آگهی‌افزار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یک بالاپر که در اثر نصب یک آگهی‌افزار در سیستم ایجاد شده است

آگهی‌افزار یا آگ‌افزار (به انگلیسی: Adware) یک برنامه رایانه‌ای است که جهت اهداف تبلیغاتی و نشان دادن پیام‌ها و آگهی‌های تبلیغاتی در رایانه افراد طراحی‌شده است. این نوع نرم‌افزارها عموما خطر خاصی برای رایانه ایجاد نمی‌کنند اما برخی از آنها سرعت سیستم را کاهش داده و در کار نرم‌افزارهای امنیتی اختلال ایجاد می‌کنند.[۱]

نحوه عملکرد[ویرایش]

نحوه کار آگهی‌افزارها بدین‌گونه است که در پوشش یک نرم‌افزار به ظاهر سالم با اجازه کاربر بر روی سیستم نصب می‌شوند سپس بدون آنکه کاربر متوجه شود در هنگام اتصال به اینترنت به سرورهای خاصی متصل شده و پیام‌های تبلیغاتی را بصورت بالاپر (pop-up) بر روی صفحه رایانه نمایش می‌دهند. برخی ازآگهی‌افزارها با استفاده از جاسوس‌افزارهایی که به همراه دارند اطلاعات و علاقمندی‌های کاربر را جمع‌آوری کرده و تبلیغات ارسالی بر روی سیستم آلوده را بر همان مبنا انتخاب و ارسال می‌کنند. کار دیگری که این نرم‌افزارها انجام می‌دهند بارگیری سایر آگهی‌افزارها و جاسوس‌افزارها بر روی سیستم آلوده می‌باشد که این عمل منجر به کاهش سرعت اینترنت می‌گردد.[۲]

مبارزه با آگهی‌افزارها[ویرایش]

تلاش برای پاک کردن آگهی‌افزارها معمولاً با از کارافتادن نرم‌افزارهای حامل آنها همراه است و سیستم‌هایی که مرورگر آنها به‌روز نباشد به علت داشتن نقاط آسیب‌پذیر، بیشتر به این نوع از نرم‌افزارها آلوده می‌گردند.[۳] با توجه به اینکه نویسندگان این دسته از نرم‌افزارها به دلیل کسب سود، نسخه‌های جدیدتر و پیچیده‌تر از نسخه‌های قبلی را منتشر می‌کنند در نتیجه شناسایی آنها مشکل‌تر می‌گردد بنابراین استفاده از یک ضدبدافزار مجهز به دیوار آتش که به‌روز هم باشد بهترین روش مقابله با آگهی‌افزارها می‌باشد. بکارگیری ضدبدافزارها علاوه براینکه مانع ورود آگهی‌افزارها به سیستم می‌گردد از ورود و خروج اطلاعات ناخواسته از پورت‌های محافظت نشده سیستم هم جلوگیری می‌کند.[۲]

انواع آگهی[ویرایش]

بسیار مشکل است که بتوان یک مقاله کامل تهیه نمود که همه انواع ممکن آگهی­ ها را شامل شود. در عوض این بخش یک نمونه­ سازی گویا برای نمایش انواع گسترده‌ی آگهی­ ها که ممکن است ظاهرگردند، را نشان می­دهد [۴].

هدف در اینجا نگاه‌کردن از دیدگاه یک کاربر بوده و تفاوت‌ها در لایه­ های پیاده­ سازی آگهی‌ها در فصل هفتم بررسی خواهد شد.

یک تعداد ویژگی‌های سطح‌ بالا وجود دارند که آگهی­ ها ممکن است به نمایش بگذارند، و برای دسته ­بندی آنها نیز قابل استفاده باشد. در این قسمت شش مورد استفاده شده است [۴]:

1.      ساده­ ترین مشخصه برای تعریف، یک ویژگی اندازه ‌متغیر در آگهی است. این مورد به آگهی‌ای اشاره می­کند که اندازه‌ی آگهی آن به مقداری بزرگتر از آنچه در نمایش آگهی آمده است، تغییر می­کند.

2.    یک آگهی ساز مخفی کننده‌ی محتوا که بخشی یا همه محتویات آگهی را پنهان می­نماید، کاربر را مجبور می­کند تا فعالیت آشکاری را انجام دهد که بتواند آگهی­ ساز را غیرفعال نماید. در این فصل «محتویات» یا «محتوا» به طور خاص به اطلاعات غیر آگهی اطلاق می­گردد که در این بخش به صورت جعبه‌ی مشکی در تصویر آمده است.

