سیاست
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد.
مطالب بیمنبع احتمالاً در آینده حذف خواهند شد.
سیاست روند و انجام تصمیم گیریها برای گروه هاست. البته این واژه معمولاً در پیوند با حکومتها و کشورها بکار میرود، ولی رفتار سیاسی در نهادهای سازمانی، دانشگاهی، دینی و دیگر نهادها نیز مشاهده میشود. بنا به تعریف فرهنگِ معین سیاست یا خطمشی، عبارتست از «خط سیر و راهی که انسان پیشرو دارد». این کلمه در ریشهی عربی به معنی «رام کردن اسب» است. سیاست را سایر فرهنگنامههای انگلیسی زبان در تعابیری مانند برنامه، شیوهی عمل، اصول و قواعدی اساسی، اصول راهنما و ... نیز بکار بردهاند. در تعریف این متن که در تعبیر مدیریت دولتی از سیاست جای می گیرد،سیاست «برنامه و یا دستورالعملِ در حال اجرا و یا تجویز شده از سوی مراجع صاحب صلاحیت» دانسته میشود. سیاستهای عمومی نیز «اصولی هستند که بهوسیلهی مراجع ذیصلاح در کشور وضع شدهاند و بهعنوان یک الگو و راهنما، اقدامات و فعالیتهای لازم در جامعه را راهبری میکنند». سیاستگذاری نیز فرایند تعامل گروهها و مراجع ذیصلاح و ذینفع در تصمیمگیری برای مواجهه با مسائلی است که دامنهی اثر مستقیم یا غیرمستقیم بالایی برای این گروهها و مراجع دارد. ویژگیها و مشخصههای پایه و مطلوب سیاست که باید در فرایند سیاستگذاری تامین شود را میتوان به قرار زیر مورد توجه قرار داد.
پایداری
آیندهنگری
هدفداری
عمومیت
گستردگی
نمایانگری
سیاستهای کلان به آن دسته از سیاستهای عمومی اطلاق میشود که 1) از نظر موضوعی بسیار فراگیر، فرابخشی یا حساس بوده و به تعبیری تفسیری نزدیک از قوانین اصلی کشور به حساب آیند (مانند سیاستهای اصل 44 قانون اساسی) و یا 2) جنبهی تعیین کنندهی بالایی برای سایر سیاستهای عمومی داشته و نقش راهنمای جدیای برای آنها داشته باشند، 3) موضوعاتی باشند که تغییر موضع و یا رویکرد حساب شدهای نسبت به آنها در سطح مدیریت کشور مدنظر قرار گرفته است، 4) برای اهداف راهبردی مشخصی مانند اهدافی در سطح چشمانداز و در چارچوب چنین طرحهای کلان و جدیدی نیازمند بازنگری، بازآرایی و یا تصریحات مشخص و تکلیفی خاصی باشند. به این ترتیب سیاستهای کلان با توجه به دلیل و نوع تحلیل خود باید دارای مشخصههایی از جمله موارد زیر علاوه بر مشخصات عمومی سیاستها باشند.
دارا بودن هدفهای کلی و فراگیر
تعیین کنندهی حد و مرز سیاستهای عمومی
تعیین کنندهی اولویت زمانی سیاستهای عمومی
تعیین کنندهی میزان ریسکپذیری و دامنهی مداخلات قابل اتکا در سیاستهای عمومی
تعیین کنندهی میزان عمق و گسترهی مطلوبِ سیاستهای عمومی
تعیین کنندهی جهشی یا تعادلی بودن سیاستهای عمومی
تعیین کنندهی پیشفرضها، بنیادهای نظری و شیوهها و ابزارهای مورد نیازِ سیاستهای عمومی
سیاست در علوم سیاسی دارای معانی دیگری نیز هست. همچنین سیاست های مرتبط با یک حوزه مجموعه ای از رویکردهای شناخته شده و انتخاب شدنی ای را در مورد آن نمایندگی می کنند.
