معماری اطلاعات
معماری اطلاعات (به انگلیسی: Information architecture)(اختصاری IA) طراحی ساختاری محیطهای اطلاعاتی مشترک است؛ هنر و علم سازماندهی و برچسبگذاری وبگاهها، اینترانتها، جوامع برخط و نرمافزارها برای پشتیبانی از قابلیت استفاده و قابلیت یافتپذیری و یک جامعهٔ عملی نوظهور که بر پایهٔ اصول طراحی، معماری و علم اطلاعات در چشمانداز دیجیتال متمرکز است.[۱] معمولاً این مفهوم شامل یک مدل یا مفهومی از اطلاعات است که برای فعالیتهایی بهکار میرود که نیازمند جزئیات صریح از سامانههای اطلاعاتی پیچیده هستند. این فعالیتها شامل سامانههای کتابخانه و توسعهٔ پایگاه داده میشوند.
تعریف
[ویرایش]معماری اطلاعات در شاخههای مختلف سامانههای اطلاعاتی یا فناوری اطلاعات معانی کمی متفاوت دارد:
- طراحی ساختاری محیطهای اطلاعاتی مشترک.[۲]: 4
- هنر و علم سازماندهی و برچسبگذاری وبگاهها، اینترانتها، جوامع برخط و نرمافزارها برای پشتیبانی از یافتپذیری و قابلیت استفاده.[۱][۳]
- یک جامعهٔ عملی نوظهور که بر پایهٔ اصول طراحی و معماری در چشمانداز دیجیتال متمرکز است.[۲]: 4 [۴]
- ترکیب سامانههای سازماندهی، برچسبگذاری، جستجو و ناوبری در وبگاهها و اینترانتها.[۲]: 4
- استخراج پارامترها یا دادههای موردنیاز از طراحیهای مهندسی در فرآیند ایجاد یک پایگاه دانش برای پیوند دادن سامانهها و استانداردهای مختلف.
- یک نقشهٔ راه و ابزار ناوبری برای محتوای سامانههای غنی از اطلاعات.[۵]
- یک زیرمجموعه از معماری داده که در آن دادههای قابلاستفاده (اطلاعات) بهگونهای ساخته و طراحی یا سازماندهی میشوند که برای کاربران این دادهها مفیدتر یا بهصورت تجربی جامع باشند.
- تمرین سازماندهی اطلاعات / محتوا / کارکردهای یک وبگاه بهگونهای که بهترین تجربهٔ کاربری ممکن را ارائه دهد، با اطلاعات و خدماتی که بهآسانی قابل استفاده و یافتن باشند (همانطور که در طراحی و توسعهٔ وب بهکار میرود).[۶]
- چارچوب مفهومی پیرامون اطلاعات که زمینه، آگاهی از مکان و ساختاری پایدار فراهم میآورد.
مناظره
[ویرایش]دشواری در ایجاد یک تعریف مشترک برای «معماری اطلاعات» تا حدی از وجود این اصطلاح در حوزههای گوناگون ناشی میشود. برای نمونه، در حوزهٔ طراحی سامانه، معماری اطلاعات یکی از اجزای معماری سازمانی است که به مؤلفهٔ اطلاعات در هنگام توصیف ساختار یک سازمان میپردازد.
اگرچه تعریف معماری اطلاعات در حوزهٔ طراحی سامانه نسبتاً تثبیتشده است، اما در زمینهٔ اطلاعات برخط (مانند وبگاهها) بسیار بحثبرانگیزتر است. اندرو دیلون این مقایسه را به صورت «مناظرهٔ IA بزرگ – IA کوچک» توصیف میکند.[۷] در دیدگاه IA کوچک، معماری اطلاعات اساساً بهکارگیری علم اطلاعات در طراحی وب است که مسائلی همچون ردهبندی و بازیابی اطلاعات را در نظر میگیرد. در دیدگاه IA بزرگ، معماری اطلاعات فراتر از صرفاً سازماندهی یک وبگاه است؛ زیرا تجربهٔ کاربری نیز در آن لحاظ میشود و در نتیجه مسائل قابلیت استفاده در طراحی اطلاعات مدنظر قرار میگیرد.
