آموزش الکترونیکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

آموزش (یادگیری) الکترونیکی یا آموزش و پرورش اینترنتی (برخط) (به انگلیسی: electronic-learning) رشته‌ای است که از پیدایش اینترنت و گسترش این پدیدهٔ فناوری و استفاده از قابلیت‌های آن ایجاد گردیده است و در حقیقت تکامل شیوه آموزش از راه دور برطرف کننده نیاز انسان‌های پرس‌وجوگر و خواهان یادگیری با توجه اختیاری بودن زمان و مکان است. آموزش الکترونیکی امروزه توجه بسیاری از دست اندرکاران آموزش را به خود جلب نموده و از مباحث و مصارف بسیار اساسی در اینترنت است.کوته‌نوشته های مثل (CBT(Computer-Based Training , (IBT (Internet-Based Training یا (WBT (Web-Based Training به عنوان مترادف آموزش الکترونیکی به کار برده میشوند.

تاریخچه و تعریف[ویرایش]

مدت‌ها کتاب اصلی‌ترین منبع اطلاعاتی در امر آموزش محسوب می‌شد، اما تحولات و پیشرفت‌های سریع فناوری اطلاعات و ارتباطات در سال‌های اخیر سبب شده است بسیاری از جنبه‌های زندگی بشر دستخوش تغییرات بنیادین شده و مفاهیم جدیدی شکل گیرد. یکی از حوزه‌های که از این مهم متأثر شده، آموزش و فراگیری است که بسیاری از محدودیت‌های آن امروزه به واسطه پیشرفت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات در حال از بین رفتن است. آموزش الکترونیکی یکی از زمینه‌هایی است که استفاده از آن به جهت ارتقای کیفیت آموزش اجتناب ناپذیر است.

یادگیری الکترونیکی شکلی از یادگیری می‌باشد که از طریق ابزارهای الکترونیکی متنوع (اینترنت، اینترانت، اکسترانت، شبکه‌های ماهواره‌ای، نوارهای صوتی و تصویری، تلویریون محاوره‌ای، و سی‌دی‌رامها)، عرضه و با شیوه‌های مختلف (خودگردان، کنترل به‌وسیله آموزشگر) کنترل می‌شود و به‌وسیله ساختارهای گوناگون (دوره‌ها، ماژولها، فعالیتهای یادگیری کوچک) اجرا می‌شود، و اجرای آن بدون محدودیت جغرافیایی و زمانی (یادگیری هم‌زمان/غیرهم‌زمان) می‌باشد.

بهسازی آموزش و پرورش برخط[ویرایش]

کشف راه‌های جدید برای الهام بخشیدن به دانش‌آموزان هدف آموزشی ارزشمندی است. وقتی دانش‌آموزان به انچه که می‌آموزند علاقه داشته باشند، احساس می‌کنند فرایند آموزش معنی‌دار است، اطلاعات را بهتر حفظ می‌کنند و تجربه‌های انگیزشی آنها برای یادگیری بهتر می‌شود. تشویق علاقه به یادگیری می‌تواند یک چالش اساسی در کلاس‌های آنلاین باشد، هرچند که معلم دانش‌آموزان را چهره به چهره نمی‌بیند و در نتیجه فاقد نشانه‌های بصری است که به طور معمول نشان می‌دهد چقدر دانش‌آموزان آموخته‌اند، چه چیزی آنها را هیجان زده می‌کند، و آنها هنوز چه چیزهایی را لازم است بدانند.

