مجمع روحانیون مبارز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مجمع روحانیون مبارز
دبیرکل محمد موسوی خوئینی‌ها
بنیانگذار مهدی کروبی
شعار پیروی از خط امام - تداوم اصلاحات
بنیانگذاری ۱۳۶۷
روزنامه روزنامه سلام
مرام چپ‌گرایی اسلامی، مردمسالاری دینی
کشور Flag of Iran.svg ایران
وبگاه
rouhanioon.com

مجمع روحانیون مبارز، از تشکل‌های مطرح سیاسی مذهبی در ایران است که از گروههای اصلاح‌طلب و چپ‌گرای مذهبی به شمار می‌رود. این تشکل با انشعاب از جامعه روحانیت مبارز و با موافقت روح الله خمینی در سال ۱۳۶۶ تشکیل شد.[۱] رهبری آن را از ابتدا تا سال ۱۳۸۴ مهدی کروبی بر عهده داشت. هم‌اکنون محمد خاتمی رئیس شورای مرکزی این تشکل است و محمد موسوی خوئینی‌ها دبیرکلی آن را بر عهده دارد.[۲]

تاریخچه[ویرایش]

مجمع روحانیون مبارز در سال ۱۳۶۶ و در آستانه انتخابات مجلس سوم از انشعاب روحانیون چپ‌گرا به رهبری مهدی کروبی و محمد موسوی خوئینی‌ها از جامعه روحانیت مبارز تشکیل شد.[۳] انشعاب از جامعه روحانیت با تایید کتبی سید روح الله خمینی صورت گرفت و این تشکل پیروزی گسترده‌ای در انتخابات مجلس سوم داشت. حذف محمود دعایی و فخرالدین حجازی از فهرست انتخاباتی جامعه روحانیت مبارز برای انتخابات مجلس سوم یکی از عواملی بود که زمینه ساز انشعاب روحانیون چپ گرای طرفدار دولت موسوی در جامعه روحانیت مبارز شد. مهدی کروبی که رهبری جریان اقلیت را برعهده داشت آن را به این معنا گرفته بود که جامعه روحانیت از مسیر اصلی خود که حمایت از انقلاب و انقلابیون اصیل است دست برداشته و کسانی را که سابقه چندانی در انقلاب ندارند، بر کسانی که کاملاً سابقه دارند ترجیح می دهد.

خمینی در فروردین ۱۳۶۷ در این مورد نوشت: «انشعاب از تشکیلاتی برای اظهار عقیده مستقل، و ایجاد تشکیلات جدید، به معنای اختلاف نیست .اختلاف در آن موقعی است که خدای ناکرده هرکس برای پیشبرد نظرات خودبه دیگری پرخاش کند که بحمدالله، با شناختی که من از روحانیون دست اندرکارانقلاب دارم، چنین کاری صورت نخواهد گرفت . من به شما و همه کسانی که دلشان برای اسلام عزیز می تپد دعا می کنم، و توفیق آقایان را از خداوندمتعال خواستارم.»[۴]

اولین شورای مرکزی مجمع به دبیرکلی مهدی کروبی و عضویت محمد موسوی خوئینی ها، محمدرضا توسلی، حسن صانعی، امام جمارانی، جلالی خمینی، سید محمد خاتمی، صادق خلخالی، رسول منتجب‌نیا، اسدالله بیات، سید محمد هاشمی، محمدعلی انصاری، محمد صدوقی، محمدعلی رحمانی، سراج‌الدین موسوی، عبدالواحد موسوی لاری، علی‌اکبر آشتیانی، ناصر قوامی، محمدعلی نظام‌زاده، محمدعلی ابطحی، هادی غفاری، اسدالله کیان ارثی، سید حمید روحانی، محمود دعایی، سید تقی درچه‌ای و عیسی ولایی تشکیل شد.[۵]

پس از انتخاب علی خامنه‌ای (یکی از اعضای جامعه روحانیت مبارز) به رهبری و پایان جنگ، اصلاح قانون اساسی و حذف پست نخست وزیر و افزایش اختیارات رییس جمهوری (هاشمی رفسنجانی) و نهایتاً اعمال نظارت استصوابی در انتخابات مجلس چهارم (که بر اساس آن کاندیدهای انتخابات توسط شورای نگهبان رد صلاحیت شدند) مجمع نفوذ خود را در دولت و مجلس از دست داد.

محمد خاتمی (تنها عضو مجمع در دولت هاشمی رفسنجانی) در پی افزایش فشارها بر وی برای همراه شدن با نظریه «تهاجم فرهنگی» که از سوی سید علی خامنه‌ای مطرح شده بود، از پست وزارت فرهنگ استعفا داد.

پس از رد صلاحیت بسیاری از کاندیدهای مجمع در انتخایات مجلس چهارم، این تشکل بیانیه‌ای را مبنی بر کناره‌گیری از شرکت در انتخابات منتشر ساخت که روزنامه‌ها حاضر به انتشار آن نشدند. بدین ترتیب مجمع اقدام به انتشار روزنامه سلام کرد که تا یک دهه بعد بعنوان تریبون اصلی جناح چپ جمهوری اسلامی فعالیت داشت و پس از انتشار نامهٔ محرمانه سعید امامی (از مقامان وزارت اطلاعات و متهم به دست داشتن در قتل‌های زنجیره‌ای) مبنی بر لزوم تحدید مطبوعات، توقیف و پس از محاکمه در دادگاه ویژه روحانیت به مدت ۵ سال توقیف شد، گرچه پس از پایان این مدت نیز منتشر نشد.

