران
• حمید کاویانی، پیشگامان اصلاحات، روزنامه سلام، چاپ اول، تهران: پائیز ۱۳۷۹

پیوند به بیرون

• پایگاه اطلاع رسانی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران