لوح فشرده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
لوح فشرده
Compact Disc wordmark.svg
OD Compact disc.svg
The readable surface of a compact disc includes a spiral track wound tightly enough to cause light to diffract into a full visible spectrum.
نوع رسانه دیسک نوری
کدگذاری Various
گنجایش بطور معمول تا 700 مگابایت (60 دقیقه صوت)
ساز و کار خواندن 780 nm wavelength (infrared and red edge) semiconductor laser, 1200 Kibit/s (1×)
استاندارد Red Book
توسعه‌یافته توسط Philips, Sony
کاربرد ذخیره‌سازی صوتی و داده
توسعه‌یافته از LaserDisc
توسعه‌یافته به CD-RW
DVD
انتشار ۱۷ اوت ۱۹۸۲؛ ۳۶ سال پیش (۱۹۸۲-۰۸-17)

لوح فشرده یا سی‌دی (به انگلیسی: Compact disc) یک لوح گرد نوری است که برای انبار کردن داده‌های رقمی (دیجیتالی) بکار می‌رود. لوح فشرده در اصل برای کار با آواهای دیجیتالی شده، اختراع شده بود و همچنین به عنوان ابزار ذخیره و انبارش داده‌ها یا همان لوح فشرده فقط خواندنی (سی‌دی رام CD-ROM) هم استفاده می‌شود.

ابزاری که توانایی خواندن سی‌دی رام را دارند امروزه از اجزاء استاندارد رایانه‌های شخصی بشمار می‌روند. روی‌هم‌رفته لوح‌های فشردهٔ آوایی با لوح‌های فشرده فقط-خواندنی تمایز دارند و لوح‌نوازهایی (CD players) که برای شنیدن آوا درست شده‌اند نمی‌توانند داده‌هایی که بر روی سی‌دی رام انبار شده را درست بفهمند، گرچه رایانه‌های شخصی معمولاً می‌توانند لوح صوتی را هم بنوازند.

این ابزار توسط شرکت‌های Philips و Sony توسعه یافت و ۱۹۸۲ منتشر شد.

هرچند آمار فروش لوح فشرده در سال ۲۰۰۷ به بیش از ۲۰۰ میلیون می‌رسد ولی با گسترش مصرف حافظه‌های قابل حمل مثل Flash Memory و ذخیره‌سازهای قابل حمل مصرف لوح فشرده به نصف تقلیل یافته‌است.[۱][۲]

لازم است ذکر شود که بازی‌های پلی‌استیشن و اکس‌باکس هم روی cd است

تاریخچه[ویرایش]

این نوع دیسک اولین بار در سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۷ هجری شمسی) توسط شرکت فیلیپس و سونی به عنوان دیسک نوری برای ذخیره موسیقی*cda معرفی شد. پس از یک سال کار مداوم پیشرفت زیادی در کیفیت صدا و حجم ذخیره شده به وجود آمد و در ۱۹۸۱ اولین محصول این نوع لوح با محتوی «سمفونی آلپ» ساخته ریچارد اشتراوس در کشور آلمان ساخته و عرضه گردید و در برنامه «جهان فردا» شرکت BBC پخش شد.[۳][۴] هرچند ساخت لوح فشرده ابتدا بعنوان پخش صوت ابداع شده بود ولی در سال ۱۹۸۵ لوح رایانه‌ای CD-ROM و در سال ۱۹۹۰ CD-Rcordable برای ذخیره اطلاعات و داده‌ها ساخته شد.[۵]

مخترع CD یا لوح فشرده یا compact disc نوریو اوگاا بوده که در سال ۱۹۸۲ به ریاست شرکت بزرگ سونی رسید و وی در سن ۸۱ سالگی در سال ۲۰۱۱ درگذشت.

مشخصات فنی[ویرایش]

A لایه پلی کربنات
B لایه براق منعکس کننده آلومنیوم
C لایه محافظ لاکی
D لایه تزئینی چاپی

لوح همان‌طور که در شکل نشان داده‌شده بطور عمده از چهار لایه تشکیل شده‌است. پلاستیک پلی‌کربنات با روکش نازکی از آلومینیوم با خلوص بالا (Super Purity Aluminium) با غشاء محافظت کننده‌ای از جنس لاک. سی‌دی‌های استاندارد ۱۲۰ میلی‌متر دارای ظرفیت برابر ۷۴ دقیقه موسیقی یا ۶۵۰-MB اطلاعات هستند. (در نسخه‌های جدید تر تا ۷۰۰ مگابایت).