3.    آگهی­ های پنجره بازکن، همان‌هایی هستند که یک پنجره‌ی جدید برای نمایش هر پیام خود تولید می­نمایند. به عنوان شرط، آگهی نباید یک تصویر ساده، شبیه یک پنجره تولید نماید بلکه یک پنجره‌ی واقعی توسط GUI تولید خواهد شد.

4.    آگهی­ ساز شکاف‌دار یا بینابینی که تعریف دقیق آن بسیار سخت است. کلمه «بینابین» یا «شکاف» در اینجا با «فاصله» همراه است و درواقع OED آن را به صورت غیرکارآمدی به شکل «یک فضای میانی ...بین همه چیز... » معنی نموده است.

همچنین این آگهی بینابین می­تواند به جای فاصله، بر پایه‌ی زمان باشد. البته باز هم تمایز، مفید و کافی نخواهد بود. هر آگهی که مابین ساعت 12:50 تا 12:51 بعد از ظهر نمایش داده شود می­تواند بینابین این دو زمان باشد، که البته هیچ معنی خاصی درباره نوع آگهی نخواهد داشت.

در این‌جا عبارت آگهی­ ساز بینابینی برای پیشگیری از هرگونه مشکل تعریفی، در یک مسیر بسیار محدودی مورد استفاده قرار می­گیرد. در واقع یک آگهی­ساز بینابینی همانی است که مابین تغییرات اساسی در محتویات قرار می­گیرد. برای مثال، انتقال از یک صفحه وب به صفحه‌ی دیگر یک تغییر اساسی در محتویات است. با این تعریف، یک آگهی قرارگرفته مابین پاراگراف‌ها، بینابینی محسوب نمی­ شود، چرا که پایان یک پاراگراف در واقع تغییر اساسی به حساب نمی ­آید. برخی از منابع، آگهی‌های پاپ­ آپ و پاپ­ آندر را بینابینی معرفی نموده ­اند، که این مورد نیز منطبق بر تعریف نخواهد بود، چرا که در پنجره­ های مجزا نمایش داده شده و بخصوص مابین تغییر اساسی واقع نشده­ اند.

5.    آگهی‌های تعاملی آنهایی هستند که با برخی از فعالیت‌های غیرجزیی و مهم کاربران سروکار دارند. اگر کاربر باید عملی را انجام دهد تا آگهی را ببینید، این عمل غیرجزیی محسوب می­گردد. هنگام حرکت موس روی آگهی، رنگ آگهی معکوس می­ شود، اما تغییر اساسی روی آگهی دیده نمی­شود و آگهی همانی است که قبلاً بوده، به اینگونه آگهی­ ها همان آگهی­ با تعامل جزیی گفته می­شود و به معنای آگهی­ تعاملی نخواهد بود. یک جعبه ساده، برای حذف آگهی نیز می­تواند یک آگهی جزیی باشد. در مقابل، آگهی tear-back یک آگهی تعاملی است.

6.    آگهی‌هایی که تا کنون دیدیم، هیچ یک محتویات را تغییر نداده ­اند. شاید پنهان کرده باشند و یا اندکی جابجا کرده باشند، اما محتویات آگهی دستخوش تغییر نشده ­اند. یک آگهی محتویات متغیر چنین محدودیتی ندارد. مثلاً، ممکن است یک لینک به محتویات اضافه شود و یا لینک موجود تغییر یابد.

باید توجه داشته باشیم که این دسته­ بندی، تنها، کاربرد معمولی آگهی را توصیف می­نماید. البته این امکان وجود دارد که بتوان دسته­ بندی برپایه‌ی خصوصیات متفاوتی ایجاد نمود، همانند یک پنجره‌ی پاپ­ آپ که تضمین می­کند محتوا پنهان نشده است. توجه نمایید که نوع رسانه‌ی آگهی هم در این‌جا لحاظ نشده است، آگهی­ سازها ممکن است از متن، تصویر، انیمیشن، ویدئو، و یا موارد دیگر استفاده نمایند. انواع رسانه‌های مرتبط با آگهی­ ها در زیر آمده است.


[1] pop-up

[2] pop-under

جستارهای وابسته[ویرایش]

هرز آگهی[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. روزنامه اعتماد87/1/28: معضلی به نام آگهی افزار /وضعیت جهانی امنیت اطلاعات در سال 2008
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ معرفی Adware ها
  3. Computer Threats FAQ
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ دکتر بابک بشری راد ، دکتر آرش حبیبی لشکری. جاسوس افزار و آگهی افزار. علوم ایران، 1395. 

پیوند به بیرون[ویرایش]