افراد برجسته در معماری اطلاعات
[ویرایش]- ریچارد سول وورمن، که بهدلیل ابداع اصطلاح معماری اطلاعات در ارتباط با طراحی اطلاعات شناخته میشود
- پیتر مورویل، رئیس استودیوی Semantic و همنویسندهٔ کتاب معماری اطلاعات برای وب جهانگستر (۱۹۹۸، ۲۰۰۲، ۲۰۰۶، ۲۰۱۵)
- لوئیس روزنفلد، بنیانگذار رسانهٔ Rosenfeld و همنویسندهٔ کتاب معماری اطلاعات برای وب جهانگستر (۱۹۹۸، ۲۰۰۲، ۲۰۰۶، ۲۰۱۵)
- جسی جیمز گرت، همبنیانگذار شرکت Adaptive Path و نویسندهٔ کتاب عناصر تجربهٔ کاربری (۲۰۰۲)
- کریستینا وودکه، نویسندهٔ کتاب معماری اطلاعات: نقشهها برای وب (۲۰۰۳)
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ "What is IA?" (PDF). Information Architecture Institute. Archived from the original (PDF) on 28 July 2021.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ Morville & Rosenfeld 2007.
- ↑ Morville & Rosenfeld (2000). p. 4. "The art and science of shaping information products and experienced to support usability and findability."
- ↑ Resmini, A. & Rosati, L. (2012). A Brief History of Information Architecture. Journal of Information Architecture. Vol. 3, No. 2. [Available at http://journalofia.org/volume3/issue2/03-resmini/]. Originally published in Resmini, A. & Rosati L. (2011). Pervasive Information Architecture. Morgan Kaufmann. (Edited by the authors).
- ↑ Toms, Elaine (17 May 2012). "Information interaction: Providing a framework for information architecture". Journal of the American Society for Information Science and Technology. 53 (10.1002/asi.10094): 855–862. doi:10.1002/asi.10094.
- ↑ "Information Architecture". Mozilla Developer Network. 8 June 2023.
- ↑ Dillon, A (2002). "Information Architecture in JASIST: Just where did we come from?". Journal of the American Society for Information Science and Technology. 53 (10): 821–23. doi:10.1002/asi.10090..
کتابشناسی
[ویرایش]- Wurman, Richard Saul (1997). Information Architects (1st ed.). Graphis Inc. ISBN 1-888-00138-0.
- Morville, Peter; Rosenfeld, Louis (2007). Information architecture for the World Wide Web (3rd ed.). سباستوپول، کالیفرنیا: O'Reilly & Associates. ISBN 978-0-596-52734-1.
information architecture.
- Wodtke, Christina (2009). Information Architecture - Blueprints for the Web (2nd ed.). New Riders. ISBN 978-0-321-60080-6.
- Resmini, Andrea; Rosati, Luca (2011). Pervasive Information Architecture - Designing Cross-channel User Experiences (1st ed.). مورگان کافمن. ISBN 978-0-123-82094-5.
- Van Dijck, Peter (August 1, 2003). Information Architecture for Designers: Structuring Websites for Business Success. Rotovision. ISBN 9782880467319.
مطالعهٔ بیشتر
[ویرایش]- Sue Batley (January 2007). Information Architecture for Information Professionals. Woodhead Publishing. ISBN 978-1-84334-233-5.
- Wei Ding; Xia Lin (15 May 2009). Information Architecture: The Design and Integration of Information Spaces. Morgan & Claypool. ISBN 978-1-59829-959-5.
- Earl Morrogh (2003). Information Architecture: An Emerging 21st Century Profession. Prentice Hall. ISBN 9780130967466.
- Alan Gilchrist; Barry Mahon (2004). Information Architecture: Designing Information Environments for Purpose. Facet. ISBN 9781856044875.