رد صلاحیت گستردهٔ کاندیداهای مجمع توسط شورای نگهبان به دلیل عدم التزام به اسلام یا ولایت فقیه در انتخابات مجلس پنجم در سال ۱۳۷۵ نیز تکرار شد و مجمع از این انتخابات نیز کنار کشید. اما یک سال بعد محمد خاتمی از اعضای مجمع به پیروزی بزرگ و غیر منتظره‌ای در انتخابات ریاست جمهوری هفتم دست یافت و با تفاوتی چشم‌گیر بر رقیب خود علی اکبر ناطق نوری پیروز شد.

راه‌اندازی جبهه مشارکت ایران اسلامی در دوران اصلاحات و پیروزی بزرگ این حزب در انتخابات مجلس ششم، نقش مجمع بعنوان رهبری جناح چپ را کاهش داد. اما مهدی کروبی توانست علی‌رغم آنکه در انتهای فهرست نمایندگان راه‌یافته به مجلس ششم (از تهران) قرار داشت با موافقت حزب مشارکت و سازمان مجاهدین ریاست مجلس را در اختیار گیرد. گرچه عملکرد وی در مقام رییس مجلس، به ویژه در خصوص مسائلی چون نامهٔ خامنه‌ای برای عدم اصلاح قانون مطبوعات (و تایید محدودیت‌های ایجاد شده در مجلس پنجم)، رد صلاحیت بی سابقه در انتخابات مجلس هفتم و تحصن عده‌ای از نمایندگان در مجلس و ... مورد انتقاد اصلاح‌طلبان نیز بود.

مجمع در انتخابات مجلس هفتم شرکت کرد اما به موفقیتی نرسید. پس از انتخابات ریاست جمهوری نهم، مهدی کروبی (دبیر مجمع) در اعتراض به عدم حمایت کامل از وی درانتخابات و همچنین برخی اختلافات مواضع به همراه برخی دیگر، از مجمع جدا شده و حزب اعتماد ملی را تاسیس کرد. اما در انتخابات شوراهای سوم و مجلس هشتم به موفقیتی دست نیافت.

پس از کناره‌گیری کروبی، محمد خاتمی به سمت رییس شورای سیاست‌گذاری و محمد موسوی خوئینی به سمت دبیر مجمع روحانیون انتخاب شد. در انتخابات دهمین دورهٔ ریاست جمهوری، مجمع روحانیون مبارز حمایت خود را از میرحسین موسوی اعلام کرد. این تشکل در انتخابات ریاست جمهوری دهم با انتشار بیانیه‌هایی به حمایت از موسوی پرداخت. بعد از انتخابات در بیانیه‌هایی درخواست کرد که همه‌پرسی برای تأیید سلامت انتخابات برگزار شود تا جایی که برخی مسئولان خواستار لغو مجوز فعالیت این تشکل شدند.

اعضاء[ویرایش]

اعضای کنونی مجمع روحانیون مبارز: [۶]

  1. علی‌اکبر آشتیانی
  2. سید هادی خامنه‌ای
  3. سیدمحمدعلی ابطحی
  4. سید مهدی امام جمارانی
  5. مجید انصاری
  6. محمدعلی انصاری
  7. سید محمد موسوی بجنوردی
  8. اسدالله بیات
  9. سید محمد خاتمی
  10. محمدعلی خسروی
  11. سید تقی درچه‌ای
  12. محمدعلی رحمانی
  13. سید محمد رضوی
  14. محمدعلی صدوقی
  15. فاضل فردوسی
  16. اسدالله کیان‌ارثی
  17. سیدعلی‌اکبر محتشمی‌پور
  18. محمد مقدم
  19. سید سراج‌الدین موسوی
  20. سید محمد موسوی خوئینی‌ها
  21. سید عبدالواحد موسوی لاری
  22. محمدعلی نظام‌زاده
  23. سید مجتبی نورمفیدی
  24. عیسی ولایی
  25. سید محمد هاشمی
  26. سید علی محمد دستغیب

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

  1. «فرمانده بسیج: غرب به دنبال خونین کردن تجمعات اعتراضی بود»(فارسی)‎. iranianuk. بازبینی‌شده در ۳۰ تیر ۱۳۸۸. 
  2. ««انتخابات ریاست جمهوری باطل شود»»(فارسی)‎. رادیوزمانه. بازبینی‌شده در ۳۰ تیر ۱۳۸۸. 
  3. «انتخاب در هفته‌های آخر؛ آرایش ثابت، کاندیدای متغیر». رادیو فردا، ۸ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲۹ آوریل ۲۰۱۳. 
  4. صحیفه امام
  5. سیدمحمود دعایی؛ کم‌حاشیه در متن و پرمتن در حاشیه؛ رکورددار نمایندگی مجلس سرگه بارسقیان، روزنامه اعتماد ملی
  6. اعضای مجمع روحانیون مبارز