حزب اعتدال و توسعه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
حزب اعتدال و توسعه
رهبر حسن روحانی
دبیرکل محمدباقر نوبخت حقیقی
نامزد انتخاباتی اخیر حسن روحانی
بنیانگذاری ۱۳۷۸
روزنامه روزنامهآفتاب
کشور Flag of Iran.svg ایران

حزب اعتدال و توسعه یک حزب میانه‌رو ایرانی است که در سال ۱۳۷۸ به رهبری حسن روحانی تأسیس شد.[۱]

تشکیل حزب[ویرایش]

مهم‌ترین بنیانگذاران حزب اعتدال و توسعه عبارتند از: محمدباقر نوبخت، محمدرضا نعمت‌زاده، اکبر ترکان، فاطمه هاشمی رفسنجانی، محمود واعظی، حسین موسویان، سید احمد زرهانی، مرتضی محمدخان، صلاح‌الدین دلشاد، محمد حسن تولایی و زهرا پیشگاهی‌فرد. چهره‌های مذکور پاییز سال ۱۳۷۸ پس از دیدار با آیت‌ الله اکبر هاشمی رفسنجانی و مشورت با وی بر عملی‌کردن تصمیم‌شان جدی‌تر شدند. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در این دیدار گفته بود: "اداره کشور با یک جناح فاجعه است و در عوض همه نیروهای معتدل در دو جناح باید متحد شوند تا توسعه سیاسی- اقتصادی را به پیش برند و ستون‌های نظام را تقویت کنند." به گفته سید حسین موسویان از بنیانگذران حزب اعتدال و توسعه طبق توصیه رفسنجانی، بهترین گزینه برای رهبری حزب، حسن روحانی بود. [۲] هاشمی این سخنان را در دوره ای ابراز کرد که از یک سو حزب کارگزاران سازندگی، دوران افول خود را طی می کرد و از سوی دیگر میدان، تندروهای نزدیک به جریان دوم خرداد ، در روزنامه هایشان، شدیدترین حملات را علیه هاشمی رفسنجانی صورت می دادند. حضور فاطمه هاشمی رفسنجانی در شورای مرکزی حزب، خود گویای میزان اعتقاد هاشمی به تأسیس چنین حزبی بود. بنیانگذاران حزب، پس از مشورت با هاشمی با حسن روحانی هم مشورت کردند و وی از این تصمیم بسیار استقبال کرد. درنهایت در آستانه برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۷۸-۷۹)، این حزب رسماً تشکیل و محمدباقر نوبخت به عنوان دبیر کل آن انتخاب شد. حسن روحانی از همان ابتدای تشکیل حزب در بیشتر جلسات شورای مرکزی شرکت می‌کرد. در اولین گنگره حزب که بهمن ماه سال ۱۳۸۲ برگزار شد، کاظم جلالی (نماینده شهرود)، حمیدرضا حاجی‌بابایی (نماینده همدان)، مرتضی بانک، غلامعلی دهقان و حمیدرضایی قلعه به عضویت شورای مرکزی درآمدند. البته، کاظم جلالی و حمیدرضا حاجی‌بابایی پس از کمتر از ۴ سال از حزب کناره‌گیری کردند. [۳] [۴]

انتخابات ششمین دوره مجلس شورای اسلامی[ویرایش]

حزب اعتدال و توسعه با انتشار لیستی در انتخابات مجلس ششم، فعالیت حزبی‌اش را به صورت جدی آغاز کرد. محمد قوچانی، روزنامه‌نگار شاخص اصلاح‌طلب در آن روزها طی یادداشتی حزب اعتدال و توسعه را بال راست و حزب کارگزاران سازندگی را بال چپ هاشمی رفسنجانی نامگذاری کرد. اما نگاهی به لیست انتخاباتی حزب نشان می‌دهد که اعتدال و توسعه از استراتژی هم این و هم آن استفاده کرده بود؛ به این معنی که تعدادی از چهره‌های معتدل جناح راست را در کنار جمعی از معتدل‌های چپی گرد هم آورده بودند. البته سرلیست هم آیت‌‌ الله اکبر هاشمی رفسنجانی بود. شعار اصلی فهرست اعتدال و توسعه در انتخابات مجلس ششم "می‌خواهم شاد، سرافراز و در رفاه زندگی کنم" بود که البته مشترکات بسیاری با فهرست جامعه روحانیت مبارز داشت. انتخابات مجلس ششم با پیروزی مطلق جریان چپ و اصلاح‌طلبان همراه بود، در انتخابات مذکور هاشمی رفسنجانی هرچند پس از بازشماری آراء توانست در جمع 30 نفره تهران قرار بگیرد، اما از حضور در مجلس انصراف داد. با این وجود محمدباقر نوبخت توانست با رأی قابل‌ توجهی برای چهارمین بار از رشت وارد مجلس شود. او در مجلس ششم، فراکسیون اعتدال را به همراه جمعی از همفکرانش تشکیل داد.[۳]