برای بهسازی آموزش برخط، کشف روشهای تدریسی که دانش‌آموزان را درگیر یادگیری می‌کند و یادگیری را در سطح عمیق تقویت می‌کند برای مربیان لازم است. برای رسیدن به این هدف، مربیان باید در درجه اول، محیط آموزشی مبتنی بر متن در کلاس آنلاین را نه یک محدودیت بلکه به عنوان یک فرصت در نظر گیرند. توجه بسیار به تدریس شخصی که مستلزم ایجاد تعامل، همکاری و انجام گفتگو میان دانشجویان است در هر محیط آموزشی، مطلوب است. اما از همه مهمتر در کلاس درس آنلاین، معلمان را قادر می سازد که شناختی از دانش‌آموزان خود بدست آورند که در غیر این صورت در چنین محیطی قابل دسترسی نیست.[۱]

آموزش برخط در ایران[ویرایش]

اولین مرکز آموزش الکترونیکی در ایران که به صورت رسمی مدرک مورد تایید وزارت علوم را صادر نمود، مرکز آموزش الکترونیکی دانشگاه علم و صنعت ایران بود. در کنار این دانشگاه دولتی، مرکز آموزش الکترونیکی دانشگاه قرآن و حدیث (http://vu.qhu.ac.ir )به عنوان یک دانشگاه غیردولتی موفق شد نخستین دورۀ آموزشی خود را در سال 1383 در بستر شبکۀ اینترنت اجرا کند و پس از کسب مجوزهای قانونی لازم از سوی وزارت علوم، در سال ۱۳۸۴ جذب دانشجو را به صورت رسمی آغاز کرد. در حال حاضر، مرکز آموزش الکترونیکی دانشگاه قرآن و حدیث به عنوان بزرگ‌ترین مرکز آموزش الکترونیکی کشور فعالیت می‌کند و در چهارمین جشنوارۀ رسانه‌های دیجیتال موفق به کسب عنوان برترین مرکز آموزش الکترونیکی کشور شد.

مرکز آموزش الکترونیکی دانشگاه علم و صنعت در سال ۱۳۸۳ تاسیس و برای اولین بار در کشور، اقدام به جذب دانش‌پذیر به صورت فراگیر در مقطع کارشناسی با ظرفیت ۲۲۴ نفر با استفاده از مزیت‌ها و ظرفیت‌های آموزش الکترونیکی ( E – Learnig ) نمود . در بهمن ماه سال ۱۳۸۴ نیز برای اولین بار در ایران، اقدام به جذب دانشجوپزاران به صورت فراگیر با ظرفیت ۲۵۱ نفر در مقطع کارشناسی ارشد با بهره گیری از آموزش کاملاً الکترونیکی نمود. در سال ۸۸ دانشگاه علم و صنعت اولین دانشجو در مقطع '''کارشناسی''' کارشناسی ارشد را از راه کنکور سراسری جذب نمود.

کاربرد ایفای نقش در آموزش برخط[ویرایش]

نوشتار اصلی: کاربرد ایفای نقش در آموزش و پرورش برخط

الگوی تدریس ایفای نقش در آموزش و پرورش برخط از روشهای نوین تدریس است. ایفای نقش برخط، دانش‌آموزان را به طور تنگاتنگ و خلاقانه‌ای در فرایند یادگیری درگیر می‌سازد. این روش برای آنان فرصت‌هایی برای فکر کردن و یادگیری در یک روند پویاتر و تعامل بیشتر نسبت به روش سخنرانی به سبک سنتی فراهم می‌کند. و به آنها اجازه می‌دهد تا برای کشف ارتباطات ذهنی بین تجارب شخصی خود و البته مواد آموزشی موفق باشند.

دانشگاه های مجازی ایران[ویرایش]

دولتی:

دانشگاه تهران ( مرکز آموزش‌های الکترونیکی )

دانشگاه الکترونیکی علم صنعت ایران

دانشگاه الکترونیکی تهران(شهید چمران)

دانشگاه الکترونیکی خواجه نصیر الدین طوسی

دانشگاه الکترونیکی امیر کبیر

دانشگاه الکترونیکی شیراز (دانشکده آموزشهای الکترونیکی )

دانشگاه الکترونیکی تبریز

دانشگاه الکترونیکی تربیت معلم آذربایجان

... خصوصی: دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی

دانشگاه الکترونیکی مهرالبرز

دانشگاه الکترونیکی نور طوبی

دانشگاه الکترونیکی علوم حدیث ...

آموزش مجازی در ایران[ویرایش]

منابع[ویرایش]