مهندسی سازمان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

هدف مهندسی سازمان[ویرایش]

هدف مهندسی سازمان، شناسایی و یکپارچه سازی ارزشمندترین و موفق‌ترین روشهای تغییر یک سازمان و قراردادن آنها در یک دیسیپلین حرفه ای، به صورت یک متدولوژی قابل تدریس که با نام متدولوژی مهندسی سازمان خوانده می‌شود، و نیز سنجش اثر بخشی آنهاست. مهندسی سازمان مجموعه یکپارچه‌ای از دیسیپلین‌ها برای ساختن یا تغییر یک سازمان، فرایندها و سیستم‌های آن است، هدف این دیسیپلین پیشبرد سازمان به سوی سازمان کلاس جهانی است، از طریق مشارکت انسان و فناوری حداکثر کارایی ممکن می‌شود که به معنای یادگیری سازمانی در تمامی سطوح است. (مارتین، ۹۴) شغل یک مهندس سازمان دو جنبه دارد، که یکی به آنچه که سازمان بایستی باشد (چشم انداز استراتژیک، طراحی معماری و طراحی سازمان آینده ) می‌پردازد و جنبه دیگر به برنامه عملی رسیدن به آن (انتخاب و اجرای روش‌های مناسب تغییر، برنامه ریزی، سیر حرکت آتی، و مدیریت پروژه‌های تغییر) می‌پردازد.

هیچ دستور از پیش آماده‌ای برای تغییر سازمانی وجود ندارد . مهندسین سازمان، بیشتر از آنکه به روشهای سخت(Hard) مهندسی وابسته باشند، هنرمند هستند و بر مهارتهای رهبری تکیه دارند. اغلب در سازمانها، معماری سازمانی کامل نیست و جریان‌های ارزش و فرایندهای سراسری( end-to-end ) کند و هزینه بر هستند، مدلهای ذهنی بایستی در هم شکسته شود و پارادایم‌های جدیدی برای تسهیل تغییر، ایجاد شود. گاهی برای تغییر، بهبود مستمر روش مناسبی است، در حالی که در برخی موارد تغییرات ناگهانی و مقطعی مانند مهندسی مجدد فرایندهای کسب و کار روش مناسبی است، گر چه در هر دو مورد مدیریت فرایندی ضروی است. در سازمانها اغلب بر مبنای تکنیک‌های مدیریت علمی (که بخش رایج آن را در تکنیک‌های مدیریت تولید و مهندسی صنایع که اغلب در تولید انبوه توسعه یافته اند، نیز می‌توان مشاهده نمود ) کار به اجزای آن شکسته می‌شود و به بخش‌های مختلف کاری (دپارتمانها ) متحول می‌شود در حالی که با نگرش فرایندی، و بررسی فرایندهای سراسری می‌توان به نتایج بهتری دست یافت.در نگرش تولید ناب که عمدتاً در ژاپن توسعه یافته است، این مشکل بویژه در سطح عملیاتی تا حدود زیادی برطرف می‌شود. برخی بزرگان مدیریت به دلیل ارائه‌های متدولوژی‌های تغییر، معروفیت کسب کرده‌اند . متخصصین TQM عقیده دارند که سازمان می‌تواند از طریق تکنیک‌های مدیریت کیفیت جامع به مطلوب خود دست یابد . برخی از متخصصین طراحی مجدد رویه‌ها (Procedure Redesign) عقیده دارند که مشکلات را بایستی از طریق مدل‌سازی سازمان (با تکنیک هایی مانند IDEF و سایر تکنیک‌های مدلسازی جریان کاری (work – flow modeling) حل کرد. متخصصین مهندسی مجدد فرایند(BPR) به ایجاد یک سازمان مبتنی بر فرایند به کمک متدولوژیهای مختلف BPR و از طریق استفاده از ابزارهای IT در BPR امید دارند . به نظر آنان مدل‌سازی فرایندهای سازمان، شناسایی مشکلات فرایندی از طریق نقشه برداری فرایند، تحلیل فرایندها و اندازه گیری عملکرد فرایند مدار (برقراری سنجه‌های فرایندی در سازمان ) و برقراری مدیریت فرایندی می‌تواند سازمانها را به سمت سطح بالاتری از بلوغ فرایندی ارتقا دهد . (گر چه بحث در مورد متدولوژی‌های مختلف استقرار و اجرای پروژه‌های BPR و نیز فاکتورهای اصلی موفقیت و شکست پروژه‌های BPR در سازمانها، همچنان در این حوزه باز است) یک مهندس سازمان بالغ- بایستی روشهای مختلف مزایا و معایب آن را بشناسد و قادر باشد که ترکیبی از این روش‌های را با توجه به شرایط خاص به کارگیرد.

مطالعه بیشتر[ویرایش]

یکی از متدولوژی‌های ارائه شده برای مهندسی سازمان، مدل موشکی است که توسط جیمز مارتین ارائه شده است. این مدل به تفصیل در کتاب The Great Transition نیز مورد بحث قرار گرفته است. در دانشگاه Wichita نیز در خصوص این دیسیپلین فعالیت هایی صورت گرفته است و به عنوان یکی از حوزه‌های تحقیقاتی مطرح دراین دانشگاه مدلسازی‌های IDEF از متدولوژی‌های تحول مد نظر قرار گرفته است. آقای Lawrence Whitman که پایان نامه دکتری خود را در سال ۱۹۹۹ در همین زمینه در دانشگاه تکزاس آرلینگتون به انجام رسانده است و اکنون استاد دانشگاه Lamar هستند و نیز آقای Damond Ryan Underdown که در سال ۱۹۹۷ پایان نامه خود را در دانشگاه تگزاس آرلینگتون ارائه کرده اند اکنون در این زمینه فعال هستند. در ایران نیز در حال حاضر این حوزه به عنوان یک درس کارشناسی ارشد به عنوان مهندسی سازمان برای دانشجویان مدیریت فناوری اطلاعات (MITM)در سازمان مدیریت صنعتی ارائه می‌گردد. متن حاضر و مراجع مرتبط با آن که در ذیل ارائه می‌شود به عنوان یکی از تکالیف این درس و در راستای اضافه کردن مداخل فارسی به سایت ویکی‌پدیا تدوین شده است .متونی که از طریق فهرست زیر قابل مراجعه هستند، توسط دانشجویان دوره هشتم مدیریت فناوری اطلاعات سازمان مدیریت صنعتی تدوین شده اند. درس آشنایی با اینترنت توسط اساتید مجرب و فرهمنددر این سازمان تدریس میشود . ولی امتحانات این درس بسیار سخت میباشد و سوالات بسیار نزدیک به هم میباشند . ولی استاد این درس خیلی خوب نمره میدهند منبع صفحه اصلی معتبرمیباشد Cybercorp / The New Business Revolution By: James Martin

The Great Transition / Using the Seven Disciplines of Enterprise Engineering To Align People، Technology، and Strategy By: James Martin

سازمان مدیریت صنعتی - گروه آموزشی مدیریت فناوری اطلاعات - کارشناسی ارشد

جستارهای وابسته[ویرایش]