سی‌دی دارای دو استاندارد برای ذخیره اطلاعات به صورت کتابچه قرمز (Red Book) برای سی‌دی صوتی و استاندارد کتابچه زرد (Yellow Book) برای سی‌دی‌رام (CD-ROM) است. اطلاعات درون CD به صورت شیارهای حلزونی شکل و مارپیچ ذخیره می‌شود(Pit)، برای بازیابی اطلاعات از زیرکانال‌هایی (subchannelهایی) که متناظر با بیت‌های هر دیسک است استفاده می‌شود. کانال‌های موجود در سی‌دی عبارت اند از P Q R S T U V W و متناظر با آن BITهای ۷ ۶ ۵ ۴ ۳ ۲ ۱ ۰ قرار دارند که در بازیابی از یک سی‌دی هد R/W را هدایت می‌کند تا به اطلاعات مورد نظر در دیسک دسترسی پیدا کند، علاوه بر آن خط و شیارهای (Trackهای) موجود در سی‌دی صوتی باعث می‌شود برای انتخاب هر شیار موسیقی هد R/W به صورت دستیابی مستقیم و بدون طی کردن کل دیسک به شیار مربوطه دست پیدا کند.

شکل ظاهری[ویرایش]

انواع اندازه لوح‌ها

اولین نوع از دیسکهای نوری برای ذخیره اطلاعات دیجیتال و رسانه‌ای توسعه یافته برای ذخیره موسیقی دیجیتال، دارای ابعاد استاندار، به قطر ۱۲۰ میلی‌متر و ضخامت ۱٫۲ میلی‌متر، ساخته شده و ظرفیت ضبط صدای آن ۷۰–۸۰ دقیقه است و ۶۵۰ الی۷۰۰ مگابایت داده را نگهداری می‌کند. امروزه لوح‌هایی با اندازه‌های دیگر ساخته شده‌است.

اندازه ذخیره صدا ذخیره داده نوع
۱۲۰ mm 74–99 min ۶۵۰–۸۷۰ MB Standard size
۸۰ mm 21–24 min 185–210 MB Mini-CD size
۸۵x54 mm - 86x64 mm ~۶ min ۱۰–۶۵ MB "Business card" size

انواع[ویرایش]

  • Audio CD: همان‌طور که گفته شد در سال ۱۹۸۰ توسط شرکت سونی و فیلیپس برای اولین بار ساخته شد؛ و بعلت رنگ پوشش آن به Red Book مشهور شد.
  • Super Audio CD: که وضوح بالاتری نسبت به لوح صوتی معمولی دارد.
  • (Video CD (VCD:برای ذخیره‌سازی استانداردهای ویدیوئی ساخته شده‌است.
  • Enhanced CD: یا CD-plus
  • Bootable CD: یا Live CD که دارای توانائی نصب برنامه سیستم عامل است.

انواعی که قابلیت نوشتن داده و چاپ روی سی دی را دارند:

  • Printdable CD

http://nicpars.ir http://cdpars.ir

انواعی که قابلیت نوشتن داده یا دوباره نویسی را دارند:

  • Recordable CD
  • ReWritable CD

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Compact Disc». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳-۳-۲۰۱۲.

  1. "Compact Disc Hits 25th birthday". BBC News. 2007-08-17. Retrieved 2009-12-01. 
  2. Plambeck, Joseph (2010-05-30). "As CD Sales Wane, Music Retailers Diversify". The New York Times. 
  3. "Optical Recording" (Press release). Royal Philips Electronics. 
  4. Bilyeu, Melinda (2004). The Bee Gees:tales of the brothers Gibb. Omnibus Press. p. 519. ISBN 978-1-84449-057-8.  Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)
  5. The world's first CD-R was made by the Japanese firm Taiyo Yuden Co. , Ltd. in 1988 as part of the joint Philips-Sony development effort.