انتخابات هشتمین دوره ریاست جمهوری[ویرایش]

در انتخابات هشتمین دوره ریاست جمهوری، حزب اعتدال و توسعه از سید محمد خاتمی حمایت کرد. [۳]

انتخابات هفتمین دوره مجلس شورای اسلامی[ویرایش]

در انتخابات مجلس هفتم این حزب چهره‌های بیشتری از شورای مرکزی خود را در فهرست تهران گنجاند. برای مثال در لیست تهران نام چهار نفر از اعضای شورای مرکزی اعتدال و توسعه به چشم می‌خورد: دکتر مجید قاسمی، دکتر زهرا پیشگاهی‌فرد، مرحوم دکتر حمید رضایی قلعه و غلامعلی دهقان. [۳]

انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری[ویرایش]

مهم‌ترین فعالیت حزب اعتدال و توسعه که منجر به شهرت بیش از پیش آن شد به انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری برمی‌گردد. اعتدال و توسعه به عنوان اولین حزب سیاسی ایران، در نیمه دوم سال ۱۳۸۳ رسماً از هاشمی رفسنجانی برای شرکت در انتخابات نهم دعوت به عمل آورد. این در حالی بود که حزب کارگزاران سازندگی به فکر گزینه‌ای غیر از هاشمی رفسنجانی یعنی میرحسین موسوی بود. با نیامدن موسوی ، کارگزاران نیز از هاشمی رفسنجانی حمایت کرد. پس از اعلام کاندیداتوری هاشمی رفسنجانی در اردیبهشت ۱۳۸۴ محمدباقر نوبخت، سخنگوی ستاد انتخاباتی وی شد. جلوداری این حزب نسبت به دو تشکیلات دیگر درون گفتمانی و نزدیک به هاشمی رفسنجانی یعنی حزب کارگزاران سازندگی و حزب اسلامی کار باعث شد که نقش‌آفرینی حزب اعتدال و توسعه بیشتر به چشم آید. هاشمی رفسنجانی در انتخابات سال ۱۳۸۴ نتوانست بر رقیب خود، محمود احمدی‌نژاد غلبه کند و این آغاز دور جدیدی از حیات سیاسی حزب اعتدال و توسعه بود. اعتدال و توسعه در مقطع ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸ یکی از احزاب اصلی منتقد محمود احمدی‌نژاد به‌خصوص در حوزه مسائل اقتصادی بود.[۳]

انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی[ویرایش]

به پیشنهاد مرحوم رضایی‌ قلعه سید محمود دعایی که در آن زمان به تأکید بر مشی اعتدالی شناخته می‌شد به عنوان سر لیست فهرست اعتدال و توسعه، در انتخابات مجلس هشتم انتخاب شد. سایر اعضای فهرست اعتدال و توسعه عبارت بودند از: مجید انصاری، سیدمحمد میرمحمدی، اسحاق جهانگیری، بهزاد قره‌یاضی، سید رضا اکرمی، عباسعلی زالی، ابوالفضل حسن‌بیگی، علی عباسپور‌، سهیلا جلودارزاده، نیره اعظم خوش‌ خلق سیما، فاطمه کروبی، الهام امین‌زاده، رسول منتجب‌نیا، عادل آذر، مسعود سلطانی‌فر، محمدرضا راه چمنی، محمد اشرفی اصفهانی، حسین مظفر، الیاس حضرتی، وحید محمودی، اسدالله کیان ارثی، اسماعیل گرامی‌مقدم، رضا طلایی‌نیک، حسین میرمحمد صادقی، علیرضا محجوب، علی‌اکبر سیبویه، سلمان صفوی، امیررضا خادم و علی فتح‌الله زاده‌. این حزب توانست در انتخابات مجلس هشتم، چند نفر از افراد لیست خود را به مجلس بفرستد.[۳]

انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری[ویرایش]

حزب اعتدال و توسعه در انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری در کنار اصلاح‌طلبان از میرحسین موسوی حمایت کرد. بعد از انتخابات ۱۳۸۸ و اعتراض میرحسین موسوی ، کاندیدای مورد نظر حزب اعتدال و توسعه ، به نتایج انتخابات و همزمان با رکود فعالیت احزاب نزدیک به اصلاح طلبان، حزب اعتدال و توسعه نیز به حالت نیمه‌فعال درآمد. [۳]

انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری[ویرایش]

جلسات حزب اعتدال و توسعه از سال ۱۳۹۱ مجدداً فعال شد. غلامعلی دهقان، سخنگوی اعتدال و توسعه برای اولین بار در آبان ۱۳۹۱ ، در کنفرانس خبری در نمایشگاه مطبوعات خواهان حضور حسن روحانی در انتخابات ۱۳۹۲ شد. او تأکید کرد که اجرای استراتژی جذب حداکثری مطرح شده از سوی رهبری توسط حسن روحانی به بهترین شکل ممکن می‌تواند تحقق یابد. دهقان در شرایطی که کمتر کسی حضور حسن روحانی در انتخابات را جدی می‌گرفت، بارها بر ضرورت حضور روحانی تأکید می‌کرد. سخنگوی اعتدال و توسعه در آخرین هفته اسفند ۱۳۹۱ از قطعی‌شدن حضور روحانی در صحنه انتخابات خبرداد که این بار با بازتاب‌های گسترده بین‌المللی نیز همراه شد. در ادامه اعضای شاخص اعتدال و توسعه کلیدی‌ترین مسئولیت‌ها در ستاد روحانی را از آن خود کردند. محمدرضا نعمت زاده، رئیس ستاد، اکبر ترکان ، قائم‌مقام ستاد و محمدباقر نوبخت ، سخنگوی ستاد حسن روحانی بوده‌اند. علاوه بر این افراد، محمود واعظی و مرتضی بانک هم در حلقه حامیان روحانی حضور داشتند.[۳] کمی بعد شخصیت های برجسته نزدیک به جریان اعتدال گرایی و اصلاحات از جمله هاشمی رفسنجانی ، سید محمد خاتمی ، حسن خمینی و علی اکبر ناطق نوری از روحانی حمایت کردند. در نهایت حسن روحانی توانست در انتخابات ریاست جمهوری اکثریت مطلق(۵۰٫۷۱ ٪ ) آراء را به خود اختصاص دهد و هفتمین رئیس جمهور ایران شود.

اهداف[۵][ویرایش]

۱- گفتمان توسعه و سازندگی اصلی ترین راهبرد برای تداوم عدالت اجتماعی و تحقق اهداف مقدس نظام و امام راحل خواهد بود.

۲- اصل عقلانیت واعتدال در راهبرد سیاسی کشور باید همواره در نظریه و عمل مورد عنایت قرار گرفته و به لزوم تاسی از آن تاکید گردد.

۳- رعایت اصل وفاق و وحدت میان همه نیروهای وفادار به اسلام، امام و رهبری تضمین کننده انسجام ملی در برابر هر گونه اجماع بین المللی خواهد بود.

۴- راهبرد تعامل موثر و سازنده و تنش زدایی با نظام بین الملل بر اساس اصل پذیرفته شده عزت، حکمت و مصلحت تامین کننده منافع جمهوری اسلامی ایران در روابط خارجی و تعامل با مجامع بین المللی خواهد بود.

۵- مشارکت و بهره مندی حداکثری از نخبگان، اندیشمندان و صاحبان فکر هم تسهیل کننده اهداف توسعه و سربلندی نظام در رقابت‌های جهانی است.

۶- رعایت اصل شایسته سالاری و استفاده از ظرفیت و تجربه منابع انسانی و مدیران لایق لازمه تحقق اهداف نظام در چشم انداز بیست ساله خواهد بود.

۷- باید در کلیه تصمیمات و اقدامات همواره قانون محور حرکت باشد و از هر نوع رفتار سلیقه ای و افراطی جدا پرهیز شود.

۸- گسترش احزاب و تشکل‌های مدنی وفادار نظام در چارچوب قانون اساسی و پرهیز از رفتارها و اقدامات عوام گرایانه به عنوان تسهیل کننده ارتباط نظام با مردم گزینه‌ای ضروری و اثر بخش خواهد بود.

۹- حفظ منزلت و پاسداشت حرمت بزرگان و پیشکسوتان انقلاب وبهره گیری از اندیشه‌های بلند آنان زمینه ساز ترویج فضائل اسلامی در جامعه و تحقق بخش ارزش‌های انقلابی خواهد بود.

۱۰- با اشاره به سیره بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و تاکید مکرر رهبری انقلاب، مشروعیت و مقبولیت نظام همواره ملهم از اجرای اصل مردم سالاری دینی بوده و بدون تردید تقلیل نقش هر یک از ابعاد اسلامیت و جمهوریت با هر استدلالی عملا نوعی خروج از خط اصیل امام و رهبری تلقی می‌شود.

منابع[ویرایش]